I wojna domowa w Sudanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pierwsza wojna domowa w Sudanie
LocationSouthernSudan.svg
Czas Sierpień 1955 – Marzec 1972
Miejsce Sudan Południowy
Wynik Porozumienie Addis Ababa z utworzeniem odrębnej administracji południowej części Sudanu
Strony konfliktu
Sudan Sudan Flag of South Sudan.svg Ludowa Armia Wyzwolenia Sudanu (SPLA),

Flag of the Azania Liberation Front.gif Front Wyzwolenia Azanii, Sn anyaanya1.PNG Anyanya

Dowódcy
Gaafar Nimeiry ,

Ismail al-Azhari

Joseph Lagu
Konflikty w Sudanie i Sudanie Południowym

I wojna domowaII wojna domowaDarfurFront WschodniCzadSudanSudan Południowy (Wojna domowa) – Protesty antyrządoweKonflikt graniczny
(Stan wojny)

Pierwsza wojna domowa w Sudanie (znana także jaka rewolta Anyanya od nazwy grupy rebeliantów) – konflikt mający miejsce w latach 1955 do 1972 z powodu żądań południa uzyskania regionalnej autonomii oraz reprezentacji politycznej w rządzie sudańskim. Na przestrzeni 17 lat konfliktu można wyróżnić trzy okresy: początkowe partyzanckie starcia, Anyanya oraz Ruch Wyzwolenia Południowego Sudanu.

Porozumienie z Addis Ababy zakończyło pierwszą wojnę domową w Sudanie nie zdołał rozwiązać problemów i napięć pomiędzy stronami co doprowadziło po 11 latach przerwy do kolejnego, jeszcze bardziej krwawego, konfliktu między północą a południem znanym jako Druga wojna domowa w Sudanie trwająca od 1983 do 2005 roku.

Źródła konfliktu[edytuj | edytuj kod]

Do 1946 Wielka Brytania wraz z Egiptem (w ramach kondominium) zarządzały północnym i południowym Sudanem jako oddzielnymi regionami. W tym samym roku Wielka Brytania zdecydowała o połączeniu obu tych regionów w jedną jednostkę administracyjną. Działanie to nie było konsultowane z obywatelami południa, którzy obawiali się zdominowania przez większą i silniejszą politycznie północ. Ponadto mieszkańcy Sudanu Południowego to większości chrześcijanie oraz animiści, podczas gdy północ jest regionem zdominowanym przez islam.

W lutym 1953 Wielka Brytania i Egipt zdecydowały o przyznaniu niepodległości dla Sudanu jako jednego państwa. Napięcia wewnętrzne wzrosły, a szczególnym momentem była data 1 stycznia 1956, kiedy to Sudan miał oficjalnie stać się niepodległym państwem. Okazało się wtedy, że liderzy polityczni z północy chcą zrezygnować z zobowiązania do stworzenia rząd federalnego, który dałby południowym rejonom znaczną autonomię. Wydarzenia te stały się zarzewiem do konfliktu na wielką skalę.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Konsekwencje konfliktu[edytuj | edytuj kod]

W całym okresie konfliktu zginęło około 500 tys. ludzi z czego aż około 80% to cywile nie biorący udziału w konflikcie. Setki tysięcy ludzi zostało zmuszonych do ucieczki ze swych domów. Porozumienie z Addis Abeby okazało się tylko chwilowym rozwiązaniem. Wielokrotne pogwałcenia porozumienia o zawieszeniu broni przez północ, a także odkrycie bogatych złóż ropy naftowej doprowadziły do niepokojów i wybuchu kolejnej wojny domowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Assefa, Hizkias. 1987. Mediation of Civil Wars, Approaches and Strategies – The Sudan Conflict. Boulder, Colorado: Westview Press.
  • Eprile, Cecil. War and peace in the Sudan 1955 – 1972. David and Charles, London. 1974. ISBN 0-7153-6221-6. Johnson, Douglas H. 1979. "Book Review: The Secret War in the Sudan: 1955–1972 by Edgar O'Ballance." African Affairs 78 (310):132–7.
  • O'Ballance, Edgar. 1977. The Secret War in the Sudan: 1955–1972. Hamden, Connecticut: Archon Books. Faber and Faber edition ISBN is ISBN 0-571-10568-0.
  • Poggo, Scopas Sekwat. 1999. War and Conflict in Southern Sudan, 1955–1972. PhD Dissertation, University of California, Santa Barbara.