Iwo Jima

Z Wikipedii

Zdjęcie wyspy zrobione z satelity Landsat, ok. 2000 r.

Iwo Jima, Iwo to (jap. 硫黄島 - Iō jima lub Iō tō; dosłownie "wyspa siarki") – wyspa w archipelagu Wysp Ogasawara (znanych też pod angielską nazwą "Wysp Volcano") na Oceanie Spokojnym, ok. 650 mil morskich na południe od Honshū; należąca do Japonii. Pod koniec II wojny światowej Iwo Jima była terenem ciężkich walk toczonych podczas zdobywania wyspy przez Amerykanów.

Iwo Jima jest wyspą pochodzenia wulkanicznego (21 km² pow.) o kształcie wydłużonego trójkąta. Najwyższy punkt to wulkan Suribachi o wysokości 166 m n.p.m. Klimat podzwrotnikowy. Pora chłodna trwa od grudnia do kwietnia. Średnia temperatura powietrza wynosi 17-21 °C w porze chłodnej, a 23-27 °C w ciepłej. Średnie roczne opady 1500 mm; brak źródeł słodkiej wody, cieków wodnych i jezior. Z powodu znacznej izolacji fauna i flora słabo rozwinięte.

W XIX wieku Japończycy skolonizowali dotychczas niezamieszkaną wyspę. W pięciu osadach w północnej jej części wyspy osiedliło się ok. 1 000 mieszkańców, którzy pracowali przy przetwórstwie trzciny cukrowej i wydobyciu siarki.

[edytuj] Bitwa o Iwo Jimę

Zobacz więcej w osobnym artykule: Bitwa o Iwo Jimę.

Podczas II wojny światowej wyspa została silnie ufortyfikowana, zbudowano m.in. 2 lotniska polowe dla wzmocnienia wewnętrznego pasa obronnego Wysp Japońskich; stacjonował tu ok. 21 tysięczny garnizon (dowódca gen. Tadamichi Kuribayashi).

Plaża, na której w 1945 wylądowały odziały amerykańskie - w tle wulkan Suribachi. Amerykańskie amfibie opancerzone podczas obchodów 58 rocznicy bitwy. Zdjęcie z marca 2003.

19 lutego 1945, po tylko czterodniowym bombardowaniu morskim (miało ich być co najmniej 7) i lotniczym, Amerykanie rozpoczęli desant. Mimo zaciekłego oporu obrońców 20 lutego zajęli lotnisko, do 27 lutego opanowali połowę wyspy. 21 lutego w efekcie ataku ok. 20 kamikaze utracili lotniskowiec. Formalnie walki trwały do 16 marca, do niewoli dostało się zaledwie 216 Japończyków, a straty amerykańskie wyniosły ok. 6 800 zabitych.

Bardzo zacięte walki o wyspę wynikały z jej pośredniego położenia pomiędzy Marianami a Wyspami Japońskimi. Po zdobyciu Iwo Jimy startujące z Marianów B-29 miały osłonę startujących z lądu samolotów myśliwskich - szczególnie P-51 oraz P-47. Ponadto lotnisko (pas startowy) na Iwo Jimie, choć za krótki do startu cieżkich samolotów bombowych uratował życie wielu lotnikom, który szczęśliwie wylądowali na postrzelonych maszynach podczas powrotu znad Wysp Japońskich. Tą ważną funkcję pełniło to lotnisko do końca działań wojennych na Pacyfiku.

Zdjęcie Joe Rosenthala, przedstawiające zatknięcie amerykańskiego sztandaru na szczycie Suribachi przez grupę marines (w tym Indianina Irę Hayesa) otrzymało w 1945 roku Nagrodę Pulitzera i znalazło się na znaczku pocztowym USA. W 1954 roku rzeźbiarz Felix de Weldon stworzył - na podstawie tego zdjęcia - monumentalny pomnik Wysiłku Wojennego Korpusu Piechoty Morskiej (ang. USMC War Memorial) w Waszyngtonie.

Amerykańska okupacja Iwo Jimy trwała do 1968; obecnie jest to baza japońskich Morskich Sił Samoobrony, w zasadzie niedostępna dla cywilów.

W 2007 roku w Japonii oficjalnie przywrócono przedwojenną nazwę wyspy: Iōtō.