Jalu Kurek

Autograf Jalu Kurka (Kraków 1979)

Jalu Kurek (ur. 27 lutego 1904 w Krakowie, zm. 10 listopada 1983 w Rabce) – polski poeta i prozaik, przedstawiciel tzw. Awangardy Krakowskiej. Laureat Nagrody Młodych Polskiej Akademii Literatury za powieść społeczno-obyczajową z życia ówczesnej wsi małopolskiej Grypa szaleje w Naprawie.

Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie oraz wydziału filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego (filologia polska i romańska). Studia pogłębił na uniwersytecie w Neapolu. Był wieloletnim przyjacielem F. T. Marinettiego.

Silnie związany z rodzinnymi Beskidami (jego matka pochodziła z Naprawy), którym poświęcił kilka powieści. Największą sławę przyniosły mu Grypa szaleje w Naprawie z 1934 i Woda wyżej z 1935. Jest autorem wielu liryków, poematów, opowiadań i powieści. Przez długie lata pracował jako dziennikarz i redaktor, czego pozostałością są jego reportaże, felietony, eseje i artykuły. Autor licznych przekładów poezji włoskiej (m.in. Sonetów do Laury Franciszka Petrarki). Jako tłumacz z języka włoskiego przyczynił się do popularyzacji w Polsce dorobku włoskich futurystów. W latach 1931-33 redaktor awangardowej Linii. Zajmował się również teatrem i filmem (OR - Obliczenia Rytmiczne z 1933, jeden z pierwszych polskich filmów eksperymentalnych). Malował obrazy, wędrował po górach (był taternikiem), uprawiał sport.

W 1957 wraz z żoną Hanną Ablewicz-Kurek (również pisarką) pisarz rozpoczął budowę drewnianego domu w Naprawie. Dom stanął w miejscu, w którym stała kiedyś chałupa matki Kurka (Rozalii Kurek, z domu Panek). Literat miał dwoje dzieci: Ewę i Grzegorza.

Bibliografia (wybrane wydania)

• Mount Everest, Warszawa 1924.
• Upały, 1925.
• Śpiewy o Rzeczypospolitej, 1929.
• Kim był Andrzej Panik? Andrzej Panik zamordował Amundsena., nakładem Zwrotnicy, Kraków 1926.
• SOS (Zbaw nasze dusze!), nakładem Zwrotnicy, Kraków 1927.
• Mohigangas, 1934.
• Grypa szaleje w Naprawie, 1934.
• Woda wyżej, 1935.
• Drzewo boleści, 1938.
• Zamurowana rzeka, Lwów 1939.
• Młodości, śpiewaj!, wydawnictwo "Rój", Warszawa 1939.
• Janosik. tom 1-3, 1945-48.
• Ocean Nie-Spokojny, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1951.
• Węzeł Garmo, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1953.
• Nad Czorsztynem się błyska, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1953.
• Dzień dobry, Toporna, Wydawnictwo "Iskry", 1954.
• Księga Tatr, Wydawnictwo "Iskry", Warszawa 1955.
• Wiersze wybrane, Kraków 1956.
• Strumień goryczy, Warszawa 1957.
• Gwiazda Spada, Wydawnictwo "Iskry", 1959.
• Pepe kanarek, Wydawnictwo "Iskry", 1961.
• Zabijcie Barabasza, PAX, 1961.
• Kantata profesora Wróbla, Wydawnictwo Literackie, 1962.
• Mój Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1963.
• Eksplodują ogrody, 1964.
• Uważaj, żmija!, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1965.
• Rzecz niepodległa, Wydawnictwo Literackie, 1966.
• Posągi z wiatru, Warszawa 1966.
• Pod przełęczą, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 1968.
• Świnia Skała, Warszawa 1970.
• Syn Róży, 1970.
• Wysoka Gierlachowska, Warszawa 1970.
• Bestia, 1973.
• Ludowa lutnia, Warszawa 1975.
• Planeta, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975
• Zmierzch natchnienia?, 1976.
• Godzina X. Rzecz o umieraniu, 1978.
• Księga Tatr wtóra, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978.
• Boże mojego serca, Kraków 1983.
• Najkamienniejsze; Wiersze tatrzańskie, Warszawa 1984.