Jama nosowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Jama nosowa (łac. cavum nasi) – przestrzeń ograniczona powierzchnią wewnętrzną nosa zewnętrznego oraz kośćmi twarzoczaszki.

Jama nosowa wyścielona jest unaczynioną błoną śluzową z nabłonkiem wielorzędowym migawkowym, zawierającym liczne komórki kubkowe[1].

Wyróżnia się jamę nosową właściwą ograniczoną od przodu nozdrzami przednimi (łac. nares), od tyłu łączącą się zaś z częścią nosowa gardła przez nozdrza tylne (łac. choanae). Każda z obu jam nosowych ma cztery ściany: górną, dolną, przyśrodkową i boczną. Ze ściany bocznej do światła jamy nosowej wystają trzy lub niekiedy cztery małżowiny nosowe: górna, środkowa i dolna oraz ewentualnie najwyższa. Pod nimi znajdują się przewody (przewód nosowy górny, środkowy i dolny), które łączą się ku tyłowi w jeden przewód nosowo-gardłowy, który ku tyłowi przechodzi w część nosową gardła. Do przewodów maja ujście zatoki przynosowe. Jamę dzieli na dwie części przebiegająca strzałkowo przegroda nosowa (septum nasi) składająca się z części kostnej i chrzęstnej.

Kości ściany bocznej jamy nosowej prawej z zaznaczoną na różowo kością sitową i małżowinami nosowymi górną i środkową oraz na niebiesko małżowiną nosową dolną.

Oddychanie[edytuj | edytuj kod]

W oddychaniu jama nosowa pełni rolę filtru. Powietrze dostające się do niej jest ogrzewane, nawilżane oraz filtrowane z drobnoustrojów oraz kurzu. Jest to możliwe ze względu na występowanie w jamie nosowej dużej ilości nabłonka wielowarstwowego migawkowego, z licznymi komórkami śluzowymi. Z tego powodu zdrowsze jest oddychanie poprzez nos niż przez usta. Wdychane powietrze z jamy nosowej przenosi się do gardła. Nos jest również silnie ukrwiony, aby powietrze dostające się do płuc miało temperaturę dodatnią. Całe drogi oddechowe wyścielone są nabłonkiem urzęsionym, czyli nabłonkiem zaopatrzonym w rzęski. Pokryty jeszcze dodatkowo śluzem, stara się zebrać wszystko to, co unosi się w powietrzu: pyły, drobnoustroje i inne substancje, na przykład te, które znajdują się w dymie papierosowym. Jednym słowem oczyszcza powietrze, które dochodzi do płuc. Nos dodatkowo nawilża powietrze, ponieważ wilgotne powietrze jest lepsze dla płuc.

Zmysł węchu[edytuj | edytuj kod]

W jamie nosowej znajduje się pole węchowe – część nabłonka węchowego, zawierająca urzęsione komórki węchowe z receptorami węchowymi. Ich pobudzenie jest pierwszym etapem drogi sygnału nerwowego do mózgu (zob. kodowanie zapachu). U gatunku ludzkiego pole węchowe zajmuje ok. 5 cm² nabłonka jamy nosowej.

Zatoki przynosowe[edytuj | edytuj kod]

Ujścia zatok:

Zatoki wysłane są błoną śluzową taką jak jama nosowa, lecz błona zatok jest cieńsza.

Kształt a klimat[edytuj | edytuj kod]

Na obszarach chłodnych i suchych ludzie mają wyższe, węższe, stosunkowo dłuższe i gwałtowniej zwężające się w górnej części jamy nosowe niż na obszarach gorących. Zapewnia to właściwe ogrzanie i nawilżenie oraz może powodować większą wrażliwość na przeziębienie przy zmianie strefy klimatycznej na chłodniejszą[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wojciech Sawicki: Histologia: podręcznik dla studentów. Wyd. V (dodruk). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 449. ISBN 978-83-200-4.
  2. Joan Raymond. Kształt nosa. „Świat Nauki”. nr. 10 (242), s. 10, październik 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.