James Beckwourth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
James Pierson Beckwourth
James Pierson Beckwourth
Data i miejsce urodzenia 6 kwietnia 1798[1]
 Stany Zjednoczone, Hrabstwo Frederick (Wirginia)
Data i miejsce śmierci 29 października 1866
 Stany Zjednoczone, Denver
Zawód traper

James Pierson Beckwourth, znany także jako Jim Beckwith, amerykański traper, handlarz futer i zwiadowca na żołdzie US Army, ur. w roku 1798[1] na plantacji w Fredericksburgu w Wirginii, zm. w 1866 r. w obozowisku Indian z plemienia Wron.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Był synem irlandzkiego arystokraty, sir Jenningsa Beckwourtha i niewolnicy-mulatki. W roku 1810 ojciec zabrał go ze sobą na obszary tzw. Terytorium Luizjany[2], gdzie osiedlili się w dzisiejszym Saint Louis. W roku 1820, po uwolnieniu[3] go przez ojca, przeniósł się do Galeny w stanie Illinois, gdzie pracował w tamtejszych kopalniach ołowiu.

Pierwsze wyprawy[edytuj | edytuj kod]

W roku 1824 generał William Henry Ashley zatrudnił go jako kowala podczas ekspedycji w górę rzeki Missisipi. Zamiarem Ashleya było dostarczenie zaopatrzenia jego traperom operującym w rejonie dzisiejszych stanów Wyoming i Utah. Beckwourth wkrótce awansował i został osobistym sekretarzem Ashleya.

Po zjeździe traperów, który miał miejsce nad rzeką Henry's Fork, dopływem rzeki Green latem 1825 r., Beckwourth postanowił także zostać traperem i spędził następną zimę w górach stanu Utah wraz ze znanym człowiekiem gór, Jedidiah Strong Smithem[4].

W roku 1828 nadal polował w Górach Skalistych w towarzystwie Roberta Campbella ledwie unikając śmierci w zasadzce, jaką zastawili na nich Indianie z plemienia Czarnych Stóp. Według ówczesnych relacji Beckwourth przedarł się przez front atakujących Indian i sprowadził pomoc w postaci obozujących nieopodal innych "ludzi gór".

Jesienią tego samego roku inny "człowiek gór" Caleb Greenwood wmówił wodzowi plemienia Wron Wielkiej Misie (ang.: Big Bowl), że Beckwourth[5] jest w rzeczywistości jego dawno utraconym synem, który został uprowadzony przez Czejenów i następnie sprzedany białym. Przyjęty do szczepu Beckwourth stał się rychło szanowanym wojownikiem i prominentnym wodzem.

W tym czasie Beckwourth i Greenwood zatrudnili się w zarządzanym przez Kennetha McKenzie'ego oddziale Amerykańskiej Kompanii Futrzarskiej (ang.: American Fur Company). Beckwourth, wykorzystując swoją pozycję wśród Wron, rozszerzył swoje i Greenwooda tereny łowieckie i handlowe na północne i środkowe pasma Gór Skalistych.

W roku 1837 niespodziewanie znalazł się na Florydzie, gdzie wziął udział w "drugiej wojnie z Seminolami"[6] służąc w armii jako mulnik, ale już po roku wrócił na zachód, gdzie wziął udział w wyprawie Louisa Vasqueza i Andrew Stublette'a wzdłuż Szlaku Santa Fe. Na początku lat czterdziestych XIX wieku osiadł na jakiś czas w Pueblo w stanie Kolorado, ale w roku 1846, tuż przed wybuchem wojny z Meksykiem udał się do Kalifornii, gdzie aktywnie włączył się w przygotowania do powstania przeciwko władzy Meksykanów.

Po wojnie osiedlił się w Santa Fe, gdzie przez krótki czas prowadził saloon, ale gdy wybuchła w roku 1849 "gorączka złota" wrócił do Kalifornii. W 1851 r. budował drogę bitą dla górników szukających złota w górach Sierra Nevada.

Ostatnie lata[edytuj | edytuj kod]

Kolejna "gorączka złota" z roku 1859 zaprowadziła go do Kolorado. W czasie wojny secesyjnej pozostawał na zachodzie, służąc jako zwiadowca US Army oraz jako tłumacz i przewodnik milicji płk Johna Chivingtona w operacji przeciwko Czejenom w roku 1864, zakończonej ich masakrą nad Sand Creek.

W roku 1866 płk Henry B. Carrington wynajął Beckwourtha jako wysłannika z misją pokojową do plemienia Wron. Podczas tejże misji Beckwourth został podobno zabity[7] przez swych "współplemieńców", którzy podejrzewali, że to on sprowadził na nich epidemię ospy. Według innych doniesień umarł rok później w Denver w Kolorado.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Według innych danych w roku 1800
  2. Tereny na zachód od rzeki Missisipi nominalnie zarządzane przez Francję
  3. Zgodnie z obowiązującym wówczas prawem syn wolnego człowieka i niewolnicy pozostawał niewolnikiem
  4. Ludzie gór to traperzy amerykańscy z pierwszej połowy XIX wieku, którzy polowali i handlowali z Indianami w Górach Skalistych. Zobacz film Jeremiah Johnson
  5. Który miał ciemniejszą niż biali karnację skóry i nieco "indiańskie" rysy twarzy
  6. 1835-1842
  7. Otruty?