Utah
| Utah | |||||
| State of Utah | |||||
|
|||||
| Przydomek: Beehive State | |||||
| Dewiza: Industry | |||||
 |
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stolica | Salt Lake City | ||||
| Język urzędowy | język angielski | ||||
| Mieszkańcy | Utahan, Utahn | ||||
| Gubernator | Gary R. Herbert (R) | ||||
| Największe miasto | Salt Lake City | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 13. miejscu 220 080 km² |
||||
| Szerokość Długość |
435 km 565 km |
||||
| Szerokość geograficzna | 37° – 42°N | ||||
| Długość geograficzna | 109°W – 114°W | ||||
| Populacja (2000) |
na 34. miejscu 2 233 169 |
||||
| Gęstość (2000) |
na 41. miejscu 10,50 os./km² |
||||
| Wejście do Unii • kolejność |
45 |
||||
| Strefa czasowa Czas letni |
UTC-7:00 UTC-6:00 |
||||
| ISO 3166-2 | US-UT | ||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Utah (wymowa: /ˈjuːtɑː/) – stan na środkowym zachodzie USA.
Graniczy na północy z Idaho i Wyoming, na wschodzie z Kolorado, na południu z Arizoną, na zachodzie z Nevadą, na południowym wschodzie z Nowym Meksykiem (w jednym punkcie).
Był 45 stanem przyłączonym do Unii Stanów Zjednoczonych 4 stycznia 1896 roku.
Nazwa „Utah” pochodzi z języka Indian Ute, oznacza „ludzie gór”.
Utah jest znane z bycia jednym z najbardziej homogenicznych religijnie stanów USA. Pomiędzy 58% a 72% mieszkańców jest zdeklarowanymi mormonami.
Spis treści |
[edytuj] Etymologia
Pierwowzorem jest nazwa z języka Apaczów Juttahih „ten, który mieszka wyżej”, to jest w górach White Mountains „góry białe”. Mormoni kolonizując kraj nad Wielkim Jeziorem Słonym, nazwę tę przenieśli (1847) w formie Ute na tamtejsze plemiona indiańskie.
[edytuj] Warunki naturalne
Stan leży na obszarze Gór Skalistych, Wielkiej Kotliny i Wyżyny Kolorado. Obszar stanu jest wyżynny i górzysty. W północno-zachodniej części stanu rozpościera się bezodpływowe Wielkie Jezioro Słone i Wielka Pustynia Słona.
[edytuj] Klimat
Klimat stanu jest podzwrotnikowy, wybitnie suchy. Opady od 130 mm w Wielkiej Pustyni Słonej do 1500 mm w górach.
[edytuj] Parki narodowe
[edytuj] Demografia
Utah ma 2 205 530 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski – 85,96%,
- język hiszpański – 9,07%[1].
88% ludności mieszka w aglomeracji Salt Lake City, co czyni stan szóstym najbardziej zurbanizowanym w USA. Pięć największych miast stanu Utah: Salt Lake City, Provo, Ogden, Orem, St. George.
Salt Lake City jest siedzibą Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, którego członkowie są potocznie zwani mormonami. Stanowią oni 62,4% ludności stanu[2]. Przyczynia się to do największego w USA współczynnika urodzeń – populacja stanu jest czwartą najszybciej rosnącą w USA – w latach 1990-2000 o 29,6%. Innym skutkiem jest zakaz hazardu – jedyny w USA obok Hawajów. Z kolei 17% deklaruje brak przynależności religijnej, co daje 10 miejsce w USA pod względem wielkości odsetka.
[edytuj] Gospodarka
Najważniejszymi dziedzinami gospodarki są: górnictwo z produkcją soli, hodowla bydła oraz turystyka.
[edytuj] Podział administracyjny
Hrabstwa
[edytuj] Historia
- 1776 – hiszpańscy misjonarze Silvestre Velaz de Escalante i Francisco Atanasio Dominquez jako pierwsi badali centralną część dzisiejszego stanu.
- 1824-1825 – Jim Bradger odkrył Wielkie Jezioro Słone.
- 1847 – pierwsza grupa mormonów pod wodzą Brighama Younga przybyła w rejon Wielkiego Jeziora Słonego, dając początek intensywnego napływu osadników mormońskich.
- 1848 – cały obszar należał do Meksyku, który utracił go tego roku w wyniku przegranej wojny.
- 1849 – powstaje zalążek stanu – Terytorium Utah.
- 1861
- fragmenty wschodnie zostają przyłączone do Terytorium Nebraski i Terytorium Kolorado
- z zachodniego fragmentu powstaje Terytorium Nevady
- 1868 – dalsze fragmenty zachodnie przekazane już stanowi Nevada. Mały fragment północno-wschodni przeszedł do Terytorium Wyoming.
- 1890 – wprowadzenie zakazu wielożeństwa.
- 4 stycznia 1896 – data przyjęcia do Unii (jako 45 stan). Warto nadmienić, że 32 lata po tym jak Terytorium Nevady stało się stanem, mimo iż miało mniej mieszkańców niż swoja macierzysta jednostka
[edytuj] Uniwersytety i wyższe uczelnie
- Brigham Young University
- College of Eastern Utah
- LDS Business College
- Southern Utah University
- University of Utah
- Utah State University
- Utah Valley State College
- Weber State University
- Westminster College of Salt Lake City
[edytuj] Informacje dodatkowe
Dewiza stanu Utah to: Industry (Pracowitość).
Symbole stanowe to: ul pszczeli, mewy, świerk błękitny[3], lilia sego[3], wiśnia.
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
- ↑ Salt Lake Tribune – Mormon portion of Utah population steadily shrinking.
- ↑ 3,0 3,1 Symbole stanu Utah (ang.). [dostęp 2010-04-02].
[edytuj] Zobacz też
- Terytorium Utah
- podział terytorialny Stanów Zjednoczonych
- historia Stanów Zjednoczonych Ameryki
- USS Utah (BB-31) – pancernik nazwany na cześć stanu
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
- ↑ Salt Lake Tribune – Mormon portion of Utah population steadily shrinking.
- ↑ 3,0 3,1 Symbole stanu Utah (ang.). [dostęp 2010-04-02].
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||
