Köneürgenç
| Ten artykuł od 2011-06 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Köneürgenç (znana również jako Kunia-Urgencz, Kunya Urgench, Konya-Urgench, Stary Urgench lub Urganj) jest 30-tysięcznym miastem w północno-wschodnim Turkmenistanie. Jest miejscem gdzie znajdują się nieodkryte ruiny stolicy, starożytnego miasta Urgencz z XII w., Khwarezm. Od 2005, ruiny Starego Urgench są chronione przez UNESCO i wpisane na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO.
Niegdyś położony nad rzeką Amu-Darya, Stary Urgench był jednym z największych miast na Jedwabnym Szlaku. Data jego powstania jest wątpliwa, ale istniejące ruiny twierdzy Kyrkmolla wskazują na okres panowania dynastii Achmenidów.
XII i początek XIII stulecia określa się złotym wiekiem Urgench, ponieważ przewyższał pod względem ludności i sławy wszystkie inne miasta Azji Środkowej, z wyjątkiem Buchary. W 1221 miasto zostało zrównane z ziemią przez Czyngis-chana, w jednej z najbardziej krwawych masakr w ludzkiej historii.
Miasto zostało ponownie odbudowane po ataku Czyngis-chana, jednak zmiana biegu rzeki Amu-Daria na północ i ponowne zniszczenie miasta, tym razem, przez Timura, spowodowało opuszczenie terenu, przez żyjących mieszkańców, na zawsze. Nowe miasto Urgench wybudowano na południowym wschodzie, w dzisiejszym Uzbekistanie. Pierwsze badania archeologiczne na miejscu starego miasta zostały przeprowadzone przez Aleksandra Yakubovsky'ego w 1929.
Większość zabytków jest całkowicie lub częściowo zrujnowana. Obecnie znajdują się tam trzy małe mauzolea z XII w. i bardziej znane z XIV w. mauzoleum Turabek-Khanum, które zostało odrestaurowane w latach 90.
Najbardziej niesamowitym, istniejącym punktem Starego Urgench jest wybudowany w początkach XI w. minaret Kutlug-Timur, który ma 60m wysokości. Do jego budowy wykorzystano wysokie cegły, wcześniej aniżeli użyto ich do budowy minaretu w Dżam. Warto też wspomnieć o mauzoleum Il Arslan - najstarszym istniejącym zabytku: stożkowej kopule z 12 fasetami, która osłania grób dziadka Mohammeda II, Il-Arslana, którzy zginęli w 1172.