Buchara
| Buchara | |
 Medresa Mir-i Arab |
|
| Państwo |  Uzbekistan |
| Wilajet | bucharski |
| Burmistrz | Rustamov Qiyomiddin Qahhorovich |
| Populacja (2009) • liczba ludności |
263 400 |
| Kod pocztowy | 2001ХХ |
|
Położenie na mapie Uzbekistanu
  Buchara
|
|
 39°46′N 64°26′E / 39.766666666667, 64.433333333333Na mapach: 39°46′N 64°26′E / 39.766666666667, 64.433333333333 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
| Historyczne centrum Bucharya |
|
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
| Typ | kulturowe |
| Spełniane kryterium | II, IV, VI |
| Charakterystyka | #602rev |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę | 1993 na 17. sesji |
| a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO |
|
Buchara (uzb. Buxoro) – miasto w Uzbekistanie, stolica wilajetu bucharskiego, w dolinie rzeki Zarafszan.
Buchara leży w rejonie eksploatacji bogatych złóż gazu ziemnego (Gazli); przemysł m.in. futrzarski (karakuły), jedwabniczy, spożywczy (w tym winiarski), oczyszczalnie bawełny; rzemiosło artystyczne (słynne bucharskie dywany). Ośrodek turystyczny o międzynarodowym znaczeniu i naukowy (szkoły wyższe). Węzeł komunikacyjny (port lotniczy).
Spis treści |
Historia [edytuj]
Założone około I wieku, w VI-VII wieku sogdiańskie miasto Numidżket. W VIII-IX wieku duży arabski ośrodek handlu na szlaku karawanowym z Azji Środkowej do Europy. Od końca IX wieku stolica Samanidów, ognisko kultury nowoperskiej (działalność medyczna i filozoficzna Awicenny, poetów Rudakiego i Ferdousiego). W 999[1] zdobyta przez Turków. Zniszczona w 1220 przez Dżyngis-chana, a w 1370 zdobyta przez Timura. Od połowy XVI wieku stolica mongolskiego chanatu bucharskiego, następnie emiratu pozostającego pod protektoratem rosyjskim. Od 1920 stolica Bucharskiej Ludowej Republiki Radzieckiej, a od 1924 włączona do Uzbeckiej SRR.
Zabytki [edytuj]
Stare miasto Buchary jest jednym z najcenniejszych zespołów architektury islamu w Azji Środkowej i obejmuje około ok. 140 obiektów.
- cytadela Ark, ruiny murów obronnych
- mauzoleum Samanidów, zwane też mauzoleum Ismaila Samanidy z IX-X wieku; budowla w postaci sześcianu zwieńczonego kopułą i małymi kopułami na rogach wyróżnia się dekoracją ścian z wypalanych cegieł ułożonych w ozdobne wątki (najstarsze zachowane mauzoleum muzułmańskie w Azji Środkowej)
- zespół architektoniczny Po'i Kalon obejmujący:
- minaret Kalon (dosł. Wielki) z 1127 o wysokości 46 m, wzniesiony jednocześnie z niezachowanym do dziś meczetem piątkowym
- meczet piątkowy Kalon zbudowany w XV wieku za panowania Timurydów, zapewne na ruinach wcześniejszego meczetu z XII wieku
- medresę Mir-i Arab z XVI wieku, wznoszącą się naprzeciw meczetu Kalon
- meczet Magoki Attari z XII-XVI wieku (najstarszy zachowany w Azji Środkowej)
- medresy Uług Bega z lat 1417-1418 (najstarsza zachowana w Azji Środkowej), Madar-i Chan, Abd Allah Chan, Abd al-Aziz Chana - z XVI-XVII w.
- kompleks budowli Lab-i Hauz (dosł. Nad Stawem) skupiony wokół zbiornika wodnego, obejmujący:
- medresę Kukaltasz
- mederesę Diwana Begiego (pierwotnie miał być to karawanseraj, jednak przybyły na inaugurację emir podziękował fundatorowi, mówiąc: "Dziękuję ci za tę wspaniałą medresę")
- chanakę Diwana Begiego
- inne kompleksy budowli: Bala Hauz, Czor Bakr z XVI wieku
- hale targowe z XVI wieku
Zabytkowe centrum Buchary zostało wpisane w 1993 roku na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Przypisy
- ↑ Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona: Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza. T. 4. Oficyna Wydawnicza FOGRA, 2005, s. 623. ISBN 83-85719-85-7.
Bibliografia [edytuj]
- Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 30. ISBN 83-85001-89-1.
Miasta partnerskie [edytuj]
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
