Karol August (Sachsen-Weimar-Eisenach)

Karol August
książę Saksonii-Weimar-Eisenach
Okres panowania	od 1758 do 1815
wielki książę Saksonii-Weimar-Eisenach
Poprzednik	1815
Dane biograficzne
Dynastia	Wettynowie
Urodzony	3 września 1757 Weimar
Zmarł	14 czerwca 1828
Ojciec	Ernst August II Konstantin
Matka	Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel

Karl (Carl) August von Sachsen-Weimar-Eisenach (ur. 3 września 1757 w Weimarze, zm. 14 czerwca 1828 tamże) – od 1758 książę, a od 1815 wielki książę (Großherzog) Sachsen-Weimar-Eisenach, jednak do 1775 rządy sprawowała jako regent jego matka Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel.

Życiorys

Karol August był najstarszym synem księcia Ernsta Augusta II Konstantina i jego małżonki Anny Amalii (księżniczki Braunschweig-Wolfenbüttel). Ojca stracił mając jeden rok i pod opieką matki, kobiety mądrej, inteligentnej i wrażliwej artystycznie, wychowanie synów powierzono między innymi politykowi i dyplomacie Johannowi Eustachemu von Schlitz, (zwanemu hrabia Görtz) oraz poecie Wielandowi.

1774 powracając z podróży edukacyjnej do Paryża pod opieką hrabiego Görtz książę spotkał się ze znanym poetą Johannem Goethe, którego przy tej okazji zaprosił do Weimaru. Dnia 7 listopada 1775 Goethe przybył do Weimaru, między nim a osiem lat młodszym księciem rozwinęła się wkrótce głęboka przyjaźń. Książę powierzał mu wysokie stanowiska urzędowe, a 1782 uzyskał dla Goethego cesarski patent szlachecki (von Goethe).

1786 książę podjął służbę w armii pruskiej. Brał udział w kampanii w Holandii, w wojnie prusko-francuskiej, oraz w wojnach napoleońskich. Dosłużył się stopnia generała lejtnanta.

1804 syn księcia Karl Friedrich pojął za żonę wielką księżną Marię Pawlowną, córkę rosyjskiego cara Pawła I. Damą dworu Marii Pawłownej była baronowa Henrietta von Pogwisch, matka Ottilie, przyszłej żony Augusta, syna Goethego. Książ Karol August starał się utrzymywać dobre stosunki polityczne z Prusami i Rosją. 1815 na kongresie wiedeńskim, korzystając z poparcia cara rosyjskiego, uzyskał podniesienie do rangi wielkiego księcia (niem. Großherzog), jednocześnie uzyskał znaczne powiększenie swego terytorium. Okresowo Goethe brał udział w kongresie jako uprawniony minister księstwa.

Działalność życiowa

Gdy księżna Anna Amalia 3 września 1775, jako matka-regentka, przekazała formalnie władzę swemu pełnoletniemu synowi Karolowi Augustowi, finanse państwa były w stanie krytycznym spowodowanym przez wojnę siedmioletnią (1756-1763) oraz na skutek nadmiernych wydatków na utrzymanie dworu książęcego. Na domiar złego zamek książęcy (niem. Weimarer Stadtschloss) był zniszczony na skutek pożaru po rozruchach społecznych w 1774 i wymagał odbudowy, która została zrealizowana (pod kierownictwem J. Goethego) dopiero w latach 1789-1796.

Karol August przeszedł do historii, wzorując się na działalności swej matki oraz podążając za sugestiami swego przyjaciela J. Goethego, jako mecenas kultury niemieckiej i dobroczyńca poetów. Później ta epoka została określona jako Klasycyzm Weimarski (niem. Weimarer Klassik). Początki pochodziły od Wielanda, następny był Goethe, a po nim przybył Johann Herder, z którym jednak wynikały nieporozumienia spowodowanego jego zbyt demokratycznymi poglądami. Później przybył do Weimaru również Friedrich Schiller. Do Weimaru należało miasto Jena, gdzie w tym czasie działali Johann Gottlieb Fichte, Hegel, Schelling, oraz bracia Schlegel tworząc drugie centrum literatury i filozofii.

Potomstwo księcia

Karol August miał w małżeństwie siedmioro dzieci, z czego troje zmarło wkrótce po urodzeniu. Znana aktorka i śpiewaczka, zresztą 20 lat młodsza, Karoline Jagemann urodziła mu 1806 syna Karola. Oprócz tego jakoby był ojcem przynajmniej 38 dzieci pozamałżeńskich.

Pomnik

Pomnik dłuta Adolfa von Donndorf 1872 w Weimarze przedstawia księcia dosiadającego konia.

W 1763 został odznaczony Orderem Orła Białego.