Katastrofa lotu Atlantic Airways 670

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katastrofa lotu Atlantic Airways 670
BAe 146-200, podobny do rozbitego w Stord
BAe 146-200, podobny do rozbitego w Stord
Państwo  Norwegia
Miejsce Stord
Data 10 października 2006
Godzina 7:33 czasu lokalnego
7:33 czasu polskiego
Rodzaj ześlizgnięcie się z pasa
Ofiary 4 osoby[1]
Ranni 12 osób[1]
Ocaleni 12 osób
Statek powietrzny
Typ BAe 146-200A
Użytkownik Atlantic Airways
Numer OY-CRG
Start Stavanger
Cel lotu Stord
Numer lotu 670
Pasażerowie 12 osób
Załoga 4 osoby
Położenie na mapie Hordalandu
Mapa lokalizacyjna Hordalandu
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Położenie na mapie Norwegii
Mapa lokalizacyjna Norwegii
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Ziemia 59°47′34″N 5°20′23″E/59,792778 5,339722Na mapach: 59°47′34″N 5°20′23″E/59,792778 5,339722

Katastrofa lotu Atlantic Airways 670katastrofa lotnicza, która wydarzyła się 10 października 2006 o godzinie 7:33 czasu środkowoeuropejskiego. Zginęły w niej cztery osoby, w tym jeden członek załogi i troje pasażerów[2]. Dwanaście osób zostało rannych[1]. Była to pierwsza katastrofa, jakiej uległ samolot farerskich linii lotniczych Atlantic Airways.

Samolot[edytuj | edytuj kod]

BAe 146-200A o numerze seryjnym E2075[3] został wyprodukowany w 1987 roku[4], a jego pierwszy lot odbył się 23 czerwca tego samego roku – dziewiętnaście lat i cztery miesiące przed katastrofą[5]. Był napędzany przez cztery silniki ALF502R-5[4]. Jego pierwszym właścicielem były amerykańskie linie lotnicze Pacific Southwest Airlines, gdzie latał z numerem bocznym N369PS[6]. 1 marca 1988 został sprzedany Atlantic Airways[6]. Od tamtej pory nosił oznaczenie OY-CRG[6]. Był to pierwszy samolot zakupiony przez powstałą w 1987 roku firmę Atlantic Airways.

Lot 670[edytuj | edytuj kod]

BAe 146-200A OY-CRG wykonywał lot czarterowy na zlecenie firmy Aker Kværner[7]. Przewoził robotników do Aukra do prac przy Ormen Lange[7]. Samolot wystartował o godzinie 7:17 z lotniska w Stavanger[5]. Ostatecznym celem był port lotniczy Molde-Årø w Molde, z międzylądowaniem w Stord[5]. Około 7:30 samolot podszedł do lądowania na pasie 33 na lotnisku w Stord[5][8]. O 7:33 stoczył się z pasa startowego i, według relacji naocznych świadków, natychmiast stanął w płomieniach[8][5].

Nim OY-CRG podszedł do lądowania, pas, na którym miał wylądować był sprawdzany. Nie zanotowano informacji o tym, czy był on mokry, czy suchy, jednak późniejsze śledztwo AIBN, norweskiej jednostki zajmującej się wypadkami transportowymi, dowiodło, że był on wilgotny[5]. Piętnaście minut wcześniej na tym samym pasie lądował inny samolot Atlantic Airways, którego kapitan nie stwierdził żadnych nadzwyczajnych trudności przy lądowaniu[9].

Samolot osiadł na pasie, z którego zjechał w północnym krańcu przy stosunkowo niskiej prędkości[1][5]. Następnie zaczął zsuwać się po stromym stoku, gdzie zderzył się ze słupami elektrycznymi, drzewami i dużymi skałami, co spowodowało jego znaczne uszkodzenia[5]. Kiedy samolot wreszcie zatrzymał się, z powodu uszkodzeń nie udało się wyłączyć silnika nr 2 (lewego, wewnętrznego), nie dało się też otworzyć przednich, lewych drzwi ewakuacyjnych[5]. Prawe drzwi ewakuacyjne zostały zaś zablokowane przez teren[5]. Główny pilot spróbował kilkukrotnie otworzyć drzwi kokpitu, jednak bez powodzenia[5]. Utworzyła się też szeroka rysa na dachu kabiny, co spowodowało dostawanie się paliwa ze skrzydeł do środka maszyny[5].

Po prawej stronie samolotu wybuchł pożar, który szybko się rozprzestrzenił; w pożarze zginęło trzech pasażerów i jedna stewardessa[5]. Pozostali pasażerowie i członkowie załogi uciekli przez tylne wyjście ewakuacyjne z lewej strony, sześcioro odniosło ciężkie poparzenia[5]. Pierwsze informacje prasowe podawały, że katastrofę przeżyło trzynaście osób[10], później jednak okazało się, że tych którzy przeżyli, jest dwanaścioro[1][8].

Śledztwo i przyczyny katastrofy[edytuj | edytuj kod]

Śledztwem w sprawie katastrofy zajęła się norweska organizacja AIBN, wraz ze delegacją z Atlantic Airways oraz specjalistami z Danii[11]. Początkowo zaczęto badać spoilery, których awarie zgłaszała załoga[5]. Nie otworzyły się one, przez co samolot nie mógł utracić dostatecznie dużo prędkości, jednak według wyliczeń AIBN przy normalnych warunkach, gdyby wszystkie spoilery były niesprawne, trasa hamowania wydłużyłaby się o ok. 40%, co nadal pozwoliłoby na zatrzymanie maszyny sto metrów przed końcem pasa[5].

Badaniom poddano również zawartość czarnych skrzynek. Zarówno rejestrator danych lotu (FDR), jak i rejestrator rozmów w kokpicie (CVR) uległy poważnym uszkodzeniom z powodu pożaru, ustalono jednak, że da się z nich odzyskać część danych[12]. Badający czarne skrzynki Birger Andreas Bull powiedział, że z dnia katastrofy udało się odzyskać jedynie dwanaście sekund z momentu podejścia do lądowania oraz trzy sekundy z czasu tuż przed katastrofą[13]. Bull powiedział, że choć wydaje się, iż to niewiele, to nagrania zawierają istotne wiadomości na temat kursu, prędkości i innych danych technicznych, a także potwierdzają awarię spoilerów[13].

W opublikowanym 25 października 2007 raporcie śledczy za główną przyczynę śmierci czterech osób i poparzeń u pozostałych uznali płonące paliwo, które wlało się do kabiny po wypadnięciu samolotu z pasa[14]. Według śledczych, podczas lądowania zawiodło wszystkie sześć spoilerów, przyczyna tego wciąż pozostaje nieznana[14]. Odnaleziono także dużo spalonej gumy z kół samolotu na pasie, na którym lądował, co może być rezultatem nieotworzenia się spoilerów[14]. Śledczy ustalili też, że lądowisko było wilgotne[5]. Nie ma pewności, jaką rolę odegrało to w całym zdarzeniu, wiadomo natomiast, że samolot był 500 kg za ciężki na lądowanie na mokrym pasie[14]. Data wydania ostatecznego raportu nie jest znana[14].

Po katastrofie[edytuj | edytuj kod]

Przed meczem piłkarskim FrancjaWyspy Owcze uczczono minutą ciszy pamięć o ofiarach katastrofy[15].

17 stycznia 2007 czytelnicy farerskiej gazety Dimmalætting w głosowaniu przyznali dwóm stewardessom, zmarłej Gudrun Hervør Joensen oraz Maibritt Magnussen, tytuł Farerskich Ludzi Roku[16].

Pasażerowie i załoga[edytuj | edytuj kod]

Na pokładzie znajdowało się szesnaście osób (dwanaścioro pasażerów i cztery osoby z załogi) z następujących krajów[11]:

Kraj Pasażerowie Załoga Razem Ofiary śmiertelne Ocaleni
 Norwegia 11 0 11 3 8
 Wyspy Owcze 0 3 3 1 2
 Dania 0 1 1 0 1
Brak danych 1 0 1 0 1
Razem: 12 4 16 4 12

Zginęły następujące osoby[1][11]:

  • Gudrun Hervør Joensen (41 lat, mieszkanka Bøur, Wyspy Owcze, stewardessa),
  • Martin Charles Evertsen (25 lat, mieszkaniec Stavangera, Norwegia, pasażer),
  • Jarle Reime (33 lata, mieszkaniec Sandnes, Norwegia, pasażer) oraz
  • Per Olaf Skjæveland (33 lata, mieszkaniec Sandnes, Norwegia, pasażer).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Fire døde i flyulykken på Stord (norw.). BT.no, 2006-10-10. [dostęp 2010-07-19].
  2. Nonscheduled 14 CFR operation of Atlantic Airways (ang.). NTSB.gov. [dostęp 2010-07-17].
  3. OY-CRG (ang.). JetPhotos.net. [dostęp 2010-07-19].
  4. 4,0 4,1 Dane o katastrofie w Accident Database (ang.). [dostęp 2010-07-19].
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 Dane o katastrofie na Aviation-Safety.net (ang.). 2006-10-10. [dostęp 2010-07-19].
  6. 6,0 6,1 6,2 BAe 146 / Avro RJ - MSN 2075 (ang.). AirFleets.net. [dostęp 2010-07-21].
  7. 7,0 7,1 Ulykkesflyet skulle til Molde (norw.). Aftenposten.no, 2006-10-10. [dostęp 2010-07-19].
  8. 8,0 8,1 8,2 Plane skids off runway and bursts into flames (ang.). Aftenposten.no, 2006-10-10. [dostęp 2010-07-19].
  9. - Alt var som normalt (norw.). BT.no, 2006-10-10. [dostęp 2010-07-20].
  10. Norway runway blaze kills three (ang.). BBC, 2006-10-10. [dostęp 2010-07-20].
  11. 11,0 11,1 11,2 Magni Arge: Press release from Atlantic Airways (ang.). Atlantic Airways, 2006-10-11. [dostęp 2010-07-19].
  12. - Svarte bokser inneholder data (norw.). Aftenposten.no, 2006-10-12. [dostęp 2010-07-21].
  13. 13,0 13,1 Martin Nilsen: Hele flyulykken på bånd (norw.). VG Nett, 2006-11-01. [dostęp 2010-07-21].
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Foreløbig rapport (far.). Atlantic Airways, 2007-10-25. [dostęp 2010-07-21].
  15. Jákup Mørk: Tøgn undan dystinum (far.). Portal.fo, 2006-10-10. [dostęp 2010-07-20].
  16. Alan Brockie: Maibritt og Guðrun gjørdust ársins føroyingar (far.). Atlantic Airways, 2007-01-17. [dostęp 2010-07-20].