Ken Kesey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ken Kesey
Kesey4.jpg
Data i miejsce urodzenia 17 września 1935
Stany Zjednoczone La Junta, Colorado
Data i miejsce śmierci 10 listopada 2001
Stany Zjednoczone Laytonville, California
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ken Kesey w Wikicytatach

Ken Elton Kesey (ur. 17 września 1935 w La Junta, Kolorado, zm. 10 listopada 2001 w Kalifornii) – amerykański pisarz związany z beatnikami w latach 50. i hippisami w latach 60., wyrażający w swojej twórczości sprzeciw wobec społecznych i mentalnych form zniewolenia człowieka. Współzałożyciel komuny hippisowskiej o nazwie Merry Pranksters, do której należeli min. członkowie zespołu folk rockowego, Grateful Dead.

Ken Kesey znany był ze swojego nonkonformistycznego stylu bycia oraz burzliwej biografii, w której nie zabrakło przygód z substancjami psychodelicznymi oraz konfliktów z prawem. Pod koniec lat 60. pisarz wraz z rodziną przeniósł się do Oregonu, aby od tej pory prowadzić spokojne życie farmera. Zmarł 10 listopada 2001 z powodu raka wątrobowokomórkowego.

Znany zwłaszcza dzięki powieści Lot nad kukułczym gniazdem.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w La Junta w stanie Kolorado. Wkrótce jego rodzina przeniosła się do Oregonu, gdzie pisarz mieszkał aż do śmierci.

Studiował teatroznawstwo, uprawiał zapasy, następnie zaś uczył się pisarstwa dzięki stypendium na kalifornijskim Uniwersytecie Stanforda. Jego debiut powieściowy z 1962 roku: znany i zekranizowany „Lot nad kukułczym gniazdem” został entuzjastycznie przyjęty zarówno przez czytelników , jak i krytykę, podobnie zresztą jak kolejna powieść „Czasami wielka chętka” (1964).

W 1964 wraz z Nealem Cassadym i innymi przyjaciółmi beatnikami, których nazwał Merry Pranksters, zorganizował wycieczkę przez Stany Zjednoczone szkolnym busem Furthur, która stanowiła przemyślaną próbę odłączenia się od społeczeństwa. Wrażenia z podróży zostały opisane w książce Toma Wolfe'a The Electric Kool-Aid Acid Test (1968). W tym samym roku w Nowym Jorku Cassady przedstawił Keseya Jackowi Kerouacowi i Allenowi Ginsbergowi, dzięki którym pisarz poznał i zaprzyjaźnił się na stałe z prorokiem LSD Timothym Learym.

Na pewien czas Kesey zarzucił jednak pisanie, włączając się aktywnie w ruch kontestatorski. Był jednym ze współzałożycieli komuny Merry Pranksters, do której należeli m.in. członkowie zespołu Grateful Dead. Dwukrotnie aresztowany za posiadanie marihuany, upozorował samobójstwo i uciekł do Meksyku; po powrocie został skazany na pół roku więzienia. Z czasem wydał trzy zbiory krótkich tekstów: „Garage Sale” (1973), „Skrzynka demona” (1986), oraz „The Further Inquiry” (1991). W 1990 roku opublikował powieść „Jaskinie”, napisaną wspólnie z trzynastoma studentami w ramach zajęć z pisarstwa na University of Oregon.

Zmarł 10 listopada 2001 z powodu raka wątrobowokomórkowego.

Powrócił także do zarzuconej wcześniej powieści „Sailor Song”, która ukazała się w 1992 roku.

W rodzinnym mieście Eugene znajduje się dziś pomnik pisarza.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Kesey sam mówił o sobie: "Byłem zbyt młody by być beatnikiem, a zbyt stary by być hippisem".

Najgłośniejszą powieścią Kena Keseya jest Lot nad kukułczym gniazdem (1962), która w samych Stanach Zjednoczonych rozeszła się w nakładzie ponad 8 milionów egzemplarzy, i niemal od pierwszego wydania na trwałe zapisała się do klasyki literatury współczesnej. Obraz szpitala psychiatrycznego obecny w powieści jest summą doświadczeń pisarza, który jako student wziął udział w rządowym programie badań nad środkami psychomimetycznymi prowadzonymi przez szpital psychiatryczny.

Drugą wielką powieścią Keseya jest Czasami wielka chętka (1964) - wielotomowa saga rodziny Stamperów, zamieszkujących północny Oregon. Główny wątek powieści, mówiący o konflikcie braci Stamper, nawiązuje do wzoru tragedii antycznych.

W 1994 roku wydał quasi-powieść Rodeo, będącą wspomnieniem największego rodea w historii Stanów Zjednoczonych, które odbyło się w roku 1911 w Pendleton.

Często pisał pod wpływem LSD, meskaliny, marihuany i innych psychodelików.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Lot nad kukułczym gniazdem (1962)
  • Czasem wielka chętka. (1964)
  • Kesey's Garage Sale. (1973) - zbiór esejów i opowiadań
  • Demon Box. (1986) - zbiór esejów i opowiadań
  • Little Tricker the Squirrel Meets Big Double the Bear. (1990)
  • The Sea Lion. (1991)
  • Pieśń żeglarzy. (1992)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Kena Keseya

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]