2001

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Zobacz też: inne znaczenia.

Rok 2001 / MMI Stulecia: XX wiek ~ XXI wiek

Sto lat wstecz

Dziesięciolecia: 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999 2000-2009 2010-2019 2020-2029

Lata: 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

24 stycznia – w hali Olivia w Gdańsku miała miejsce manifestacja poparcia dla powstającej nowej partii politycznej – Platformy Obywatelskiej RP. Datę tę przyjmuję się za datę założenia Platformy Obywatelskiej.
11 lutego – zakończył się II Festiwal i Targi Erotyczne Eroticon 2001. Impreza odbywała się Warszawie w Centrum Targowym Mokotów.
23 lutego – ustanowiono Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją.
2 marca – premiera filmu Przedwiośnie.
3 marca – trzy kasjerki i ochroniarz zostali zastrzeleni podczas napadu na filię Kredyt Banku przy ul. Żelaznej w Warszawie.
18 marca – powstała komercyjna telewizja TV Puls.
22 marca – w Białymstoku powstał pierwszy Komitet Prawo i Sprawiedliwość.
23 marca – premiera filmu W pustyni i w puszczy.
21 kwietnia – z połączenia Stronnictwa Narodowego i Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego powstała nowa partia polityczna pod nazwą Liga Polskich Rodzin.
1 maja – Parada Równości, pierwsza parada lesbijek i gejów w Polsce.
11 maja – oddano do użytku dwie stacje warszawskiego metra - A14 Świętokrzyska i A 15 Ratusz.
12 maja – odsłonięto pomnik Piotra Skargi w Krakowie.
24 maja – rozpoczęła się 3-dniowa wizyta premiera Rosji Michaiła Kasjanowa.
26 maja – w Krakowie odsłonięto pomnik psa Dżoka.
30 maja – założono polską partię polityczną Liga Polskich Rodzin.
15 czerwca
- wizyta prezydenta Stanów Zjednoczonych George W. Busha w Warszawie.
- otwarty został polski serwis gier on-line Kurnik.pl.
17 czerwca – zakończyła się pierwsza polska edycja show Big Brother.
1 lipca – utworzono Park Narodowy Ujście Warty.
9 lipca – w wyniku silnej ulewy przerwany został wał Kanału Raduni na Oruni w Gdańsku. Zalana została też część Wrzeszcza.
9 sierpnia – uruchomiono pierwszą polską telewizję informacyjną: TVN24.
24 sierpnia – premiera filmu Poranek kojota.
1 września
- założono Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach .
- powołanie w Polsce dwóch nowych Uniwersytetów: w Rzeszowie oraz Zielonej Górze.
- na Stadionie Śląskim polscy piłkarze pokonali Norwegię 3:0 i awansowali do turnieju finałowego Mistrzostw Świata 2002.
11 września – założono stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii.
14 września – premiera filmu Quo vadis.
18 września – uchwalono ustawy: Kodeks morski i o podpisie elektronicznym.
23 września – wybory parlamentarne w Polsce wygrał SLD z 41% poparcia.
26 września – zapoczątkowana została polska Wikipedia, wolna encyklopedia internetowa (zobacz szczegóły).
28 września – odbyła się premiera filmu Cześć Tereska.
29 września – w Warszawie odsłonięto pomnik Juliusza Słowackiego.
1 października
- oddano do użytku nowe skrzydło gmachu Biblioteki Jagiellońskiej.
- utworzenie Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej.
19 października – po dymisji rządu Jerzego Buzka Leszek Miller został zaprzysiężony na premiera.
26 października
- rząd Leszka Millera otrzymał wotum zaufania.
- ze swego domu w Drobinie został uprowadzony Krzysztof Olewnik.
9 listopada – premiera filmu Wiedźmin.
21 listopada – w Bielsku-Białej otwarto centrum handlowe Sarni Stok.
26 listopada – w Łodzi ukończono malowanie największego w Europie murala przy Piotrkowskiej.
5 grudnia – Wyższa Szkoła Morska została przekształcona w Akademię Morską w Gdyni.
7 grudnia – premiera filmu Gulczas, a jak myślisz...
8 grudnia – w Krakowie otwarto Most Kotlarski.
9 grudnia – zlikwidowano KWK "1 Maja" w Wodzisławiu Śląskim.
31 grudnia – upadek miesięcznika komputerowego Secret Service.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia do 30 czerwca Szwecja przewodziła w Radzie Unii Europejskiej oraz Radzie Europejskiej.
9 stycznia – wystartował chiński bezzałogowy statek kosmiczny Shenzhou 2.
15 stycznia – "narodziny" Wikipedii. Jimmy Wales i Larry Sanger założyli Wikipedię. Dzień 15 stycznia jest obchodzony jako Dzień Wikipedii (Powstała pierwsza Wikipedia w jęz. angielskim).
20 stycznia – na urząd 43. prezydenta Stanów Zjednoczonych zaprzysiężony został George W. Bush.
21 stycznia – w elektrowni wodnej na zaporze Itaipu doszło do niegroźnej awarii i wstrzymania wytwarzania prądu.
29 stycznia – chilijski dyktator Augusto Pinochet został oskarżony o zbrodnie dokonane podczas swoich rządów i osadzony w areszcie domowym.
31 stycznia – agent libijskiego wywiadu Abdelbaset Ali Mohmed Al Megrahi został skazany na dożywocie za podłożenie bomby w samolocie Boeing 747, który eksplodował nad Lockerbie.
15 i 16 lutego – publikacja wyników sekwencjonowania ludzkiego genomu.
18 lutego – funkcjonariusz FBI Robert Hanssen został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa na rzecz ZSRR i Rosji.
26 lutego – podpisano traktat nicejski.
2 marca – premiera filmu Mexican.
4 marca
- 59 osób zginęło w północnej Portugalii po zawaleniu się mostu nad rzeką Duero.
- Prawdziwa IRA dokonała zamachu bombowego na londyńską siedzibę BBC.
- Szwajcarzy nie wyrazili zgody w referendum na wstąpienie kraju do UE.
- zwodowano lotniskowiec USS Ronald Reagan.
7 marca – Ariel Szaron został premierem Izraela.
8 marca
- na pokładzie wahadłowca Discovery przybyła na Międzynarodową Stację Kosmiczną druga stała załoga.
- Talibowie zniszczyli posągi Buddy w Bamian w Afganistanie.
9 marca – w Niemczech Bernd Jürgen Armando Brandes został na własne życzenie zjedzony przez Armina Meiwesa.
15 marca – 3 czeczeńscy porywacze po starcie ze Stambułu przejęli kontrolę nad lecącym do Moskwy rosyjskim samolotem linii Vnukowo Airlines ze 162 pasażerami i 12 członkami załogi i skierowali go do Medyny, gdzie następnego dnia został odbity przez saudyjskie siły bezpieczeństwa.
23 marca – o godz. 6:29 stacja Mir spłonęła w ziemskiej atmosferze.
24 marca – 21 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w eksplozjach trzech samochodów-pułapek w południoworosyjskich miastach Mineralne Wody, Jessentuki i Adyge-Chabl.
1 kwietnia – w Holandii zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci.
4 kwietnia – Vladimir Voronin został prezydentem Mołdawii.
7 kwietnia – NASA: rozpoczęła się misja sondy Mars Odyssey.
13 kwietnia – australijski napastnik Archie Thompson pobił rekord świata w ilości bramek strzelonych w jednym meczu piłkarskim. Australia pokonała Samoa Amerykańskie 31:0, Thompson strzelił 13 goli.
18 kwietnia – zamordowanie w Kabylii Massinissa Guermaha dało początek tzw. czarnej wiośnie w Algierii.
22 kwietnia
- Strasburg: podpisano Kartę Ekumeniczną regulującą współpracę europejskich Kościołów chrześcijańskich.
- premiera filmu animowanego Shrek.
28 kwietnia – z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartowała rakieta z pierwszym historycznym "turystą kosmicznym" – amerykańskim multimilionerem Dennisem Tito.
6 maja – Jan Paweł II jako pierwszy papież oficjalnie odwiedził meczet: był to Meczet Umajjadów, miejsce przechowywania relikwii Jana Chrzciciela.
9 maja – Ghana: 126 osób zginęło na Accra Sports Stadium po wybuchu paniki wywołanej użyciem gazów łzawiących przez policję.
15 maja – został wystrzelony satelita telekomunikacyjny Intelsat 10.
24 maja – w wyniku zerwania się podłogi podczas uroczystości weselnej w Jerozolimie 23 osoby zginęły, a ponad 300 zostało rannych.
1 czerwca
- 21 osób zginęło w dokonanym przez Hamas samobójczym zamachu bombowym na dyskotekę w Tel Awiwie.
- masakra rodziny królewskiej w Nepalu, dokonana przez następcę tronu księcia Dipendrę.
7 czerwca
- Irlandczycy odrzucili w referendum Traktat nicejski.
- Partia Pracy Tony'ego Blaira odniosła zdecydowane zwycięstwo w wyborach powszechnych w Wielkiej Brytanii.
10 czerwca – urzędujący burmistrz Berlina Klaus Wowereit przed wyborem go na to stanowisko publicznie stwierdził „Jestem gejem i tak jest dobrze.”
11 czerwca – Timothy McVeigh został stracony za przeprowadzenie zamachu na budynek federalny w Oklahoma City.
15 czerwca – powstała Szanghajska Organizacja Współpracy.
20 czerwca – Pervez Musharraf został prezydentem Pakistanu.
21 czerwca
- zakończono produkcję Škody Felicia.
- australijski pociąg towarowy kompanii BHP Iron Ore ustanowił rekord długości składu (7353 m).
23 czerwca – papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Ukrainie.
1 lipca do 31 grudnia – Belgia przewodziła w Radzie Unii Europejskiej oraz Radzie Europejskiej.
4 lipca – 145 osób zginęło w katastrofie Tu-154 w Irkucku.
13 lipca – Moskwa: MKOL dokonał wyboru Pekinu na gospodarza XXIX Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2008 roku.
16 lipca – w katastrofie górniczej w południowych Chinach zginęło ponad 200 osób.
22 lipca – uchylono obowiązujący od 1968 roku artykuł 200 rumuńskiego kodeksu karnego, który penalizował kontakty homoseksualne.
23 lipca – Abdurrahman Wahid został usunięty przez parlament z funkcji prezydenta Indonezji. Zastąpiła go wiceprezydent Megawati Soekarnoputri.
24 lipca
- zdetronizowany w dzieciństwie car Bułgarii Symeon II objął urząd premiera.
- w wyniku ataku Tamilskich Tygrysów na port lotniczy Kolombo i przyległą bazę wojskową zginęło 14 rebeliantów i 7 żołnierzy, zniszczonych lub uszkodzonych zostało kilkanaście samolotów.
3 sierpnia – w Londynie 7 osób zostało rannych w wybuchu bomby podłożonej przez Real IRA.
8 sierpnia – została wystrzelona sonda Genesis, mającą zebrać i dostarczyć na Ziemię próbki wiatru słonecznego.
9 sierpnia – w samobójczym zamachu bombowym członka Hamasu na pizzerię w Jerozolimie zginęło 15 osób, 130 zostało rannych.
10 sierpnia – w stolicy Angoli Luandzie, w ataku rebeliantów z UNITA na pociąg z uchodźcami zginęły 252 osoby.
24 sierpnia – kanadyjski Airbus A330 wylądował awaryjnie na Azorach po utracie paliwa i wyłączeniu się silników.
25 sierpnia – norweski następca tronu książę Haakon poślubił Mette-Marit Tjessem Høiby.
26 sierpnia – sześć osób zginęło w pożarze balonu we francuskiej Sabaudii.
9 września
- otwarto Muzeum Żydowskie w Berlinie.
- Aleksandr Łukaszenka wygrał ponownie wybory prezydenckie na Białorusi.
- wojskowy dowódca afgańskiego Sojuszu Północnego, Ahmad Szah Masud, zginął w zamachu bombowym dokonanym przez dwóch Arabów udających dziennikarzy.
10 września – wybory parlamentarne w Norwegii.
11 września – zamach na World Trade Center i Pentagon: w USA przeprowadzono atak terrorystyczny na bliźniacze wieże World Trade Center i budynek Departamentu obrony Pentagon.
12 września – po atakach terrorystycznych na USA, po raz pierwszy w historii uruchomiono procedury związane z tzw. Artykułem Piątym, który mówi, że atak na dowolne państwo należące do NATO, jest atakiem na cały Sojusz.
20 września – w przemówieniu w Kongresie USA prezydent George W. Bush zadeklarował wojnę z terroryzmem.
21 września – eksplozja w zakładzie chemicznym w Tuluzie we Francji – 30 osób zostało zabitych, a przeszło 2200 odniosło rany.
27 września – w budynku parlamentu szwajcarskiego kantonu Zug szaleniec Friedrich Leibacher zastrzelił 14 lokalnych polityków, zranił 18 osób, po czym popełnił samobójstwo.
4 października – rosyjski samolot Tupolew TU-154 rozbił się na Morzu Czarnym po trafieniu go ukraińską rakietą. Zginęło 78 osób.
5 października – na Florydzie zmarł fotoedytor tabloidu Sun, pierwsza z 5 śmiertelnych ofiar zarażonych bakteriami wąglika, rozsyłanych drogą pocztową do instytucji publicznych po zamachach z 11 września.
7 października – początek interwencji amerykańskiej w Afganistanie, w celu obalenia rządów talibów i schwytania bin Ladena.
8 października
- Arnold Rüütel został prezydentem Estonii.
- Girma Woldegiorgis został prezydentem Etiopii.
- katastrofa lotnicza w Mediolanie: 118 osób zginęło, a 4 na ziemi zostały ranne po zderzeniu krótko po starcie samolotu MD-82 z awionetką.
- wszystkie 9 osób na pokładzie zginęło w zestrzelonym nad wąwozem Kodori w Abchazji helikopterem ONZ-owskiej misji obserwacyjnej UNOMIG.
10 października – prezydent USA George W. Bush zaprezentował listę 22 najgroźniejszych terrorystów wg rządu amerykańskiego.
17 października – palestyńscy terroryści zastrzelili w Jerozolimie emerytowanego izraelskiego generała Rehavama Zeeviego, przywódcę prawicowej partii Moledet.
23 października – premiera iPoda.
24 października – 11 osób zginęło w tunelu drogowym św. Gotarda w Szwajcarii, w wyniku pożaru powstałego po zderzeniu dwóch samochodów ciężarowych.
25 października
- wydano Microsoft Windows XP.
- została przyjęta flaga Rwandy.
26 października – uchwalono USA PATRIOT Act.
30 października – Michael Jackson wydał swój dziesiąty album Invicible.
6 listopada – telewizja FOX wyemitowała premierowy odcinek serialu 24 godziny.
7 listopada – odbył się ostatni rejs samolotu belgijskich linii Sabena.
8 listopada – w Wietnamie utworzono Park Narodowy Pu Mat.
12 listopada – Airbus A300 linii lotniczych American Airlines rozbił się po starcie z lotniska im. Johna F. Kennedy'ego w Nowym Jorku. Zginęło 260 pasażerów i członków załogi, którzy byli na pokładzie.
13 listopada – obalenie rządów talibów w Afganistanie. Wojska Sojuszu Północnego zajęły Kabul.
18 listopada – Georgi Pyrwanow wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Bułgarii.
22 listopada – parlament Turcji uchwalił nowy kodeks cywilny zrównujący status kobiet i mężczyzn.
24 listopada
- w Singapurze wprowadzono nowy podział administracyjny.
- w Szwajcarii w katastrofie samolotu pasażerskiego Avro RJ100 zginęły 24 spośród 33 osób znajdujących się na pokładzie.
25 listopada
- interwencja NATO w Afganistanie: wybuchł bunt talibskich więźniów w forcie Qala-e-Jangi.
- Maria Krescencja Höss została kanonizowana w Watykanie przez Jana Pawła II.
27 listopada
- Anders Fogh Rasmussen został premierem Danii.
- Kosmiczny Teleskop Hubble'a dokonał pierwszego pomiaru widma światła planety pozasłonecznej, wykrywając obecność sodu w atmosferze planety HD 209458 b (Ozyrys).
30 listopada – w Renton w stanie Waszyngton został aresztowany seryjny morderca kilkudziesięciu prostytutek Gary Ridgway ("Morderca znad Green River").
1 grudnia – odbył się ostatni lot amerykańskich Trans World Airlines.
2 grudnia – amerykańska korporacja Enron ogłosiła bankructwo.
5 grudnia – rozpoczęła się misja STS-108 wahadłowca Endeavour.
6 grudnia – kanadyjska prowincja Nowa Fundlandia oficjalnie zmieniła nazwę na Nowa Fundlandia i Labrador.
11 grudnia – Chiny wstąpiły do Światowej Organizacji Handlu (WTO).
13 grudnia – uzbrojona grupa islamistów zaatakowała parlament w Delhi. Indie oskarżyły o zamach Pakistan.
19 grudnia
- Tosontsengel (Mongolia): zanotowano rekordowo wysokie ciśnienie atmosferyczne – 1086 hPa.
- na ekrany kin weszła ekranizacja Drużyny Pierścienia w reżyserii Petera Jacksona.

[edytuj] Wydarzenia sportowe

6 stycznia – Adam Małysz wygrał 49.Turniej Czterech Skoczni.
23 lutego – Adam Małysz zdobył złoty medal Mistrzostw Świata w Lahti.
18 marca – Adam Małysz zdobył kryształową kulę za zwycięstwo w Pucharze Świata w skokach narciarskich w sezonie 2000/2001 jako pierwszy Polak w historii.
12 maja – w Osace, płotkarz Marek Plawgo ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 48,16 s.
23 maja – w meczu finałowym piłkarskiej Ligi Mistrzów Bayern Monachium pokonał w rzutach karnych Valencię (1:1, 5:4).
28 czerwca – w drugim meczu finałowego dwumeczu Copa Libertadores w piłce nożnej piłkarze Cruz Azul Meksyk ulegli Boca Juniors. O zwycięstwie rozstrzygnęły rzuty karne (0:1, 1:0, 1:3).
9 lipca – w Nicei, Justyna Bąk ustanowiła rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 9.25,31 s.
17 sierpnia – w Zurychu, Paweł Czapiewski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.43,22 s.
23 sierpnia – w Brukseli, Brahim Boulami ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 7.55,28 s.
1 września – polscy piłkarze po 16 latach przerwy awansowali do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Korea-Japonia 2002, wygrywając w meczu z Norwegami 3:0.
14 października – Michael Schumacher zdobywa swój 4 tytuł Mistrza Świata Formuły 1
John Cena debiutuje w WWE
Dale Earnhardt ginie w wypadku na ostatnim okrążeniu Daytona 500