Keson (konstrukcja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy budownictwa. Zobacz też: Keson (lotnictwo).
Schemat kesonu otwartego

Keson (fr. caisson) – skrzynia stalowa lub żelbetowa, posiadająca szczelne ściany i otwarte dno. Służąca do prowadzenia w niej prac hydrotechnicznych w gruntach nawodnionych lub pod poziomem wody[1][2]. Stosowana przy budowie filarów mostów i nabrzeży portowych[3].

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Fundament na kesonach[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj fundamentu pośredniego, dolne krawędzie ścian skrzyni wyposażone są w stalowe ostrza ułatwiające zagłębianie się kesonu podczas usuwania gruntu[5]. Przygotowaną uprzednio skrzynię umieszcza się na miejscu budowy i uszczelnia miejsce styku ścian z glebą. Żeby usunąć wodę z wnętrza jak i zapobiec jej napływaniu w komorze zwiększa się ciśnienie w miarę zwiększania się głębokości opuszczenia kesonu. Maksymalne ciśnienie ograniczone jest wytrzymałością ludzkiego organizmu na azot (zobacz narkoza azotowa) i wynosi do 4 at ponad normalne ciśnienie atmosferyczne co odpowiada zagłębieniu się na ok. 35 m. Żeby zrównoważyć siłę wyporu i ułatwić osuwanie się skrzyni strop dociąża się w miarę wykonywania prac budowlanych. Po osiągnięciu wymaganej głębokości wnętrze kesonu zalewa się betonem wykonując w ten sposób fundament[1].

Ratownictwo morskie[edytuj | edytuj kod]

Jeżeli naprawy wymaga podwodna część kadłuba statku, a nie ma możliwości dokowania stosuje się keson o kształcie skrzyni bez jednej ściany bocznej, przylegającej do krzywizny kadłuba. Po uszczelnieniu i odpompowaniu wody uzyskuje się dostęp do rejonów wymagających naprawy, jednocześnie uszczelniając przebicie i zabezpieczając pływalność jednostki. Kesony mogą osłaniać przebicia o powierzchni kilkudziesięciu metrów kwadratowych[6].

Choroba kesonowa[edytuj | edytuj kod]

Rysunek kesonu otwartego z 1846 roku

Ze względu na brak prawidłowej dekompresji, u ludzi pracujących w kesonach rozwijała się choroba dekompresyjna. Opisana po raz pierwszy w 1854 we Francji, zaobserwowano ją u górników pracujących w pierwszej na świecie kopalni, w której zastosowano kesony ze zwiększonym ciśnieniem. Określenia "choroba kesonowa" użyto przy opisywaniu choroby występującej u robotników pracujących przy budowie mostu brooklińskiego (keson na głębokości ok. 24 m), objawy choroby odnotowano u 110 pracowników, a z jej powodu zmarły 3 osoby[7].

Wady i zalety[edytuj | edytuj kod]

Keson otwarty

Zalety

Wady

  • Konieczność wypompowywania wody z dna[4];

Keson pneumatyczny

Zalety

Wady

Konstrukcje z zastosowaniem kesonów[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Keson. [dostęp 2015-03-14].
  2. Keson. Onet WIEM. [dostęp 2015-03-14].
  3. Barbara Horsztyńska: Wykonywanie fundamentów Poradnik dla ucznia. Radom: Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, 2005, s. 24-25.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Deep Foundation Caisson Foundations (ang.). [dostęp 2015-03-14].
  5. Katarzyna Czyżewska: Fundamenty pośrednie. 2014-11-06. [dostęp 2015-03-14].
  6. Kazimierz Dworaczek: Keson. W: Encyklopedia techniki wojskowej. Wydawnictwo MON, 1978, s. 259.
  7. 7,0 7,1 W. P. BUTLER: Caisson disease during the construction of the Eads and Brooklyn Bridges: A review. (ang.). [dostęp 2015-03-14].
  8. 8,0 8,1 Caissons, Types of Caissons, Advantage of Caissons (ang.). 2013-10-06. [dostęp 2015-03-14].
  9. Keson. Kolejopedia. [dostęp 2015-03-14].