Most Brookliński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy budowli w Nowym Jorku. Zobacz też: serial telewizyjny Most Brookliński.
Brooklyn Bridge
Most Brookliński
Brooklyn BridgeMost Brookliński
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejscowość Nowy Jork
Podstawowe dane
Przeszkoda East River
Długość 1 834 m
Szerokość:
• całkowita

26 m
Zbudowano 3 stycznia 1870-24 maja 1883
Projektant John Augustus Roebling
Położenie na mapie Nowego Jorku
Mapa lokalizacyjna Nowego Jorku
Brooklyn BridgeMost Brookliński
Brooklyn Bridge
Most Brookliński
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Brooklyn BridgeMost Brookliński
Brooklyn Bridge
Most Brookliński
Ziemia 40°42′21″N 73°59′48″W/40,705833 -73,996667Na mapach: 40°42′21″N 73°59′48″W/40,705833 -73,996667
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Most Brookliński (ang. Brooklyn Bridge) – jeden z najstarszych mostów wiszących na świecie o długości: 1834 m (przęsło główne znajdujące się nad wodą ma długość 486 m) szerokości: 26 m i wysokości: 84 m. Łączy nowojorskie dzielnice Brooklyn i Manhattan, które oddziela od siebie East River. Budowę mostu ukończono w 1883. Był wtedy jednym z największych stalowych mostów wiszących na świecie.

Most Brooklyński jest zaliczany do najsłynniejszych obiektów Nowego Jorku; jest znany m.in. z wielu filmów Hollywood.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Most zaczęto wznosić 3 stycznia 1870 r. a ukończono i otwarto dla ruchu 13 lat później 24 maja 1883 r. Budowa kosztowała około 15 milionów dolarów. Przy jego wznoszeniu zginęło 27 osób. Został wybudowany w stylu neogotyckim z charakterystycznymi wysokimi łukami.

Most został zaprojektowany przez firmę inżyniera budownictwa Johna Augustusa Roeblinga z Trenton, który miał na swym koncie kilka podobnych konstrukcji jednak na dużo mniejszą skalę. Już na samym początku Roebling zmarł w wyniku infekcji stopy, a prace musiał kontynuować jego syn - Washington. Także i on przypłacił zdrowiem budowę mostu, bo zapadł na chorobę kesonową (w wyniku pracy w sprężonym powietrzu).

Budowla nie została przetestowana w tunelu aerodynamicznym (pod względem odporności na wiatr), ale dzięki mocnej konstrukcji udało się jej przetrwać, podczas gdy wiele podobnych mostów padło ofiarą sił natury.

Na początku obsługiwał jedynie ruch konny i tramwajowy, obecnie ma sześć pasów ruchu (po trzy w każdym kierunku) dla samochodów i po środku (powyżej pasów ruchu dla samochodów) chodnik dla pieszych (zabroniony jest ruch ciężarówek i autobusów, powyżej 2,7 t). W 1977 r. most został umieszczony w rejestrze zabytków architektonicznych.

1 marca 1994 na moście doszło do tragicznego wydarzenia - Libańczyk Rashid Baz ostrzelał furgonetkę przewożącą członków ortodoksyjnej grupy żydowskiej - Chabad-Lubavitch, w której znajdował się 16-letni Ari Halberstam i kilku innych. Halberstam zmarł 5 dni później w wyniku odniesionych ran. Baz prawdopodobnie działał w akcie zemsty za masakrę 29 muzułmanów przez Barucha Goldsteina.

W 2003 r. kierowca ciężarówki został skazany na 20 lat więzienia za przewożenie materiałów dla Al Kaidy, które miały posłużyć do przecięcia stalowych lin podtrzymujących konstrukcję.

Most Brookliński w kulturze, sztuce i poezji[edytuj | edytuj kod]

Henri Silberman wykonał wiele czarno-białych zdjęć mostu[potrzebne źródło].[1]. José Martí w 1883 opublikował artykuł El Puente de Brooklyn[2].

"Nie Brookliński Most" jest wierszem Edwarda Stachury, z muzyką K. Myszkowskiego wykonywanym przez Stare Dobre Małżeństwo. Istnieje też muzyka J. Satanowskiego. Wiersz Stachury jest poetycką polemiką z wierszem z lat 20. Władimira Majakowskiego "Brookliński Most", który jest futurystyczną pochwałą geniuszu inżynierskiego. Piosenkę Hołdysa "Most Brookliński" wykonano w 2006 na głównej scenie Przystanku Woodstock.

Piosenka Bourbon mnie wypełnia śpiewana przez Kazika Staszewskiego, zawiera fragment "Świat piękniejszy jest niż Brookliński most". Jest ona tłumaczeniem, autorstwa Romana Kołakowskiego, utworu Toma Waitsa Jockey Full of Bourbon. W oryginale jednak Most Brookliński nie występuje[1].

Okładka płyty World Coming Down amerykańskiego zespołu doommetalowego Type O Negative przedstawia widok na most oraz fragment Manhattanu. W 2008 roku, zespół Nickelback nakręcił na moście kilka scen do teledysku "Gotta Be Somebody".

Brookliński Most miał swój występ w wielu filmach, np. "Idealny facet", "Jestem legendą", w filmie "Godzilla" (1998) zniszczony most był ważnym elementem scenografii, most był także miejscem końcowej sceny w filmie "Seks w wielkim mieście"; miejscem spotkania Mirandy z jej mężem. Na moście Brooklyńskim teledysk do piosenki "Bridge Over Troubled Water" (most przez wzburzoną wodę) nakręciła amerykańska wokalistka Linda Clifford. Zdjęcia mostu bardzo często pojawiają się także w serialu The CW "Plotkara". Most Brookliński jest też "wizytówką" Nowego Jorku, jak i całej Ameryki[potrzebne źródło].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • McCullough, David. (1972). The Great Bridge. New York, NY: Simon & Schuster. ISBN 0-671-21213-3