Krótkowzroczność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krótkowzroczność
Myopia
miejsce załamania promieni świetlnych w oku krótkowidza
miejsce załamania promieni świetlnych w oku krótkowidza
ICD-10 H52.1
DiseasesDB 8729
MeSH D009216

Krótkowzroczność (miopia, z gr.myopia) - jedna z najczęściej spotykanych wad refrakcyjnych wzroku polegająca na tym, że tor optyczny oka nieprawidłowo skupia promienie świetlne. Oko miarowe to takie, które bez żadnego napięcia mięśni, a więc bez akomodacji, skupia równoległe promienie światła dokładnie na siatkówce, czyli dla obiektu nieskończenie odległego na siatkówce pojawi się jego ostry obraz. W oku krótkowzrocznym równoległe promienie ogniskowane są przed siatkówką. Przy akomodacji promienie te ogniskowane są jeszcze bliżej, więc - przeciwnie do dalekowidza - krótkowidz nie może sobie pomóc napięciem mięśni ocznych. Jeśli jednak jest wystarczająco jasno to pomaga sobie mrużąc oczy, zmniejszając rozproszenie obrazu na siatkówce poprzez zwiększenie głębi ostrości. Nazwa krótkowzroczności "miopia" pochodzi z języka greckiego (myopia = mrużyć). Przy patrzeniu na bliskie odległości, krótkowidz stara się zmniejszyć odległość między oczami, a oglądanym przedmiotem, aby ten znalazł się w zakresie ostrego widzenia.

W celu poprawy ostrości widzenia krótkowidza stosuje się okulary korekcyjne lub soczewki kontaktowe. Są to soczewki rozpraszające wklęsło-wypukłe[1]. Ich moc optyczną podaje się w dioptriach dodając znak minus. Przeprowadza się również zabiegi chirurgiczne pozwalające wyeliminować konieczność noszenia okularów, choć wiąże się to z pewnym ryzykiem wystąpienia efektów ubocznych.

Rodzaje krótkowzroczności[edytuj | edytuj kod]

  • krótkowzroczność osiowa (zbyt długa oś gałki ocznej). Typ najczęściej spotykany – rozwija się zwykle w okresie dojrzewania płciowego i osiąga ostateczny poziom między 15 a 30 rokiem życia.
  • krótkowzroczność krzywiznowa (zbyt wypukła krzywizna poszczególnych elementów układu optycznego oka, zwłaszcza rogówki i soczewki).
  • krótkowzroczność refrakcyjna (zbyt duży współczynnik załamania soczewki, najczęściej na skutek rozwijającej się cukrzycy lub zaćmy jądrowej).

Stopnie krótkowzroczności[edytuj | edytuj kod]

  • Niska krótkowzroczność – do −3,0 dioptrii (widzenie z bliska przy wadzie −3 jest wręcz komfortowe, bo nie wymaga akomodacji)
  • Średnia krótkowzroczność – od −3,0 do −7,0 dioptrii
  • Wysoka krótkowzroczność – powyżej −7,0[2] dioptrii

Bardzo wysoka krótkowzroczność nie jest jedynie wadą refrakcji, którą w pełni można skorygować optycznie. Przy wydłużonej gałce ocznej na jej tylnym biegunie często występują zanikowe zmiany zwyrodnieniowe naczyniówki, siatkówki i ciała szklistego, zwłaszcza w późniejszym okresie życia. Zwiększa się też ryzyko odwarstwienia siatkówki. W przypadku osób dotkniętych zespołem Marfana w ogromnej liczbie przypadków mamy do czynienia z krótkowzrocznością wysoką (myopia alta), osiągającą wartości kilkunastu lub kilkudziesięciu dioptrii.

Korekcja laserowa[edytuj | edytuj kod]

Metoda SMILE

Krótkowzroczność może być leczona laserowo. Jedną z najnowszych metod jest procedura mikroinwazyjna z wykorzystaniem lasera femtosekundowego. Taki laser wykorzystywany jest w metodzie o nazwie ReLEx SMILE (skrót od ang. Refractive Lenticule Extraction – Small Incision Lenticule Extraction, pol. refrakcyjna ekstrakcja soczewki - ekstrakcja soczewki małym nacięciem). Urządzenie do tej procedury wyprodukował niemiecki koncern optyczny Carl Zeiss[3]. W metodzie SMILE laser tworzy w rogówce soczewkę (ang. lenticule) o żądanych wymiarach stosownie do korygowanej wady pacjenta. Wycinek rogówkowy jest usuwany poprzez małe nacięcie o rozmarze do 4 mm. Zabieg powoduje zmianę kształtu krzywizny rogówki (przy wadzie minusowej – spłaszczenie), co koryguje ostrość widzenia. W tej procedurze nie tworzy się płatka rogówki, jak w technice femtoLASIK.

Metoda SMILE pozwala korygować krótkowzroczność oraz astygmatyzm krótkowzroczny. Badania wykazały, że efekty leczenia metodą SMILE dla umiarkowanej i wysokiej krótkowzroczności są równie dobre i bezpieczne jak w metodzie LASIK z laserem femtosekundowym. SMILE może być metodą technicznie wymagającą i ma oczywiście określoną ilość możliwych powikłań. Metoda ma minimalny wpływ na przednią część istoty właściwej rogówki. Jednocześnie jej wpływ na pooperacyjne wydzielanie łez czy wywołanie objawów zespołu suchego oka pozostaje nadal niejasny. Dzięki minimalnemu naruszeniu struktur oka po zabiegu metodą SMILE rogówka pacjenta może być silniejsza niż po zabiegu laserowym, w którym tworzone są płatki rogówki (jak np. w metodzie femtoLASIK).

Dwaj naukowcy z Danii w podsumowaniu opisu metody ocenili SMILE jako niezawodną, wydajną i bezpieczną procedurę korekcji w przypadkach umiarkowanej i wysokiej krótkowzroczności. Metoda ta jednak nie może być zastosowana w skomplikowanych przypadkach u pacjentów z nieregularnymi kształtami rogówek[4].

Przypisy

  1. Na rysunkach poglądowych (jak na tym obok) często przedstawiane są jako dwuwklęsłe - tylko po to, aby zaznaczyć, że są rozpraszające.
  2. Poziom, od którego zaczyna się krótkowzroczność wysoka jest umowny i różne źródła podają różne wartości – najczęściej od 6 do 8 dioptrii. W tym artykule przyjęto wartość pośrednią. Definiowanie kolejnego poziomu tzn. krótkowzroczności bardzo wysokiej zdarza się niezwykle rzadko – raczej operuje się pojęciem kilkunastu dioptrii.
  3. ReLEx - Treatment Steps. Carl Zeiss. [dostęp 2014-06-05].
  4. Jesper Hjortdal, Anders Ivarsen: New Developments in the Lenticule Extraction Procedure (ang.). US Ophthalmic Review, 2014;7(1):20–5. [dostęp 2014-06-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Zdrowia: Oczy – choroby i objawy chorobowe (pol.). [dostęp 2008–11–26].
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło krótkowzroczność w Wikisłowniku

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.