Liderzy opozycji (Australia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lider opozycji
Leader of the Opposition
Obecny lider
Bill Shorten
Bill Shorten
Stanowisko
Państwo  Australia
Data utworzenia 1901
Pierwszy lider George Reid
Obecny lider Bill Shorten
Obecny od 2013-10-1313 października 2013
Australia
Godło Australii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Australii

Lider opozycji (oficjalnie: Lider Lojalnej Opozycji Jej Królewskiej Mości) - stanowisko istniejące w systemie politycznym Australii, wzorowane na analogicznej funkcji w Wielkiej Brytanii. Liderem opozycji zostaje automatycznie polityk kierujący w Izbie Reprezentantów frakcją największej pod względem liczby posiadanych mandatów spośród partii pozostających poza rządem. W praktyce australijską scenę polityczną zdecydowanie dominują dwa ugrupowania - Liberalna Partia Australii (LPA) i Australijska Partia Pracy (ALP). Gdy przywódca jednej z nich jest premierem, polityk stojący na czele drugiej pełni funkcję lidera opozycji.

Lider opozycji zasiada na sali obrad naprzeciwko premiera. Posiada pierwszeństwo zabierania głosu w czasie tzw. sesji pytań do szefa rządu (question time). Kiedy premier przemawia w Izbie, zwyczajowo lider opozycji otrzymuje tyle samo czasu na odpowiedź. Powołuje także tzw. gabinet cieni, którego członkowie pełnią w debatach parlamentarnych analogiczną funkcję w stosunku do poszczególnych ministrów. Od powstania Związku Australijskiego w 1901 roku, 32 osoby pełniły funkcję lidera opozycji. Osiemnaście z nich stanowili byli lub (częściej) przyszli premierzy.

Od 13 października 2013 liderem opozycji jest Bill Shorten, kierujący zarazem federalnymi strukturami Australijskiej Partii Pracy.

Lista liderów[edytuj | edytuj kod]

# imię i nazwisko zdjęcie od do partia
1. George Reid[1] George Reid 19 maja 1901 17 sierpnia 1904[b] Partia Wolnego Handlu
2. Chris Watson[2] Chris Watson 18 sierpnia 1904 5 lipca 1905[b] Australijska Partia Pracy
- George Reid[3] 7 lipca 1905[a] 16 listopada 1908 Partia Wolnego Handlu
Partia Antysocjalistyczna
3. Joseph Cook[4] Joseph Cook 17 listopada 1908 26 maja 1909[b] Partia Antysocjalistyczna
4. Alfred Deakin[5] Alfred Deakin 26 maja 1909 2 czerwca 1909[b] Związkowa Partia Liberalna
5. Andrew Fisher[6] Andrew Fisher 2 czerwca 1909[a] 29 kwietnia 1910[b] Australijska Partia Pracy
- Alfred Deakin[7] 1 lipca 1910[a] 20 stycznia 1913 Związkowa Partia Liberalna
- Joseph Cook[8] 20 stycznia 1913 24 czerwca 1913[b] Związkowa Partia Liberalna
- Andrew Fisher[6] 8 lipca 1913[a] 17 września 1914[b] Australijska Partia Pracy
- Joseph Cook[8] 8 października 1914[a] 17 lutego 1916 Związkowa Partia Liberalna
Nacjonalistyczna Partia Australii
6. Frank Tudor[9] Frank Tudor 1 listopada 1916 10 stycznia 1922 Australijska Partia Pracy
7. Matthew Charlton[10] Mathew Charlton 10 stycznia 1922 29 marca 1928 Australijska Partia Pracy
8. James Scullin[11] James Scullin 29 marca 1928 22 października 1929[b] Australijska Partia Pracy
9. John Latham[12] John Latham 20 listopada 1929 7 maja 1931 Nacjonalistyczna Partia Australii
10. Joseph Lyons[6] Joseph Lyons 7 maja 1931 6 stycznia 1932[b] Partia Zjednoczonej Australii
- James Scullin[11] 7 stycznia 1932[a] 1 października 1935 Australijska Partia Pracy
11. John Curtin[13] John Curtin 1 października 1935 7 października 1941[b] Australijska Partia Pracy
12. Arthur Fadden[14] Arthur Fadden 7 października 1941[a] 23 września 1943 Partia Narodowa
13. Robert Menzies[14] Robert Menzies 23 września 1943[a] 19 grudnia 1949[b] Partia Zjednoczonej Australii
Liberalna Partia Australii
14. Ben Chifley[14] Ben Chifley 19 grudnia 1949[a] 20 czerwca 1951 Australijska Partia Pracy
15. Herbert Vere Evatt[6] Herbert Evatt 20 czerwca 1951 9 lutego 1960 Australijska Partia Pracy
16. Arthur Calwell[14] Arthur Calwell 7 marca 1960 8 lutego 1967 Australijska Partia Pracy
17. Gough Whitlam[15] Gough Whitlam 8 lutego 1967 2 grudnia 1972[b] Australijska Partia Pracy
18. Billy Snedden[14] Billy Snedden 2 grudnia 1972 21 marca 1975 Liberalna Partia Australii
19. Malcolm Fraser[16] Malcolm Fraser 21 marca 1975 11 listopada 1975[b] Liberalna Partia Australii
- Gough Whitlam[15][c] 11 listopada 1975[a] 22 grudnia 1977 Australijska Partia Pracy
20. Bill Hayden[6] 22 grudnia 1977 3 lutego 1983 Australijska Partia Pracy
21. Bob Hawke[17] Bob Hawke 3 lutego 1983 11 marca 1983[b] Australijska Partia Pracy
22. Andrew Peacock[17] Andrew Peacock 11 marca 1983 5 września 1985 Liberalna Partia Australii
23. John Howard[18] John Howard 5 września 1985 9 maja 1989[b] Liberalna Partia Australii
- Andrew Peacock[17] 9 maja 1989 3 kwietnia 1990 Liberalna Partia Australii
24. John Hewson[17] 3 kwietnia 1990 23 maja 1994 Liberalna Partia Australii
25. Alexander Downer[6] Alexander Downer 23 maja 1994 30 stycznia 1995 Liberalna Partia Australii
- John Howard[18] 30 stycznia 1995 11 marca 1996[b] Liberalna Partia Australii
26. Kim Beazley[19] Kim Beazley 19 marca 1996 11 listopada 2001 Australijska Partia Pracy
27. Simon Crean[17] Simon Crean 11 listopada 2001 2 grudnia 2003 Australijska Partia Pracy
28. Mark Latham[20] Mark Latham 2 grudnia 2003 18 stycznia 2005 Australijska Partia Pracy
- Kim Beazley[19] 28 stycznia 2005 4 grudnia 2006 Australijska Partia Pracy
29. Kevin Rudd[21] Kevin Rudd 4 grudnia 2006 3 grudnia 2007[b] Australijska Partia Pracy
30. Brendan Nelson[22] Brendan Nelson 3 grudnia 2007 16 września 2008 Liberalna Partia Australii
31. Malcolm Turnbull[23] Malcolm Turnbull 16 września 2008 1 grudnia 2009 Liberalna Partia Australii
32. Tony Abbott[24] Tony Abbott 1 grudnia 2009 18 września 2013 Liberalna Partia Australii
33. Bill Shorten Bill Shorten 13 października 2013 urzęduje Australijska Partia Pracy

Przypisy

  1. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Reid. National Archives of Australia. [dostęp 2006-04-26].
  2. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Watson. National Archives of Australia. [dostęp 2006-04-12].
  3. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Reid. National Archives of Australia. [dostęp 2006-04-11].
  4. Cook, Sir Joseph (1860 - 1947). Australian dictionary of biography. [dostęp 2007-09-02].
  5. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Deakin. National Archives of Australia. [dostęp 2007-09-03].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Leaders of the Opposition. Parliament of Australia - Parliamentary Library. [dostęp 2006-04-13].
  7. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Deakin. National Archives of Australia. [dostęp 2007-09-03].
  8. 8,0 8,1 Szablon:Australian Dictionary of Biography
  9. Tudor, Francis Gwynne (Frank) (1866 - 1922). Australian dictionary of biography. [dostęp 2007-09-03].
  10. Charlton, Matthew (1866 - 1948). Australian dictionary of biography. [dostęp 2007-09-03].
  11. 11,0 11,1 James (Jim) Scullin. The Scaramouche Website. [dostęp 2006-04-11].
  12. Prime Ministers and Opposition Leaders. Australian Electoral Commission. [dostęp 2006-04-26].
  13. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Curtin. National Archives of Australia. [dostęp 2006-04-26].
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Federal Opposition Leaders Since 1901. Australian Politics. [dostęp 2006-04-26].
  15. 15,0 15,1 Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Whitlam. National Archives of Australia. [dostęp 2006-04-28].
  16. Australia's Prime Ministers - Fast Facts - Fraser. National Archives of Australia. [dostęp 2006-04-28].
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 Prime Ministers and Opposition Leaders. Australian Electoral Commission. [dostęp 2006-04-26].
  18. 18,0 18,1 Parliament of Australia - House of Representatives: John Howard (Member). Commonwealth of Australia. [dostęp 2006-04-26].
  19. 19,0 19,1 Parliament of Australia - House of Representatives: Kim Beazley (Member). Commonwealth of Australia. [dostęp 2006-04-26].
  20. History of the Australijska Partia Pracy. Australijska Partia Pracy. [dostęp 2006-04-26].
  21. Tearful Beazley Bows Out. The Age. [dostęp 2006-04-13].
  22. Nelson elected Liberals leader. ABC. [dostęp 2006-04-13].
  23. Malcolm Turnbull wins Liberal leadership. The Age. [dostęp 2008-09-16].
  24. Tony Abbott Wins Liberal leadership. Warwick Dailly News]. [dostęp 2009-12-1].