Podział administracyjny Australii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Australia
Godło Australii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Australii

Australia to państwo federalne podzielone na 6 stanów i 3 terytoria federalne:

Nr. Stan
(ang.)
Stolica Populacja Powierzchnia Gęstość zaludnienia
1
Flag of South Australia.svg
Australia Południowa
(South Australia)
Adelaide 1 601 800 983 482 km² 1,63 os./km²
2
Flag of Western Australia.svg
Australia Zachodnia
(Western Australia)
Perth 2 163 200 2 529 875 km² 0,86 os./km²
3
Flag of New South Wales.svg
Nowa Południowa Walia
(New South Wales)
Sydney 6 967 200 800 642 km² 8,70 os./km²
4
Flag of Queensland.svg
Queensland
(Queensland)
Brisbane 4 279 400 1 730 648 km² 2,47 os./km²
5
Flag of Tasmania.svg
Tasmania
(Tasmania)
Hobart 500 001 68 401 km² 7,31 os./km²
6
Flag of Victoria (Australia).svg
Wiktoria
(Victoria)
Melbourne 5 297 600 227 416 km² 23,29 os./km²
Nr. Terytorium
(ang.)
Stolica Populacja Powierzchnia Gęstość zaludnienia
1
Flag of the Australian Capital Territory.svg
Australijskie Terytorium Stołeczne
(Australian Capital Territory)
Canberra 344 200 2 358 km² 145,97 os./km²
2
Flag of the Australian Capital Territory.svg
Jervis Bay Territory
Jervis Bay Village 611 67,34 km² 9,07 os./km²
3
Flag of the Northern Territory.svg
Terytorium Północne
(Northern Territory)
Darwin 219 900 1 349 129 km² 0,16 os./km²

Australia zarządza również 7 terytoriami zależnymi:

Nr. Terytorium zależne
(ang.)
Stolica Populacja Powierzchnia Gęstość zaludnienia
1
Flag of Australia.svg
Australijskie Terytorium Antarktyczne
(Australian Antarctic Territory)
- 1 000 5 896 500 km² 0,0002 os./km²
2
Flag of Norfolk Island.svg
Norfolk
(Norfolk Island)
Kingston 2 302 35 km² 65,77 os./km²
3
Flag of Australia.svg
Wyspa Bożego Narodzenia
(Christmas Island)
Flying Fish Cove 2 072 135 km² 15,35 os./km²
4
Flag of Australia.svg
Wyspy Ashmore i Cartiera
(Ashmore and Cartier Islands)
- 0 199 km² 0 os./km²
5
Flag of Australia.svg
Wyspy Heard i McDonalda
(Heard Island and McDonald Islands)
- 0 372 km² 0 os./km²
6
Flag of the Cocos (Keeling) Islands.svg
Wyspy Kokosowe
(Cocos (Keeling) Islands)
West Island 596 14 km² 42,57 os./km²
7
Flag of Australia.svg
Wyspy Morza Koralowego
(Coral Sea Islands)
Willis Island 4 10 km² 0,4 os./km²

Podstawowe informacje[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny Australii
Historia tworzenia podziału administracyjnego Australii

Stany australijskie wywodzą się z dawnych brytyjskich kolonii sprzed czasów Federacji (1901). Ich niezależność chroniona jest przez konstytucję, a prawa na poziomie Związku Australijskiego obowiązują tylko tam, gdzie pozwala na to konstytucja. Inaczej jest w terytoriach, gdzie automatycznie obowiązuje legislacja federalna. Większość z terytoriów administrowana jest bezpośrednio przez rząd federalny, jedynie trzy z nich (Terytorium Północne, Australijskie Terytorium Stołeczne i Norfolk) posiadają własną administrację. Ale nawet w tych terytoriach parlament australijski posiada pełną moc prawodawczą i może uchylić prawa ustanowione przez instytucje terytoriów. W różnych ciałach międzyrządowych Terytorium Północne i Australijskie Terytorium Stołeczne traktowane są jak stany.

Każdy stan posiada gubernatora, mianowanego przez króla/królową Australii, ale faktycznie wybranego przez premiera stanu. W Terytorium Północnym i na wyspy Norfolk władzę monarszą reprezentuje administrator, wyznaczany przez gubernatora generalnego Australii. W Australijskim Terytorium Stołecznym nie ma ani gubernatora, ani administratora, za to niektóre z jego funkcji sprawuje sam gubernator generalny Australii.

W każdym stanie jest dwuizbowy parlament wzorowany na parlamencie federalnym, poza Queenslandem, który zniósł wyższą izbę w 1922. Niższa izba nazywana jest Zgromadzeniem Ustawodawczym (Legislative Assembly), jedynie w Australii Południowej i na Tasmanii nazywany jest House of Assembly. Wyższa izba nazywana jest Radą Ustawodawczą (Legislative Council). Wspomniane wyżej trzy samorządne terytoria mają jednoizbowy parlament.

Głową rządu w każdym stanie jest premier, wyznaczany przez gubernatora stanu z partii lub koalicji stanowiącej większość w niższej izbie parlamentu stanowego. W przypadku kryzysu konstytucjonalnego może wyznaczyć jednak kogoś innego. Na czele rządu w terytoriach stoi główny minister.