Lili Elbe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lili Elbe
Lili Elbe w 1926
Lili Elbe w 1926
Data i miejsce urodzenia 28 grudnia 1882
Vejle
Imię i nazwisko przy narodzeniu Einar Mogens Wegener
Data i miejsce śmierci 13 września 1931
Drezno

Lili Elbe (ur. 28 grudnia 1882 w Vejle jako Einar Mogens Wegener, zm. 13 września 1931 w Dreźnie) – transgenderowa kobieta, jedna z pierwszych osób, które przeszły udokumentowaną operację zmiany płci (SRS)[1].

Urodzona w Danii, była pod swoim oryginalnym imieniem znanym artystą. Już w latach dwudziestych regularnie publicznie pokazywała się jako kobieta i była przedstawiana jako siostra Einara, Lily. W 1930 przeszła pierwszą operację zmiany płci i przyjęła oficjalnie imię Lili Elbe[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie podejrzewa się, że od urodzenia Elbe mogła być kobietą dotkniętą zespołem Klinefeltera lub inną nieprawidłowością genetyczną; większość warunków interseksualności odkryto i opisano dopiero po śmierci Lili, trudno więc mieć pewność w jej szczególnym przypadku.

Lili przyszła na świat w Danii, jej płeć została zidentyfikowana jako męska. Jako Einar Wegener przeżyła wiele lat, także w małżeństwie z kobietą - znaną artystką tamtych czasów - Gerdą Gottlieb. Einar również był artystą malarzem. Pozował żonie do obrazów jako kobieta, często w zwykłym życiu czy na przyjęciach występował jako kobieta i nie został rozpoznany. Za to zdarzały mu się propozycje małżeństwa. W pewnym momencie swojego życia Einar zdecydował się na chirurgiczną korektę płci i stał się Lili Elbe. W niedługim czasie po ostatniej z serii operacji Lili zmarła.

Lili Elbe została po śmierci pochowana na cmentarzu w Dreźnie - od momentu operacji porzuciła malowanie, uważając, że było to coś, co robił tylko Einar, zaś jego prace do dziś można zobaczyć w duńskim Muzeum Sztuki w Vejle.

W kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

W 2001 ukazała się powieść The Danish Girl (w polskim przekładzie Dziewczyna z portretu[3]) Davida Ebershoffa będąca fikcyjnym przedstawieniem losów Elbe. W tym samym roku publikacja otrzymała Rosenthal Foundation Award od Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury[4]. Na 2016 rok planowana jest ekranizacja powieści w reżyserii Toma Hoopera[5]. W rolę Lili Elbe wcieli się Eddie Redmayne.

Przypisy

  1. Magnus Hirschfeld: Chirurgische Eingriffe bei Anomalien des Sexuallebens: Therapie der Gegenwart. s. 67, 451–455.
  2. Biografia Lili Elbe (pol.). transfuzja.org, 28 listopada 2007. [dostęp 27 lutego 2015].
  3. Dziewczyna z portretu (pol.). lubimyczytac.pl. [dostęp 27 lutego 2015].
  4. Rosenthal Family Foundation Award for Fiction (ang.). American Academy of Arts and Letters. [dostęp 27 lutego 2015].
  5. The Danish Girl (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 27 lutego 2015].