Lipoproteina wysokiej gęstości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schemat przedstawiający podstawowe funkcje lipoprotein HDL

Lipoproteina wysokiej gęstości, HDL (od ang. High Density Lipoprotein)– frakcja lipoproteiny osocza krwi o wysokiej gęstości.
Można ją wydzielić w wyniku ultrawirowania surowicy; znajduje się we frakcji α elektroforezy.

Znaczenie biologiczne[edytuj | edytuj kod]

HDL, obok lipoproteiny LDL, jest główną lipoproteiną transportującą cholesterol we krwi. W klinicznych oraz epidemiologicznych badaniach naukowych wykazano odwrotnie proporcjonalną korelację między osoczowym stężeniem HDL a zapadalnością na schorzenia układu krążenia. Wpływ ten zależny jest od działania lipoproteiny HDL (w tym jej składowej apo-AI), na wsteczny transport cholesterolu (RCT - ang. Reverse Cholesterol Transport) oraz innych lipidów z tkanek do wątroby, gdzie są metabolizowane. [1].

Wiadomości ogólne[edytuj | edytuj kod]

HDL ma największą gęstość spośród lipoprotein surowicy człowieka ponieważ ma największą zawartość apolipoprotein – 50%. W skład HDL wchodzą apo A-I, apo A-II, apo C-III, apo C-I, apo D oraz inne białka.

HDL powstaje w osoczu z lipoproteiny bogatej w triglicerydy – remnantów VLDL – lub z prekursorów syntetyzowanych przez wątrobę lub jelito.

Subfrakcje[edytuj | edytuj kod]

  • HDL 2: 1,063-1,125, średnica ok. 9,5 nm
  • HDL 3: 1,125-1,210, średnica ok. 6,5 nm

Wpływ na pamięć[edytuj | edytuj kod]

Wykazano, że niski poziom HDL wiąże się z osłabieniem pamięci w średnim wieku.[2]

Podnoszenie poziomu HDL[edytuj | edytuj kod]

Poziom HDL można podnieść poprzez:

  • wykonywanie ćwiczeń aerobowych,[3]
  • redukcję masy ciała,
  • zwiększenie spożycia cis-nienasyconych kwasów tłuszczowych[4] i zmniejszenie spożycia tłuszczów trans.

Diagnostyka laboratoryjna[edytuj | edytuj kod]

Badanie surowicy krwi podaje zazwyczaj poziom HDL-C, tj. ilość cholesterolu w cząstkach HDL (prawidłowa wartość >50 mg/dl). Jest on często zestawiany z poziomem LDL-C, tj. ilością cholesterolu zawartego w cząstkach LDL, tzw. zły cholesterol.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Singh-Manoux A., Gimeno D., Kivimaki M., Brunner E., Marmot MG. Low HDL cholesterol is a risk factor for deficit and decline in memory in midlife: the Whitehall II study.. „Arteriosclerosis, thrombosis, and vascular biology”, s. 1556–62, sierpień 2008. DOI: 10.1161/ATVBAHA.108.163998. PMID: 18591462. 
  2. Spate-Douglas T., Keyser RE. Exercise intensity: its effect on the high-density lipoprotein profile.. „Archives of physical medicine and rehabilitation”, s. 691–5, czerwiec 1999. PMID: 10378497. 
  3. Mensink RP., Zock PL., Kester AD., Katan MB. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials.. „The American journal of clinical nutrition”, s. 1146–55, maj 2003. PMID: 12716665. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edward Bańkowski: Biochemia. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, 2005. ISBN 8389581108.
  • Zaburzenia lipidowe. Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne, 2010, s. 9-16. ISBN 978-83-62138-27-2.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.