Lipoproteina wysokiej gęstości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schemat przedstawiający podstawowe funkcje lipoprotein HDL

Lipoproteina wysokiej gęstości, HDL (od ang. High Density Lipoprotein)– frakcja lipoproteiny osocza krwi o wysokiej gęstości.
Można ją wydzielić w wyniku ultrawirowania surowicy; znajduje się we frakcji α elektroforezy.

Znaczenie biologiczne[edytuj | edytuj kod]

HDL, obok lipoproteiny LDL, jest główną lipoproteiną transportującą cholesterol we krwi. W klinicznych oraz epidemiologicznych badaniach naukowych wykazano odwrotnie proporcjonalną korelację między osoczowym stężeniem HDL a zapadalnością na schorzenia układu krążenia. Wpływ ten zależny jest od działania lipoproteiny HDL (w tym jej składowej apo-AI), na wsteczny transport cholesterolu (RCT - ang. Reverse Cholesterol Transport) oraz innych lipidów z tkanek do wątroby, gdzie są metabolizowane. [1].

Wiadomości ogólne[edytuj | edytuj kod]

HDL ma największą gęstość spośród lipoprotein surowicy człowieka ponieważ ma największą zawartość apolipoprotein – 50%. W skład HDL wchodzą apo A-I, apo A-II, apo C-III, apo C-I, apo D oraz inne białka.

HDL powstaje w osoczu z lipoproteiny bogatej w triglicerydy – remnantów VLDL – lub z prekursorów syntetyzowanych przez wątrobę lub jelito.

Subfrakcje[edytuj | edytuj kod]

  • HDL 2: 1,063-1,125, średnica ok. 9,5 nm
  • HDL 3: 1,125-1,210, średnica ok. 6,5 nm

Wpływ na pamięć[edytuj | edytuj kod]

Wykazano, że niski poziom HDL wiąże się z osłabieniem pamięci w średnim wieku.[2]

Podnoszenie poziomu HDL[edytuj | edytuj kod]

Poziom HDL można podnieść poprzez:

  • wykonywanie ćwiczeń aerobowych,[3]
  • redukcję masy ciała,
  • zwiększenie spożycia cis-nienasyconych kwasów tłuszczowych[4] i zmniejszenie spożycia tłuszczów trans.

Diagnostyka laboratoryjna[edytuj | edytuj kod]

Badanie surowicy krwi podaje zazwyczaj poziom HDL-C, tj. ilość cholesterolu w cząstkach HDL (prawidłowa wartość >50 mg/dl). Jest on często zestawiany z poziomem LDL-C, tj. ilością cholesterolu zawartego w cząstkach LDL, tzw. zły cholesterol.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Singh-Manoux A., Gimeno D., Kivimaki M., Brunner E., Marmot MG. Low HDL cholesterol is a risk factor for deficit and decline in memory in midlife: the Whitehall II study.. „Arteriosclerosis, thrombosis, and vascular biology”, s. 1556–62, sierpień 2008. doi:10.1161/ATVBAHA.108.163998. PMID 18591462. 
  2. Spate-Douglas T., Keyser RE. Exercise intensity: its effect on the high-density lipoprotein profile.. „Archives of physical medicine and rehabilitation”, s. 691–5, czerwiec 1999. PMID 10378497. 
  3. Mensink RP., Zock PL., Kester AD., Katan MB. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials.. „The American journal of clinical nutrition”, s. 1146–55, maj 2003. PMID 12716665. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edward Bańkowski: Biochemia. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, 2005. ISBN 8389581108.
  • Zaburzenia lipidowe. Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne, 2010, s. 9-16. ISBN 978-83-62138-27-2.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.