Manicouagan (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jeziora i krateru. Zobacz też: Manicouagan (rzeka).
Manicouagan
Widok jeziora/krateru Manicouagan z orbity okołoziemskiej
Widok jeziora/krateru Manicouagan z orbity okołoziemskiej
Państwo  Kanada
Prowincja  Quebec
Lokalizacja Quebec
Powierzchnia 1942 km²
Głębokość
• średnia
• maksymalna

85 m
350 m
Długość linii brzegowej 1322km
Objętość 139,8 km³
Wysokość lustra 360 m n.p.m.
Rodzaj jeziora jezioro meteorytowe
Położenie na mapie Quebecu
Mapa lokalizacyjna Quebecu
Manicouagan
Manicouagan
Położenie na mapie Kanady
Mapa lokalizacyjna Kanady
Manicouagan
Manicouagan
Ziemia 51°23′N 68°42′W/51,383333 -68,700000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Manicouagan
Krater Manicouagan w zimie, widok z promu kosmicznego
Krater Manicouagan w zimie, widok z promu kosmicznego
Ciało niebieskie Ziemia
Średnica krateru 85 km
Wiek 214 ± 1 Ma
Nazwany imieniem Manicouagan (rzeka); nazwa pochodzi z języka Innuitów i oznacza "miejsce, gdzie znajduje się korę drzew"
Ziemia 51°23′N 68°42′W/51,383333 -68,700000

Manicouagan – jezioro i krater uderzeniowy w Kanadzie, w centralnej części prowincji Quebec, ok. 800 km na północny wschód od Montrealu.

Jezioro Manicouagan, widok ze strony wschodniej. W oddali (nieco na prawo od środka fotografii) widać Mont Babel

Jezioro ma kształt pierścienia kołowego otaczającego wzniesienie centralne, wyspę René-Levasseur, z najwyższym szczytem Mont Babel (centrum krateru) wznoszącym się 952 m n.p.m. i 590 m nad poziomem jeziora. Ze względu na swój kształt, jezioro to jest czasem zwane "okiem Quebecu" (fr.l'œil du Québec).

Krater[edytuj | edytuj kod]

Ocenia się, że krater Manicouagan powstał w wyniku uderzenia około pięciokilometrowego bolidu ok. 214 mln lat temu i miał początkowo średnicę 85 km[1], jednak w wyniku erozji, widoczna obecnie struktura ma średnicę ok. 72 km. Krater ten jest szóstym pod względem wielkości średnicy znanym i potwierdzonym kraterem uderzeniowym na Ziemi (stan na lipiec 2012).

Krater ten może być związany z wymieraniem triasowym; jednakże najnowsze datowanie wydaje się temu przeczyć: krater jest datowany na 12 ± 2 mln lat przed początkiem tego masowego wymierania[2].

Hipoteza wielu uderzeń[edytuj | edytuj kod]

Krater Manicouagan powstał w podobnym czasie, co kilka innych dużych kraterów uderzeniowych na Ziemi: Saint Martin o średnicy 40 km, również w Kanadzie, Rochechouart we Francji o średnicy 23 km, krater Obołoń o średnicy 20 km na Ukrainie i krater Red Wing o średnicy 9 km w Stanach Zjednoczonych. Oba kratery w Kanadzie i krater Rochechouart leżały w tym czasie na tej samej szerokości geograficznej, 22°8' N, zatem mogły powstać w jednej serii uderzeń. Dwa pozostałe kratery leżą wraz z kraterami Saint Martin i Rochechouart na kołach wielkich o tej samej deklinacji. Powstała hipoteza, że wszystkie te kratery utworzył upadek łańcuszkowy, uderzenie w Ziemię fragmentów rozbitego ciała niebieskiego (komety lub planetoidy), w ciągu kilku godzin[3].

Hydroenergetyka[edytuj | edytuj kod]

Jezioro zostało powiększone przez tamy z elektrowniami zwanymi Manic 1, Manic 2 ... Manic 5, Manic 5 P.A. tworzącymi wspólnie duży zespół energetyczny na rzece Manicouagan. Poziom jeziora jest zwykle niższy w zimie, kiedy zapotrzebowanie na prąd jest najwyższe.

Przypisy

  1. Manicouagan (ang.). W: Earth Impact Database [on-line]. Planetary and Space Science Centre, University of New Brunswick. [dostęp 2012-07-10].
  2. J.P. Hodych, G.R. Dunning. Did the Manicouagan impact trigger end-of-Triassic mass extinction?. „Geology”. 20, s. 51-54, 1992. 
  3. J.G. Spray, S.P Kelley, D.B Rowley. Evidence for a late Triassic multiple impact event on Earth. „Nature”. 392, s. 171-173, 1998. [dostęp 2012-06-06].