Marble Arch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy budowli w Londynie. Zobacz też: Marble Arch – stacja londyńskiego metra.
Marble Arch
Marble Arch
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Miejscowość Londyn
Położenie na mapie City of Westminster
Mapa lokalizacyjna City of Westminster
Marble Arch
Marble Arch
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Marble Arch
Marble Arch
Ziemia 51°30′47″N 0°09′32″W/51,513056 -0,158889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Marble Arch jako brama wjazdowa do Buckingham Palace (opublikowano w 1837 roku)
Oryginalny projekt Marble Arch według Johna Nasha

Marble Archmarmurowy monument znajdujący się w londyńskim City of Westminster, umiejscowiony przy skrzyżowaniu Oxford Street, Park Lane i Edgware Road, na krańcu Hyde Parku. Do 1851 roku stał naprzeciw Buckingham Palace. W przeszłości jedynie członkowie rodziny królewskiej i oddziały Królewskiej Artylerii Konnej były przepuszczani pod łukiem, podczas uroczystych pochodów. Nazwa "Marble Arch" odnosi się także do okolicy, w której monument się znajduje. Nazwę zapożyczyła również pobliska stacja metra.

Projekt[edytuj | edytuj kod]

Łuk został zaprojektowany w 1825 roku, na wzór rzymskiego Łuku Konstantyna Wielkiego przez brytyjskiego architekta Johna Nasha[1]. Stanowił ceremonialną bramę wjazdową na dziedziniec nowopowstałego Buckingham Palace. Pałac otaczał dziedziniec z trzech stron, Marble Arch umieszczono od wschodniej, otwartej strony.

Budowa Marble Arch była częścią programu mającego na celu uczczenie brytyjskich zwycięstw w wojnach napoleońskich[2]. Model łuku, powstały około 1826 roku, znajduje się w Muzeum Wiktorii i Alberta[3].

Na szczycie łuku miała stanąć rzeźba króla Jerzego IV, autorstwa angielskiego rzeźbiarza Johna Flaxmana. Po jego śmierci w 1826 roku zlecenie zdobienia łuku podzielono pomiędzy rzeźbiarzy: Sir Richarda Westmacotta, Edwarda Hodgesa Baily'ego i J.C.F. Rossi'ego. Pomnik konny króla wykonał Francis Leggatt Chantrey[4].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Budowa rozpoczęła się w 1827 roku, jednak została przerwana w 1830 roku z powodu rosnących kosztów. Prace wznowione w 1832 roku, pod nadzorem Edwarda Blore'a, który znacznie zredukował projekt Nash'a, m.in. pomijając rzeźbę Jerzego IV. Łuk został ukończony w 1833 roku[2].

Niektóre niewykorzystane rzeźby znalazły swoje miejsce w innych londyńskich konstrukcjach. Fryz Richarda Westmacotta zdobiony płaskorzeźbą przedstawiającą bitwę pod Waterloo oraz tablica Nelsona znajdują się na Buckingham Palace[5]. Dzieła Johna Rossi'ego przeniesiono do National Gallery, a pomnik Jerzego IV stanął na jednym z piedestałów na Trafalgar Square[6].

Przeniesienie[edytuj | edytuj kod]

Łuk został zdemontowany w 1850 roku, kiedy wschodnie skrzydło Buckingham Palace zostało zbudowane. Przeniesienie i rekonstrukcja Marble Arch na wschodnim krańcu Hyde Parku została ukończona w marcu 1851 roku. Trzy małe pomieszczenia znajdujące się wewnątrz budowli zostały zaadaptowane na posterunek policji, który pozostał tam do 1950 roku[2].

Przypisy

  1. John Timbs: London and Westminster: City and Suburb. 1868. [dostęp 2012-02-24]. s. 190-191.
  2. 2,0 2,1 2,2 Marble Arch (ang.). English Heritage. [dostęp 2012-02-24].
  3. Marble Arch: Architectural model (ang.). Victoria and Albert Museum Collections. [dostęp 2012-02-24].
  4. Chantrey, Sir Francis Legatt (1781-1841) Knight Sculptor (ang.). The National Archives. [dostęp 2012-02-24].
  5. Sir Richard Westmacott (1775-1856) (ang.). The Victorian Web. [dostęp 2012-02-24].
  6. Peter Cunningham: Handbook of London: past and present, Tom 1 (ang.). John Murray. [dostęp 2012-02-24]. s. 87.