Menon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Początek dialogu Menon w najstarszym znanym rękopisie średniowiecznym (AD 895, Codex Clarkianus).

Menon (gr: Μένων Ménōn) – dialektyczny dialog napisany przez Platona. Podejmuje próbę definicji cnoty (ἀρετή). Zawiera szereg pojęć i argumentów, które wywarły znaczny wpływ na rozwój myśli zachodniej, na przykład tak zwany paradoks Menona. Zawiera wprowadzenie do teorii poznania oraz idealizmu.

Osoby[edytuj | edytuj kod]

W dialogu tym rozmawiają dwie główne osoby: Sokrates oraz Menon. Menon, prawdopodobnie sofista z Tesalii, jest młodym, przystojnym mężczyzną ze znakomitego rodu. Menon odwiedza Ateny w entouragu licznych niewolników mu usługujących. Inni występujący to jeden z niewolników Menona, oraz Anytus, członek wybitnego ateńskiego rodu, później znany z tego że był jednym z oskarżycieli Sokratesa.

Poglądy Platona identyfikowane są z tymi, które wyraża Sokrates.

Paradoks Menona[edytuj | edytuj kod]

Po nie do końca udanej próbie zdefiniowania, czym jest prawdziwa cnota, Menon wyraża pogląd znany od tego czasu jako paradoks Menona, który rezonował szeroko w filozofii: "Szukać wiedzy to absurd, ponieważ albo już wiesz i wtedy nie ma czego szukać, albo nie wiesz, czego szukasz, a wtedy trudno oczekiwać, że to znajdziesz."[1]

Quote-alpha.png
Jak można się dowiedzieć jeśli nie masz pojęcia o co pytasz? Nawet jeśli walniesz w wiedzę głową to jak ją poznasz jeśli nie wiesz, że to jest to czego nie wiesz.[2]

Wiedza wrodzona[edytuj | edytuj kod]

Problem geometryczny rozwiązany przez niewolnika Menona (kwadrat zbudowany na przekątnej ma powierzchnię dwukrotnie większą; zob. twierdzenie Pitagorasa)

Platon argumentuje za istnieniem wiedzy wrodzonej. Uczenie się jest w rzeczywistości "przypominaniem sobie" tego co już wiemy i czego nie można tak naprawdę zapomnieć (anamneza). Za pomocą serii pytań, Sokrates potrafi spowodować, że niewolnik domowy Menona, który jest początkowo nieświadom geometrii, potrafi udowodnić trudne twierdzenie (zobacz rysunek). Staje się oczywiste, że ten "ignorant" posiada nieuświadomioną wiedzę geometryczną.

Przypisy

  1. Michael Polanyi, "The Tacit Dimension", The University of Chicago Press, 1966, p.22. Cytat oryginalny:"...to search for the solution of a problem is an absurdity; for either you know what you are looking for, and then there is no problem; or you do not know what you are looking for, and then you cannot expect to find anything."
  2. ΠΛΑΤΩΝ: ΜΕΝΩΝ (ok. 380 przed Chrystusem) dostęp www do greckiego oryginału z przekładem niemieckim

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]