Miejska legenda

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Miejska legenda (ang. urban legend) – z pozoru prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, Internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców.

Zazwyczaj takie plotki nie mają pokrycia w faktach, jednak ich niezwykła tematyka elektryzuje słuchaczy i prowokuje ich do komentarzy i dalszego przekazania tej informacji. Nie jest to jednakże plotka lokalna, dotycząca lokalnych spraw, lecz dotycząca znanych osób i powszechnych zjawisk, przez co możliwe jest jej rozchodzenie się w obrębie całego kraju lub nawet poza jego granice. Era Internetu, szybkiej wymiany informacji przysłużyła się znacznie szybszemu obiegowi tego rodzaju plotek, obecnych od wieków w grupach społecznych. Miejskie legendy mają charakter podobny do mitu i często są nawiązaniem do wcześniejszych mitów np. legenda o czarnych wołgach porywających ludzi (dzieci) w epoce PRL nawiązuje do mitu o Żydach porywających dzieci po to, by wyssać z nich krew czy o obcych, demonach porywających dzieci. Każda miejska legenda może mieć wiele wariantów.

Spis treści 1 Miejska legenda w ujęciu memetyki 2 Cechy typowej miejskiej legendy 3 Przykłady miejskich legend 4 Przypisy 5 Zobacz też 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Miejska legenda w ujęciu memetyki

Z punktu widzenia memetyki miejska legenda jest przykładem replikacji memów. Mem czy mempleks miejskiej legendy jest przekazywany kolejnym osobom, i poprzez to, że tego typu opowieści są niesamowite, ich memy rozchodzą się w sposób epidemiczny. Jednakże w czasie rozchodzenia się miejskiej legendy powstaje wiele ich zmutowanych form, przez co stykanie się danej osoby z kolejną wersją obniża jej wiarygodność i układ społeczny uodparnia się na wirusa danej miejskiej legendy. Niektóre legendy miejskie w swych zmutowanych formach pojawiają się w danym społeczeństwie cyklicznie, niejednokrotnie wywołując panikę.

[edytuj] Cechy typowej miejskiej legendy

• anonimowy autor bądź źródło informacji, czasami jednak miejskie legendy przedostają się do mediów
• teoretycznie duże prawdopodobieństwo zajścia opisywanego wydarzenia
• niesamowita, zaskakująca informacja
• dotyczy ważnych spraw w życiu człowieka, takich jak pożywienie, bezpieczeństwo lub znanych w danym społeczeństwie osób
• rozbudowana narracja, podkreślająca niesamowitość informacji oraz jej autentyczność
• wskazanie na grupę osób, której zależy na ukryciu "prawdy"

[edytuj] Przykłady miejskich legend

• białe aligatory, wyrzucone za młodu przez właścicieli do ubikacji, grasujące w systemie kanalizacyjnym Nowego Jorku;^[1]
• bohaterski wyczyn psa Barry'ego;
• czarne wołgi, porywające ludzi w czasach PRL;^[1]
• czerwona rtęć;^[2]
• Diabeł z New Jersey,^[3] Drop bear, Ludzie w czerni, Mothman, Chupacabra, UFO, Spring Heeled Jack,^[4] Yowie, Yeti, Wielka Stopa;
• gerbilling;^[5]
• "Hak";
• istnienie superszpiega Kilroy'a;^[6][7]
• używanie w wietnamskich barach psiego mięsa do przyrządzania potraw;^[1]
• reguła pięciu sekund;
• romans Aleksandra Kwaśniewskiego z Edytą Górniak;^[1]
• toothing;^[8]
• zabójca na tylnym siedzeniu;^[9]
• znikający autostopowicz;^[10]
• Trójkąt Bermudzki
• zrzucanie przez Amerykanów stonki ziemniaczanej na PGR-owskie plantacje ziemniaków w czasach wczesnego PRL^[11].

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• faktoid
• Jan Harold Brunvand
• marketing wirusowy
• mistyfikacja
• mitologia
• łańcuszki internetowe
• teoria spiskowa
• Pogromcy mitów
• snopes.com

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Urban Legends Reference Pages – Serwis katalogujący miejskie legendy (ang.)
• Dionizjusz Czubala: Wokół legendy miejskiej . [dostęp 26 lutego 2009]. (plik pdf)