Miejska legenda
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: zweryfikować treść i dodać źródła. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Miejska legenda (ang. urban legend) – pozornie prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, Internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców, zazwyczaj nieprawdziwa.
Miejska legenda elektryzuje słuchaczy i prowokuje ich do komentarzy i dalszego jej przekazywania, dotyczy bowiem znanych osób i powszechnych zjawisk (coś, co każdemu może się przytrafić). Era Internetu, szybkiej wymiany informacji znacznie przyspieszyła obieg tego rodzaju plotek, obecnych od wieków w grupach społecznych. Miejskie legendy często są przekształceniem wcześniejszych opowieści ludowych - legenda o czarnych wołgach porywających ludzi (dzieci) w epoce PRL przetwarza historyjkę o Żydach porywających dzieci po to, by wyssać/wytoczyć z nich krew i użyć do rytualnej macy, obecnie popularna opowieść o „pedofilach/narkomanach porywających małe dzieci w centrach handlowych” czy szerzej o obcych, demonach porywających dzieci.
Spis treści |
Miejska legenda w ujęciu memetyki [edytuj]
Z punktu widzenia memetyki miejska legenda jest przykładem replikującego się memu. Mem czy mempleks miejskiej legendy jest przekazywany kolejnym osobom, i poprzez to, że tego typu opowieści są niesamowite, ich memy rozchodzą się w sposób epidemiczny. Jednakże w czasie rozchodzenia się miejskiej legendy powstaje wiele ich zmutowanych form - historyjka powszednieje i traci wiarygodność, a społeczność uodparnia się na wirusa danej miejskiej legendy. Niektóre legendy miejskie w swych zmutowanych formach pojawiają się w danym społeczeństwie cyklicznie, niejednokrotnie wywołując panikę.
Cechy typowej miejskiej legendy [edytuj]
- anonimowy autor bądź źródło informacji, czasami jednak miejskie legendy przedostają się do mediów
- opisywane wydarzenie wydaje się bardzo prawdopodobne
- opisywane wydarzenie jest w jakiś sposób niesamowite i niepokojące
- dotyczy spraw trudnych do zlekceważenia, takich jak pożywienie, bezpieczeństwo lub znanych w danym społeczeństwie osób
- wskazanie na grupę osób, której zależy na ukryciu „prawdy” (niekoniecznie)
Przykłady miejskich legend [edytuj]
- białe aligatory, wyrzucone za młodu przez właścicieli do ubikacji, grasujące w systemie kanalizacyjnym Nowego Jorku[1]
- bohaterski wyczyn psa Barry'ego
- czarne wołgi, porywające dzieci w czasach PRL[1]
- czerwona rtęć[2]
- Diabeł z New Jersey[3], Drop bear, Ludzie w czerni, Mothman, Chupacabra, UFO, Spring Heeled Jack[4], Yowie, Yeti, Wielka Stopa
- gerbilling[5]
- „Hak”
- istnienie superszpiega Kilroya[6][7]
- Lista z Villejuif
- używanie w wietnamskich barach psiego mięsa do przyrządzania potraw[1]
- toothing[8]
- zabójca na tylnym siedzeniu[9]
- znikający autostopowicz[10]
- Trójkąt Bermudzki
- Czakram wawelski
- zrzucanie przez Amerykanów stonki ziemniaczanej na PGR-owskie plantacje ziemniaków w czasach wczesnego PRL[11]
- Śmierć Paula McCartneya w wypadku samochodowym
- zamrożenie ciała Walta Disneya
- Slender Man
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- atrapa.net – legendy miejskie – Polski serwis katalogujący m.in. miejskie legendy
- Urban Legends Reference Pages – Serwis katalogujący miejskie legendy (ang.)
- Dionizjusz Czubala: Wokół legendy miejskiej (pol.). [dostęp 26 lutego 2009]. (plik pdf)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Konrad Godlewski: Czarna wołga i inne legendy miejskie (pol.). Gazeta.pl, 6 stycznia 2004. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ Chris Summers: What is red mercury? (ang.). W: BBC News [on-line]. bbc.co.uk, 25 lipca 2006. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ The Legend of the Jersey Devil (ang.). BBC.co.uk., 1 grudnia 2006. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ Chris Upton: Spring-Heeled Jack (ang.). W: Local Legends [on-line]. BBC.co.uk. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ From Gere to Eternity (ang.). Snopes.com, 11 listopada 2001. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ Kilroy Was Here (ang.). Snopes.com, 18 lutego 2008. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ The Legends of "Kilroy Was Here" (ang.).
- ↑ UPDATE: The Truth About Toothing (ang.). hanasiana.com, 4 kwietnia 2005. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ Killer in the Backseat (ang.). Snopes.com, 6 października 2006. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ The Vanishing Hitchhiker (ang.). Snopes.com, 16 stycznia 2007. [dostęp 24 września 2008].
- ↑ Tomasz Borejza: Nie lekceważ stonki (pol.). polskieradio.pl. [dostęp 8 stycznia 2009].
