Moskwa-Pietuszki

Pomnik przedstawiający Jerofiejewa z walizką pełną butelek na moskiewskim placu Borby.

Moskwa-Pietuszki (ros. «Москва — Петушки») — pseudoautobiograficzny Poemat – jak nazwał go sam autor – w rzeczywistości jest to proza poetycka rosyjskiego pisarza Wieniedikta Jerofiejewa.

Poemat powstał w latach 1969-1970. Początkowo pojawiło się wydanie podziemne. W roku 1973 poemat pojawił się po raz pierwszy w Izraelu, a w 1977 we Francji. Ze względów politycznych pierwsze rosyjskie wydanie (niepełne) ukazało się w czasie pieriestrojki w 1989 roku w magazynie literackim "Wiesti", oraz "Trezwost i Kultura".

Poemat Moskwa-Pietuszki przetłumaczony został na wiele języków, a na jego podstawie powstały spektakle teatralne.

Treść

Historia opisuje alkoholika-intelektualistę Wieniczkę jadącego pociągiem na 125-kilometrowej trasie z Dworca Kurskiego w Moskwie do Pietuszek do ukochanej i dziecka. Pietuszki - cel podróży - opisywane jest w utworze jako miejsce idealne, utopijne.

Na początku powieści czytelnik dowiaduje się, że Wieniczka przed tygodniem został zwolniony z pracy brygadzisty z powodu swego alkoholizmu oraz za opublikowanie indywidualnych harmonogramów przedstawiających ilość spożywanego alkoholu przez poszczególnych pracowników przed i w godzinach pracy. Ostatnie swoje pieniądze przed odjazdem pociągu Wieniczka wydał na alkohol.

W pociągu bohater poematu wygłasza monologi dotyczące alkoholu, filozofii, historii, kultury i polityki, a także rozmawia z innymi towarzyszami podróży, śpiewa z nimi, w międzyczasie pijąc wódkę.

Tytuły rozdziałów są jednocześnie nazwami kolejnych odcinków trasy pokonywanych przez pociąg, którym jedzie Wieniczka (Moskwa — Sierp i Młot, Sierp i Młot — Karaczawo, Karaczawo — Czuchlinka, itd.).

Poemat kończy się tragicznie.

Ekranizacje

• «Moskau - Petuschki» (1991, Niemcy, ТВ). Reżyseria: Jens Carl Ehlers
• Z Moskwy do Pietuszek z Wieniediktem Jerofiejewem (1990, Wielka Brytania, BBC). Reżyseria: Paweł Pawlikowski

Spektakle

Adaptacja i Reżyseria: Stanisław Michno. Spektakl wystawiany jako monodram Teatru MIST. W roli głównej Wojciech Michno. Głosy z offu: Elena Korpusenko i Anna Dzierża.

• Adaptacja i reżyseria: Zygmunt Duczyński. Monodram Teatru Kana ze Szczecina. Występuje Jacek Zawadzki.

• Reżyseria: Walentin Ryżyj. Wystawiony w Teatrze na Tagance (Moskwa). Adaptacja, scenografia, reżyseria - Walentin Ryżyj, choreografia - Władimir Sażyn. Aktorzy — Aleksander Curkan (Wieniczka), Irina Lind. Śpiew - Tatiana Fiedotowa, fortepian - Aleksiej Woronkow, operator dźwięku — Wasilij Niemirowicz-Danczenko, muzyka - Siergiej Lietow.

• Reżyseria: Irina Zubżyckaja (Sankt-Petersburg). Opracowanie -Natalia Biełowa. Aktorzy- duet aktorski «Zоопарк», Julia Kosarewa, L. Charłamow, O. Szapkow.

• Reżyseria: Beate Heine i Joachim Meyerhoff, Teatr Schauspielhaus Hamburg Niemcy.

• Reżyseria: Gieorgij Wasiliew. Spektakl «Kładąc kable jesienią 69 roku», Teatr Kameralny Sankt-Petersburga «Teatr Biały»

Teatr Telewizji

• Reżyseria: Tomasz Zygadło, Teatr Telewizji, Polska 1992.

Linki zewnętrzne

• moskva-petushki.ru — strona poświęcona Wenediktowi Jerofiejewowi
• petuschki.de — strona poświęcona poematowi
• "M — P": teatrzoopark.narod.ru — strona o spektaklu "M-P" teatru "Zоопарк"