Nabój 9 x 19 mm Parabellum
| 9 x 19 mm Parabellum | |
 Naboje 9 mm Parabellum FMJ |
|
| Rodzaj | pistoletowy |
| Kaliber | 9 mm |
| Średnica | |
| pocisku | 9,03 mm |
| min. łuski | 9,65 mm |
| max. łuski | 9,93 mm |
| kryzy | 9,96 mm |
| Długość | |
| łuski | 19,15 mm |
| pocisku | 15,5 mm |
| naboju | 29,7 mm |
| Masa | |
| naboju | 10,4-12,5 g |
| pocisku | 6,8-8 g |
| materiału miotającego |
0,32-0,36 g |
| Inne | |
| Prędkość początkowa |
356-420 m/s |
| Energia początkowa |
584 J |
| Ciśnienie maksymalne |
160-300 MPa |
9 x 19 mm Parabellum (9 x 19 mm Luger, 9 x 19 mm NATO) − nabój pistoletowy kaliber 9 mm, o długości łuski 19,15 mm (9 x 19 mm). Jest to obecnie najpopularniejszy na świecie nabój pistoletowy, używany w większości typów pistoletów wojskowych i policyjnych oraz pistoletów maszynowych.
Opracowany przez Georga Lugera w 1902 do pistoletów P08 Parabellum (stąd nazywany też Luger). Początkowo z pociskiem walcowo-stożkowym, od 1915 z walcowo-owalnym. Aktualnie produkowany z różnymi rodzajami pocisków i używany w większości armii świata. Charakterystyki produkowanych nabojów tego typu znacznie się różnią, wspólne są jedynie ich wymiary (z wyjątkiem pocisków specjalnych).
Po II wojnie światowej nabój 9 x 19 mm Parabellum znalazł się na uzbrojeniu wielu państw europejskich. Po powstaniu NATO stał się przepisowym nabojem pistoletowym paktu. Nabój 9 x 19 mm NATO musi posiadać następujące parametry:
- masa pocisku 7,45 g
- pocisk w płaszczu
- prędkość początkowa 396 m/s
- energia początkowa pocisku 584 J
- średnią wartość ciśnienia maksymalnego 205 MPa
- skupienie 76 mm na 50 m
Przed II wojną światową nabój 9 x 19 mm był przepisowym nabojem pistoletowym Wojska Polskiego, stosowany był w pistolecie Vis i pistolecie maszynowym Mors. Obecnie ponownie znalazł się na uzbrojeniu polskiej armii i jest używany równolegle z wycofywanym nabojem 9 x 18 mm Makarowa.
Od 2003 roku nabój 9 x 19 mm Parabellum w wersji 7N21 znajduje się na uzbrojeniu armii Federacji Rosyjskiej.
[edytuj] Wersje
- D - francuski, pocisk o masie 8 g i prędkości początkowej 396 m/s
- M38 - włoski, pocisk o masie 8 g i prędkości początkowej 305 m/s
- M39B - szwedzki, pocisk o masie 6,8 g i prędkości początkowej 420 m/s
- belgijski, zwykły, pocisk o masie 8 g i prędkości początkowej 356 m/s
- belgijski, smugacz, pocisk o masie 7,65 g i prędkości początkowej 350 m/s
- Mk 2Z - brytyjski, zgodny z 9 x 19 mm NATO
- 7N21 - rosyjski, masa pocisku 5,5 g
- 7N31 - rosyjski specjalny z pociskiem przeciwpancernym do broni typu Pistolet GSz-18, PP-2000
[edytuj] Producenci
- S & B - Sellier & Bellot , Vlasim CZECHY
- CBC - Companhia Brasileira de Cartuchos, Sâo Paulo BRAZYLIA
- HP - Hirtenberger Patronen-, Zündhütchen-und Metallwarenfabrik A.-G, Hirtenberg AUSTRIA
- CCI - Omark Industries, CCI-Speer Sporting Equipment Division, Lewiston USA
- PS - Pirotecnia Militar de Sewilla, Sewilla HISZPANIA
- G.F.L. - Giulio Fiocchi S.p.a. Lecco,WŁOCHY
- 070 - FFV Vanäsverken, Karlsborg SZWECJA
- SM - AB Svenska Metallverken, Stockholm SZWECJA
- PMC - Poongsan Metal Manufacturing Company Ltd, Poongsan KOREA
- P.M.C. - Eldorado Cartridge Co., Boulder City USA
- SK - Považské Strojárne, Považská Bystrica SŁOWACJA
- IK - Igman Zavod, Konjic, JUGOSŁAWIA
- 21 - Zakłady MESKO
- BAS - Zakład w Barnauł ROSJA
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Kochański, Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, Bellona 1991. ISBN 83-11-07784-3
- Ireneusz Chloupek, Standard pana Lugera. Komandos 6/94. ISSN 0867-8669
