Nysa Szalona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nysa Szalona
Górny bieg Nysy Szalonej poza Pogórzem Bolkowskim
Górny bieg Nysy Szalonej poza Pogórzem Bolkowskim
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość ok. 60 km
Powierzchnia zlewni ok. 400 km²
Źródło
Miejsce Domanów
Ujście
Recypient rzeka Kaczawa
Miejsce 1 km od Dunina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
Ziemia 50°52′41″N 16°05′00″E/50,878000 16,083300
Nysa Szalona
Nysa Szalona na północ.JPG

Nysa Szalona (niem. Wütende Neiße) – rzeka w województwie dolnośląskim, prawy dopływ Kaczawy o długości 51 km.

Nysa Szalona wypływa z pn.-zach. stoku Pustelnika (575 m n.p.m.) w Masywie Krąglaka w Górach Wałbrzyskich w okolicach Domanowa, lecz źródła licznych potoków np. Sadówki, które zasilają jej początkowy bieg są rozsiane na pograniczu Gór Kaczawskich i Pogórza Bolkowskiego.

W Bolkowie do potoku jakim jest jeszcze górna Nysa wpada 11 kilometrowa Rochowicka Woda, dopiero po połączeniu się obu potoków Nysa nabiera charakteru rzeki.

Przy ujściu w okolicach Dunina, płynąc u stóp wysokiej na około 18-23 m ponad lustrem rzeki, stromizny Płaskowyżu Janowickiego, rzeka ma około 10 m szerokości i 0,5 m głębokości.

Obfitość wody w rzece jest wynikiem wpadania do niej licznych potoków Sadówki, Nysy Małej, Paszówki, Jawornika, które mają swe źródła w bogatych lasach Pogórza Kaczawskiego.

Główne miasta, przez które przepływa, to Bolków i Jawor. W latach 19741978 na rzece utworzono zbiornik retencyjny Słup.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rzeka odegrała dużą rolę w bitwie nad Kaczawą. Wysoki poziom wody utrudniał francuskim wojskom przedostanie się na wschodni brzeg Nysy. Wartki nurt porywał wozy z zaopatrzeniem, żołnierzy, konie a nawet całe armaty. Po bitwie wycofując się Francuzi stłoczeni na jedynym w okolicy moście nad Nysą w Krajowie zostali zmasakrowani przez śląską konnicę wroga. Żołnierze którym nie udało się przejść na drugi brzeg, uciekali przed kawalerią do rzeki próbując ją przepłynąć, Nysa jednak wtedy była bardzo wartka i głęboka więc większość ludzi utonęła w niej.

W 1997 roku Nysa Szalona w czasie powodzi tysiąclecia zalała niektóre tereny położone wzdłuż jej biegu.

Położenie źródeł[edytuj | edytuj kod]

Mapa lokalizacyjna Sudetów
obszar źródłowy Nysy
obszar źródłowy Nysy
Geographylogo.svg
Położenie na mapie Sudetów

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]