Nysa Szalona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nysa Szalona
Nysa Szalona
Górny bieg Nysy Szalonej poza Pogórzem Bolkowskim
Lokalizacja Europa
 Polska
Źródło Domanów
Ujście rzeka Kaczawa
1 km od Dunina
Długość ok. 60 km
Powierzchnia zlewni ok. 400 km²
Rzeki Polski
Nysa Szalona
Nysa Szalona na północ.JPG

Nysa Szalona (niem. Wütende Neiße) – rzeka w województwie dolnośląskim, prawy dopływ Kaczawy o długości 51 km.

Nysa Szalona wypływa z pn.-zach. stoku Pustelnika (575 m n.p.m.) w Masywie Krąglaka w Górach Wałbrzyskich w okolicach Domanowa, lecz źródła licznych potoków np. Sadówki, które zasilają jej początkowy bieg są rozsiane na pograniczu Gór Kaczawskich i Pogórza Bolkowskiego.

W Bolkowie do potoku jakim jest jeszcze górna Nysa wpada 11 kilometrowa Rochowicka Woda, dopiero po połączeniu się obu potoków Nysa nabiera charakteru rzeki.

Przy ujściu w okolicach Dunina, płynąc u stóp wysokiej na około 18-23 m ponad lustrem rzeki, stromizny Płaskowyżu Janowickiego, rzeka ma około 10 m szerokości i 0,5 m głębokości.

Obfitość wody w rzece jest wynikiem wpadania do niej licznych potoków Sadówki, Nysy Małej, Paszówki, Jawornika, które mają swe źródła w bogatych lasach Pogórza Kaczawskiego.

Główne miasta, przez które przepływa, to Bolków i Jawor. W latach 19741978 na rzece utworzono zbiornik retencyjny Słup.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rzeka odegrała dużą rolę w bitwie nad Kaczawą. Wysoki poziom wody utrudniał francuskim wojskom przedostanie się na wschodni brzeg Nysy. Wartki nurt porywał wozy z zaopatrzeniem, żołnierzy, konie a nawet całe armaty. Po bitwie wycofując się Francuzi stłoczeni na jedynym w okolicy moście nad Nysą w Krajowie zostali zmasakrowani przez śląską konnicę wroga. Żołnierze którym nie udało się przejść na drugi brzeg, uciekali przed kawalerią do rzeki próbując ją przepłynąć, Nysa jednak wtedy była bardzo wartka i głęboka więc większość ludzi utonęła w niej.

W 1997 roku Nysa Szalona w czasie powodzi tysiąclecia zalała niektóre tereny położone wzdłuż jej biegu.

Położenie źródeł[edytuj | edytuj kod]

Mapa lokalizacyjna Sudetów
obszar źródłowy Nysy
obszar źródłowy Nysy
Geographylogo.svg
Położenie na mapie Sudetów

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]