Oda Dytrykówna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oda Dytrykówna
księżna Polski
Okres panowania od 978/980
do 992
Poprzedniczka Dobrawa Przemyślidka
Dane biograficzne
Dynastia Haldensleben
Urodzona zap. ok. 955
Zmarła 1023
Ojciec Dytryk von Haldensleben
Mąż Mieszko I
Dzieci Mieszko
Świętopełk
Lambert

Oda Dytrykówna (ur. zap. ok. 955, zm. 1023) – pierworodna córka Dytryka (Teodoryka), margrabiego Marchii Północnej z rodu Haldensleben, druga żona księcia Polski Mieszka I.

Wychowywała się w klasztorze pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca w Kalbe (Milde) nad rzeką Mildą[1]. Między 978 a 980[2], prawdopodobnie w 979 lub 980[3], została żoną księcia polskiego Mieszka I. Według źródeł w wyniku zawarcia małżeństwa uwolniono jeńców wojennych. Nie określono natomiast, na skutek jakiej wojny ci jeńcy zostali wzięci do niewoli. Jeśli przyjąć 978 rok, to przypuszczalnie stało się to po wojnie domowej w Niemczech, którą Mieszko I wykorzystał, by poszerzyć swoje wpływy na Połabiu. W 978 roku Otton II pokonał Czechy i rozpoczął przygotowania do wyprawy włoskiej. Aby ustanowić pokój na wschodzie, musiał pozyskać Mieszka I. W tym celu mógł pójść na ustępstwa: pozwolić mu na rozpoczęcie polityki w kierunku odebrania Czechom Małopolski i Śląska oraz umocnienia wpływów Polski na Połabiu. Datę 980 przyjmuje się na podstawie jedynej wzmianki w Gesta episcoporum cameracensium o wyprawie Ottona II na Słowian w 979 roku. Mieszko I wyszedł zwycięską ręką z tego najazdu, co doprowadziło do ugody polsko-niemieckiej, przypieczętowanej małżeństwem Ody i księcia polskiego[4].

Małżeństwo spotkało się z potępieniem ze strony biskupa Hildiwarda i innych dostojników kościelnych[5]. Związek Mieszka I z margrabianką przyniósł jednak liczne korzyści. Zwiększyła się liczba wyznawców chrześcijaństwa oraz uwolniono jeńców wojennych.

Wraz z mężem i dwoma synami, Mieszkiem i Lambertem, wystąpiła na dokumencie Dagome iudex, w którym Mieszko oddał swe państwo pod opiekę papiestwu[6]. Po śmierci męża, następcą Mieszka został pasierb margrabianki, Bolesław, zaś Oda objęła współrządy[7]. Mimo poparcia ze strony Odylena i Przybywoja, Oda została wraz z synami wygnana z kraju. Zdaniem części badaczy do wygnania Ody z kraju doszło w 995, prawdopodobnie jednak doszło do niego wcześniej. Po powrocie do Niemiec przebywała w jednym z klasztorów kwedlinburskich[8], gdzie zmarła w 1023, zgodnie z przekazem Roczników kwedlinburskich.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Małżeństwo i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Z małżeństwa Ody i Mieszka pochodziło troje dzieci:

  • Mieszko (ur. w okr. 978–984, zm. po 25 V 992), polski książę,
  • Świętopełk (ur. w okr. 979–985, zm. przed 27 V 992 (?)), polski książę, według jednej z hipotez protoplasta książąt pomorskich,
  • Lambert (ur. w okr. 981–986, zm. po 25 V 992 (1030?)), polski książę, biskup krakowski?.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

NN
ur. ?
zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
         
     
  Dytryk
ur. ?
zm. 985
NN
ur. ?
zm. ?
     
   

Mieszko I
ur. w okr. 922–945
zm. 25 V 992
OO   978–980
Oda Dytrykówna
(ur. zap. ok. 955, zm. 1023)
                   
                   
               
Lambert
 ur. w okr. 981–986
 zm. po 25 V 992 (1030?)
 
Świętopełk
 ur. w okr. 979–985
 zm. przed 27 V 992 (?)
 
Mieszko
 ur. w okr. 978–984
 zm. po 25 V 992
 


Przypisy

  1. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 53.
  2. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 64.
  3. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 54.
  4. Kazimierz Myśliński: Polska wobec Słowian połabskich do końca wieku XII. Wodzisław Śląski: 2011, s. 48. ISBN 978-83-932793-4-0.
  5. Kronika Thietmara, Kraków 2005, s. 83.
  6. M. K. Barański, Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2005, s. 58.
  7. M. K. Barański, Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2005, s. 61.
  8. Oswald Balzer sądził, że Oda została zakonnicą o owym klasztorze (O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 56). Stwierdzenie to opierało się na użyciu w zapisce o śmierci księżnej zwrotu religiossima, jednak zgodnie z ustaleniami Kazimierza Jasińskiego termin ten nie musi oznaczać zakonnicy, zob. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 65.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Źródła
Opracowania