Order Ostu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Ostu
Order of the Thistle
Awers
Awers insygniów orderu
(kollana, oznaka i gwiazda)
Awers
Awers łańcucha orderu
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1687 (współczesna forma orderu)
Dewiza NEMO ME IMPUNE LACESSIT
(Nikt mnie nie prowokuje bezkarnie)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Augustus Frederick Książę Sussex w stroju kawalera Orderu Ostu

Order Ostu (pełna nazwa ang.: The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle, pol. Najstarszy i Najszlachetniejszy Order Ostu) – brytyjskie wysokie odznaczenie państwowe, najwyższy order królestwa Szkocji.

Legendarne początki orderu sięgają VIII wieku, gdy król Piktów, Oengus mac Fergus, ustanowił go dla upamiętnienia zwycięstwa nad Sasami w roku 787. Ustanowienie orderu miało być też wyrazem wdzięczności dla św. Andrzeja za wspomożenie zwycięzców. Prawdopodobnie order powstał dużo później, możliwe, że w XVI wieku.

Statutową formę współczesnego orderu nadał Orderowi Ostu król Jakub VII w 1687 roku.

Hierarchia orderowa[edytuj | edytuj kod]

Na czele orderu stoi suweren - król Szkocji (obecnie – królowa Zjednoczonego Królestwa Elżbieta II) jako Wielki Mistrz. Order ma jedną klasę i może go otrzymać jedynie 16 kawalerów i dam urodzonych w Szkocji. Order nadaje monarcha, bez konieczności konsultacji z rządem. Wielki Mistrz ma prawo nadać order kilku nadliczbowym kawalerom (z rodziny królewskiej i zagranicznym głowom państw). W przypadku kawalerów dodatkowych nie obowiązuje konieczność bycia Szkotem z urodzenia.

Prócz kawalerów Order Ostu ma pięciu oficerów-urzędników, którzy nie muszą, ale mogą być wybierani z grona kawalerów:

  • the Dean (dziekan) - pastor Kościoła Szkockiego
  • the Chancellor (kanclerz) - jeden z kawalerów orderu, niekoniecznie starszych.
  • the Usher (odźwierny) - Gentleman Usher of the Green Rod - Szlachetny Odźwierny z Zieloną Laską
  • the King of Arms (herold) - będący jednocześnie najwyższym heroldem Szkocji
  • the Secretary (sekretarz) - najczęściej ta funkcja łączona jest z funkcją herolda.

Obecni kawalerowie i damy[edytuj | edytuj kod]

Stan na 16 stycznia 2012. Uszeregowano według stażu posiadania orderu, poczynając od osoby posiadającej go najdłużej z żyjących kawalerów i dam.

Urodzeni w Szkocji[edytuj | edytuj kod]

Członkowie rodziny królewskiej[edytuj | edytuj kod]

Uroczysty strój orderowy[edytuj | edytuj kod]

Uroczysty strój kawalerów Orderu Ostu stanowi zielona peleryna ozdobiona na krawędziach paskami białej tafty, a z lewej strony haftowaną gwiazdą orderu wiązana złotymi sznurami zakończonymi ozdobnymi chwostami. Stroju dopełnia czarny aksamitny kapelusz stosowany ozdobiony strusimi piórami oraz łańcuch orderowy.

Symbolika orderu[edytuj | edytuj kod]

Głównym emblematem orderu jest narodowa roślina Szkocji - popłoch pospolity, kłujący i podobny do ostu, stąd w polskich tłumaczeniach tak zwany - głównie ze względu na niezbyt bohaterską nazwę oryginalnej rośliny - trudno bowiem wyobrazić sobie "Order Popłochu". Drugim jest patron Szkocji – św. Andrzej. Dewizą orderu jest łac. dewiza herbowa Szkocji: Nemo me impune lacessit (Nikt mnie nie prowokuje bezkarnie).

Precedencja tytularna[edytuj | edytuj kod]

W hierarchii orderów i tytułów Zjednoczonego Królestwa kawalerowie Orderu Ostu stoją poniżej jedynie kawalerów Podwiązki, a powyżej kawalerów Łaźni, św. Patryka i innych. Także żony, dzieci i synowe Rycerzy Orderu zajmują odpowiednie miejsca w precedencji tytułów.

Kawalerowie - Rycerze (Knights) i Damy (Ladies) Orderu mogą używać tytułów odpowiednio "Sir" i "Lady" przed imieniem, żony Rycerzy mogą używać tytułu "Lady" przed nazwiskiem. Rycerze i Damy Orderu mogą ponadto używać po nazwisku skrótów, odpowiednio: KT i LT.[1]

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

Order, choć niewątpliwie zaszczytny i elitarny, ma właściwie znaczenie tylko lokalne, narodowe, gdyż od 1687 roku odznaczani byli, zgodnie ze statutem orderu, prawie wyłącznie Szkoci i członkowie brytyjskiej rodziny królewskiej. Wśród nielicznych odznaczonych obcokrajowców jest m.in. król Norwegii Olaf V, nie ma żadnego Polaka.

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Ostu.

Przypisy

  1. Skróty te następują w kolejności jedynie po ewentualnych skrótach Bt lub Btss (Baronet), VC (Victoria Cross), GC (Krzyż Jerzego) i KG lub LG (Order Podwiązki)).