Ornitochoria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bez koralowy ma widoczne z daleka owoce
Kwiczoł zjada wiele owoców rozsiewając ich nasiona
Pożywne owoce głogu utrzymują się całą zimę na roślinie

Ornitochoria (ptakosiewność) – rozsiewanie diaspor przez ptaki. Ornitochoria jest jednym z rodzajów zoochorii, czyli zwierzęcosiewności[1]. Rozprzestrzenianie przez ptaki ma najczęściej formę endozoochorii, możliwe jest także ektozoochoria i synzoochoria[2].

Przejście przez przewód pokarmowy ułatwia kiełkowanie wielu gatunków roślin. Nasiona takie są specjalnie przystosowane do warunków panujących wewnątrz przewodu pokarmowego, nie ulegają strawieniu lecz jedynie skaryfikacji, co zapewnia szybsze kiełkowanie[1]. Diaspory rozprzestrzeniane wewnątrz organizmu ptaka charakteryzują się zwykle atrakcyjnym wyglądem, zapachem i smakiem. Nie odpadają także od rośliny, lecz pozostają na niej do czasu zjedzenia przez ptaka. Elementem wabiącym ptaki może być kontrastująca z otoczeniem osnówka, owoc albo owocostan. Diaspory opuszczają przewód pokarmowy ptaka średnio po 0,5 godziny. W tym czasie mogą zostać przemieszczone na znaczną odległość[2]. Przeniesienie nasion zwiększa również prawdopodobieństwo przeżycia diaspory i siewki. W pobliżu rośliny matecznej mogą występować liczne patogeny oraz gryzonie zjadające nasiona[1].

Wiele gatunków ptaków preferuje diaspory konkretnych gatunków roślin. Rudzik żywi się diasporami trzmieliny, szpak głównie owocami wiśni, kos owocami bzu czarnego a kwiczoł szyszkojagodami jałowca[2].

Ptaki takie jak dzięcioły, sójka, kowalik, zięba rozsiewają diaspory dębu, buka, leszczyny, limby i innych roślin gubiąc je podczas przemieszczania. Diaspory takie stanowią pokarm ptaków, jednak przypadkowe upuszczenie lub ukrycie jest skuteczną metodą rozprzestrzeniania wymienionych roślin[2].

Czasami ptaki są tylko biernymi roznosicielami diaspor. Ektozoochoria ma miejsce gdy lepkie diaspory przyklejają się do mokrego ciała ptaka. Część roślin wykształca diaspory z wyspecjalizowanymi strukturami umożliwiającymi przyczepienie się do zwierzęcia[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 Przemysław Kurek, Łukasz Piechnik. Przypadki rozsiewania mahonii (Mahonia aquifolium L. × M. repens (Lindl.) G. Don) przez ptaki w zbiorowiskach leśnych. „Rocznik polskiego towarzystwa dendrologicznego”. 57, s. 103-106, 2009. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Podbielkowski Zbigniew, Podbielkowska Maria: Przystosowania roślin do środowiska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992, s. 510-521. ISBN 8302042994.