Eter dietylowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Eter dietylowy
Eter dietylowy Eter dietylowy
Eter dietylowy
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H10O
Inne wzory C2H5OC2H5, (C2H5)2O, Et2O
Masa molowa 74,12 g/mol
Wygląd bezbarwna, palna, lotna ciecz[10]
Identyfikacja
Numer CAS 60-29-7
PubChem 3283[11]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
Legalność w Polsce prekursor narkotykowy kategorii 3
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło eter w Wikisłowniku

Eter dietylowy (pot. eter etylowy[a], eter) – organiczny związek chemiczny z grupy eterów, zbudowany z dwóch grup etylowych przyłączonych do atomu tlenu. Ma właściwości narkotyczne, nasenne i znieczulające. Nałogowe wąchanie lub spożywanie eteru nosi nazwę eteromanii.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Eter dietylowy otrzymuje się w wyniku dehydratacji alkoholu etylowego (działając nań stężonym kwasem siarkowym w temperaturze 140 °C). W przemyśle otrzymywany jest w wyniku dehydratacji par alkoholu etylowego przepuszczanych nad Al2O3 lub zeolitami.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Eter dietylowy jest skrajnie łatwopalną cieczą (temperatura zapłonu −45 °C, temperatura samozapłonu 180 °C[8]). Z powietrzem (i tlenem) tworzy mieszaninę wybuchową. Jego pary są cięższe od powietrza, co powoduje, że „pełzają” po stole laboratoryjnym, unosząc się z otwartej butelki. Możliwe jest więc podpalenie par eteru, nawet w odległości kilku metrów od otwartej butelki, co powoduje szybkie przeniesienie ognia i pożar. Jest to powód, dla którego należy bardzo ostrożne obchodzić się z nim (dobrze wentylowane pomieszczenie), a w szczególności nie wolno używać otwartego ognia przy wszelkich pracach z eterem. W większych laboratoriach spotyka się specjalne pomieszczenia do wykonywania prac związanych z użyciem eteru dietylowego – tak zwane pokoje eterowe.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Głównie stosowany jako:

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Eter dietylowy (podobnie jak inne etery) ma skłonność do tworzenia wybuchowych, wysokowrzących nadtlenków, w wyniku działania światła i kontaktu z powietrzem. Oddestylowanie eteru zawierającego nadtlenki prowadzi do ich zatężenia i może spowodować eksplozję. Dlatego przed przystąpieniem do destylacji eteru należy wykonać test na obecność nadtlenków, a w razie stwierdzenia ich obecności należy rozłożyć je za pomocą środka redukującego[13].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Z formalnego punktu widzenia eter etylowy to ogólna nazwa każdego eteru, w którym występuje jedna grupa etylowa (C2H5−). W praktyce laboratoryjnej i przemysłowej nazwa ta odnosi się do eteru dietylowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 3-168.
  2. 2,0 2,1 CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 6-58.
  3. CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 9-54.
  4. CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 6-128.
  5. 5,0 5,1 CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 6-177.
  6. 6,0 6,1 6,2 Eter dietylowy (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-07-12].
  7. Eter dietylowy (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-07-12].
  8. 8,0 8,1 8,2 CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 15-16.
  9. 9,0 9,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Eter dietylowy (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-07-12].
  10. Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 124. ISBN 8371832400.
  11. Eter dietylowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  12. Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt. Podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005, s. 27. ISBN 8309017928.
  13. Arthur I. Vogel: Preparatyka organiczna. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1984.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.