Eter dietylowy (pot. eter etylowy[4], eter) – organiczny związek chemiczny z grupy eterów, zbudowany z dwóch grup etylowych przyłączonych do atomu tlenu. Ma właściwości narkotyczne, nasenne i znieczulające. Nałogowe wąchanie lub spożywanie eteru nosi nazwę eteromanii.
[edytuj] Otrzymywanie
Eter dietylowy otrzymuje się w wyniku dehydratacji alkoholu etylowego (działając nań stężonym kwasem siarkowym w temperaturze 140 °C). W przemyśle otrzymywany jest w wyniku dehydratacji par alkoholu etylowego przepuszczanych nad Al2O3 lub zeolitami.
[edytuj] Właściwości
Eter dietylowy jest skrajnie łatwopalną cieczą (temperatura zapłonu: -40 °C, temperatura samozapłonu 170 °C). Z powietrzem (i tlenem) tworzy mieszaninę wybuchową. Jego pary są cięższe od powietrza, co powoduje, że "pełzają" po stole laboratoryjnym, unosząc się z otwartej butelki. Możliwe jest więc podpalenie par eteru, nawet w odległości kilku metrów od otwartej butelki, co powoduje szybkie przeniesienie ognia i pożar. Jest to powód, dla którego należy bardzo ostrożne obchodzić się z nim (dobrze wentylowane pomieszczenie), a w szczególności nie wolno używać otwartego ognia przy wszelkich pracach z eterem. W większych laboratoriach spotyka się specjalne pomieszczenia do wykonywania prac związanych z użyciem eteru dietylowego – tak zwane pokoje eterowe.
[edytuj] Zastosowanie
Głównie stosowany jako:
[edytuj] Zagrożenia
Eter dietylowy (podobnie jak inne etery) ma skłonność do tworzenia wybuchowych, wysokowrzących nadtlenków, w wyniku działania światła i kontaktu z powietrzem. Oddestylowanie eteru zawierającego nadtlenki prowadzi do ich zatężenia i może spowodować eksplozję. Dlatego przed przystąpieniem do destylacji eteru należy wykonać test na obecność nadtlenków, a w razie stwierdzenia ich obecności należy rozłożyć je za pomocą środka redukującego[6].
[edytuj] Zobacz też
Zobacz hasło
eter w Wikisłowniku
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (red.): Podręczny słownik chemiczny. Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2002. ISBN 83-71-83-240-0.
- ↑ Eter dietylowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg załącznika I Dyrektywy 67/548/EWG: Eter dietylowy (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2010-10-20].
- ↑ Z formalnego punktu widzenia eter etylowy to ogólna nazwa eterów, w którym występuje jedna grupa etylowa (C2H5-). W praktyce laboratoryjnej i przemysłowej nazwa ta odnosi się do eteru dietylowego.
- ↑ Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt : podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów : praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005, s. 27. ISBN 83-09-01792-8.
- ↑ Arthur I.Vogel "Preparatyka organiczna", Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1984
[edytuj] Bibliografia
- praca zbiorowa: Słownik chemiczny. Wyd. VII. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1995.
|
ATC (N01) – Leki znieczulające |
|
N 01 A – Leki do
znieczulenia ogólnego |
|
N 01 AA – Etery
|
|
|
|
N 01 AB – Chlorowcowane węglowodory
|
|
|
|
N 01 AF – Barbiturany
|
|
|
|
N 01 AG – Barbiturany w
połączeniach z innymi lekami
|
|
|
|
N 01 AH – Opioidy
|
|
|
|
N 01 AX – Inne
|
|
|
|
N 01 B – Środki do
znieczulenia miejscowego |
|
N 01 BA – Estry kwasu aminobenzoesowego
|
|
|
|
N 01 BB – Amidy
|
|
|
|
N 01 BC – Estry kwasu benzoesowego
|
|
|
|
N 01 BX – Inne
|
|
|
|
