Pawieł Akselrod

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Paweł Akselrod)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pawieł Akselrod

Pawieł Borisowicz Akselrod (Axelrod) (ros. Павел Борисович Аксельрод, ur. 25 sierpnia 1850 w Poczepie, zm. 1928 w Berlinie) – rosyjski rewolucjonista, jeden z liderów mienszewików.

Studiował na Uniwersytecie w Kijowie. W początkowym okresie działalności rewolucyjnej należał do Bakunistów (od nazwiska lidera Michaiła Bakunina). Od 1870 należał do partii Ziemla i Wola. Od 1883 członek marksistowskiej grupy Wyzwolenie Pracy. Od 1900 jeden z redaktorów Iskry i Zorzy. W latach 1883-1903 propagując marksizm napisał kilka prac, w których idealizował demokrację kapitalistyczną i działalność parlamentarną zachodnioeuropejskich socjaldemokratycznych partii. Od II zjazdu Rosyjskiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (RSPRR) w 1903 był jednym z głównych ideologów mienszewików i wrogiem bolszewików. W 1905 stworzył antymarksistowską ideę tzw. "zjazdu robotniczego". na IV zjeździe Zjednoczeniowym RSPRR w 1906 wystąpił z ideą politycznej współpracy proletariatu i kapitalistów, co zostało przez bolszewików uznane za pogląd oportunistyczny. Po rewolucji 1905 ideowy przywódca tzw. likwidatorów. W czasie I wojny światowej szowinista. W 1917 członek Komitetu Wykonawczego Piotrogradzkiej Rady Deputatów Robotniczych i Żołnierskich. Wspierał Rząd Tymczasowy.

Po rewolucji październikowej 1917 na emigracji. Jeden z liderów II Międzynarodówki, stronnik reformizmu, przeciwnik władzy sowieckiej. Nawoływał do zbrojnej interwencji w Rosji.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopiedija t. 1 Moskwa 1970.