Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji
Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (SDPRR) lub RSDPR – Rosyjska Socjal-Demokratyczna Partia Robotnicza (ros. РСДРП – Российская социал-демократическая рабочая партия) - rosyjska socjaldemokratyczna partia polityczna działająca w latach 1898-1918.
Została utworzona 13 marca 1898 roku w Mińsku. Jej sekcjami autonomicznymi były SDKPiL i Bund. Od 1903 roku, po II zjeździe partii w Brukseli i Londynie w 1903, podzielona na frakcje bolszewików i mienszewików. Trzecią frakcją w SDPRR była działająca od 1913 frakcja międzydzielnicowców. Podczas rewolucji 1905 jej liczebność zaczęła znacząco wzrastać; w 1907 liczyła 84 300 członków, w tym 46 100 bolszewików i 38 200 mienszewików. Po upadku caratu i powrocie Lenina z emigracji wobec polityki przedstawionej przez niego w tezach kwietniowych drogi frakcji SDPRR ostatecznie się rozeszły[1], a frakcje wyodrębniły się w partie. Po rewolucji październikowej i stworzeniu monopartyjnej dyktatury przez bolszewików[2] sprawująca władzę partia bolszewików utworzyła Rosyjską Partię Komunistyczną (bolszewików), natomiast partia mienszewików po przejściowym okresie tolerowanego istnienia w RFSRR w czasie rosyjskiej wojny domowej[3] została ostatecznie zdelegalizowana przez bolszewików w roku 1920, a jej czołowi aktywiści udali się na wymuszoną emigrację.
Zobacz [edytuj]
Przypisy
- ↑ międzydzielnicowcy we wrześniu 1917 przyłączyli się do bolszewików
- ↑ wbrew stanowisku mienszewików, eserowców i części bolszewików, postulujących socjalistyczny rząd koalicyjny oparty o przygniatającą większość parlamentarną uzyskaną w powszechnych wyborach do Konstytuanty w grudniu 1917
- ↑ gdy opowiedziała się jako neutralna, a przeciw politykom i formacjom wojskowym Białych,zaś bolszewicy dopuszczali do wyboru działaczy mienszewickich do rad i tolerowali istnienie organizacji partyjnej.
Bibliografia [edytuj]
- Richard Pipes, Rewolucja rosyjska, Warszawa 1990.
- Program SDPRR (1917) w: Програмы главнейших русских партий : 1. Народных социалистов. 2. Социал – демократической рабочей партии. 3. Социалистов-революционеров.4. Партии народной свободы. 5. Партии октябристов (Союз 17 октября 1905 г.). 6. Крестьянский союз. 7. Национальной демократическо-республиканской партии. 8. Политические партии различных национальностей России ("Украинцев", "Бунда", и др.) : с приложением статей: a) О русских партиях, б) Большевики и меньшевики. Broszura 1917 z opublikowanymi programami głównych rosyjskich partii politycznych. (język rosyjski)
