PhyloCode

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

PhyloCode – określenie Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Filogenetycznej (ang. International Code of Phylogenetic Nomenclature) będącego jednym ze zbiorów zasad taksonomii organizmów żywych. W odróżnieniu od dotychczas powszechnie stosowanej taksonomii fenetycznej, grupującej organizmy ze względu na ich cechy charakterystyczne (takie jak np. obecność rdzenia kręgowego), reguły PhyloCode ustalają zasady taksonomii filogenetycznej. Zgodnie z nimi organizmy grupowane są ze względu na pochodzenie od wspólnych przodków w klady (PhyloCode w odróżnieniu od tradycyjnych kategorii systematycznych nie zaleca nadawania kladom rang, aczkolwiek nie wyklucza ich stosowania[1]).

Aby nazwa kladu została uznana za ważną musi zostać przedstawiona jej definicja filogenetyczna (w języku angielskim lub łacinie). PhyloCode przedstawia kilka – choć nie wszystkie – typów definicji filogenetycznych, do których należą m.in.[2]:

Node-based – „najwęższy klad obejmujący A i B” (zapisane w skrócie „<A&B”). Przykładem kladu, którego nazwa ma definicję typu node-based jest Neornithes – „najwęższy klad obejmujący Struthio camelus i Passer domesticus” („< Passer domesticus & Struthio camelus”)[3], co znaczy, że Neornithes to klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka strusia i wróbla domowego i wszystkich jego potomków.

Branch-based (dawniej nazywana stem-based) – „największy klad obejmujący A, ale nie Z” (w skrócie: „>A~Z”), np. „Tetanurae to najszerszy klad obejmujący Passer domesticus, ale nie Ceratosaurus nasicornis i Carnotaurus sastrei” („> Passer domesticus ~ Ceratosaurus nasicornisCarnotaurus sastrei”)[4], co oznacza, iż Tetanurae to największy klad obejmujący wszystkie zwierzęta bliżej spokrewnione z wróblem niż z ceratozaurem i karnotaurem.

Apomorphy-based – „największy klad obejmujący wszystkie organizmy wykazujące cechę M synapomorficzną z tą u A” (w skrócie „>M(A)”), np. Avifilopluma to „największy klad pochodzący od pierwszego przedstawiciela Panaves mającego pióra homologiczne z piórami Vultur gryphus[5].

PhyloCode jest przedsięwzięciem alternatywnym wobec tradycyjnej nomenklatury hierarchicznej stosowanej w klasyfikacjach biologicznych. Powstał podczas warsztatów w Uniwersytecie Harvarda w sierpniu 1998 roku, kiedy ustalono jego cel i założenia. W wyniku dalszej współpracy grupy naukowców w kwietniu 2000 roku opublikowana została w Internecie pierwsza wersja PhyloCode. W lipcu 2002 roku na warsztatach w Uniwersytecie Yale rozdzielono reguły nazewnictwa kladów od reguł dotyczących nazewnictwa gatunków. Przyjęto, że PhyloCode nie będzie dotyczył (tymczasowo) nazewnictwa gatunków. Podczas pierwszego międzynarodowego kongresu nomenklatury filogenetycznej w lipcu 2004 roku w Paryżu utworzono Międzynarodowe Towarzystwo Nomenklatury Filogenetycznej (ang. International Society for Phylogenetic Nomenclature – ISPN). W dniach 28 czerwca – 2 lipca 2006 roku odbył się drugi kongres nomenklatury filogenetycznej na Uniwersytecie Yale.

Aktualna wersja oraz wersje historyczne PhyloCode dostępne są w internecie na stronach Uniwersytetu Ohio.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. The PhyloCode: Article 3. Hierarchy and Rank (ang.). [dostęp 4 maja 2009].
  2. The PhyloCode: Article 9. General Requirements for Establishment of Clade Names (ang.). [dostęp 4 maja 2009].
  3. Sereno, P. C.: Neornithes (ang.). Taxon Search. [dostęp 4 maja 2009].
  4. Sereno, P. C.: Tetanurae (ang.). Taxon Search. [dostęp 4 maja 2009].
  5. Sereno, P. C.: Avifilopluma (ang.). Taxon Search. [dostęp 4 maja 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]