Piaskowiec modrzak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piaskowiec modrzak
Piaskowiec modrzak przekrój.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina piaskowcowate
Rodzaj Gyroporus
Gatunek piaskowiec modrzak
Nazwa systematyczna
Gyroporus cyanescens (Bull.) Quél[1].
Enchir. fung.: 161 (Paryż, 1886)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Piaskowiec modrzak 6.jpg

Piaskowiec modrzak (Gyroporus cyanescens (Bull.) Quél.) – gatunek grzybów z rodziny piaskowcowatych (Gyroporaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: huba siniak, borowik polny, granatek, grzyb piaskowy, grzyb siny, modrzak siniak, podgrzybek, podgrzybek siny[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Boletus constrictus Pers. 1801
  • Boletus cyanescens Bull. 1788
  • Boletus cyanescens Bull. 1788 var. cyanescens
  • Boletus lacteus Lév. 1848
  • Gyroporus cyanescens var. lacteus (Lév.) Quél. 1888
  • Gyroporus lacteus (Lév.) Quél. 1886
  • Leccinum constrictum (Pers.) Gray 1821
  • Leucoconius cyanescens (Bull.) Beck 1923
  • Suillus cyanescens (Bull.) P. Karst. 1882

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Przypomina zamsz, kremowy, słomkowożółty lub brązowoochrowy, drobnogruzełkowaty, w miejscach zgniecenia pojawiają się ciemnoniebieskie plamy. W młodym owocniku półkulisty, później poduchowaty.

Rurki

Białe lub kremowe, po przekrojeniu zabarwiają się na niebiesko, najpierw przyrośnięte do trzonu, potem wolne. Pory drobne, kanciasto zaokrąglone, początkowo białe, z wiekiem kremowe, sinieją po dotknięciu.

Trzon

Nieregularnie cylindryczny, gąbczasty, później pusty, podzielony na komory, kremowy lub żółtawy. Intensywnie sinieje w miejscach zgniecenia.

Miąższ

Biały lub kremowy, bardzo kruchy, szybko i intensywnie sinieje na przekroju. Smak nieznaczny, zapach niewyraźny.

Wysyp zarodników

Bladożółty. Zarodniki o średnicy 8-15 x 4-6 µm, jajowate, gładkie, bladożółtawe.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Owocuje od lipca do października w lasach liściastych i mieszanych, najczęściej pod dębami, brzozami na gruntach piaszczystych. Występuje niezbyt często w niektórych regionach kraju.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny i smaczny, używany do zup i sosów, jak też i do suszenia. Ze względu na sinienie niezbyt chętnie zbierany. Gatunkiem pokrewnym jest piaskowiec kasztanowaty (Gyroporus castaneus).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].