Pomnik Martyrologii Dzieci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Miejsce Park im. Szarych Szeregów
Projektant Jadwiga Janus (pomnik),

inż arch. Ludwik Mackiewicz (założenie architektoniczne)

Fundator Państwo Polskie
Rozpoczęcie budowy II kw. 1971
Odsłonięto 9 maja 1971
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Ziemia 51°47′32,88″N 19°28′17,98″E/51,792467 19,471661
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pęknięte Serce w Łodzi – odsłonięty 9 maja 1971 roku. Upamiętnia tragiczne losy dzieci polskich w okresie II wojny światowej, a szczególnie dzieci-więźniów pobliskiego obozu dla polskich dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi.. Pomnik znajduje się w Parku im. Szarych Szeregów u zbiegu ulic Brackiej i Staszica.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę pomnika podjęto z inicjatywy wychowanków Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Głuchych w Przemyślu[1]. Uczniowie 7 klasy tej szkoły napisali list do łódzkiego koła ZBoWiD proponując wzniesienie pomnika upamiętniającego martyrologię dzieci osadzonych podczas II wojny światowej w pobliskim niemieckim obozie "wychowawczym" dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej, który był położony w kwadracie obecnych ulic Brackiej, Emilii Plater, Górniczej i Zagajnikowej[2], czyli z historycznego punktu widzenia pomnik stoi poza terenem tego obozu.

Po akceptacji zamysłu przez władze został rozpisany konkurs, który w 1968 r. wygrał zespół w składzie: Jadwiga Janus (pomnik) i architekt Ludwik Mackiewicz (założenie architektoniczne)[3]. Akt erekcyjny budowy pomnika wmurowano 13 września 1969 roku, zapisano w nim między innymi: "Niech przekaże przyszłym pokoleniom nasze wspólne wołanie: Nigdy więcej wojny, Nigdy więcej obozów."[potrzebne źródło].

Pomnik został umiejscowiony w specjalnie w tym celu zbudowanym parku w miejscu pustego pola[4], któremu podówczas nadano miano "Promienistych" (młodzieżowa grupa konspiracyjna Gwardii Ludowej (AL) działająca w Łodzi), a około 1991 r. zmieniono nazwę na "Szarych Szeregów".

Uroczyście odsłonięty 9 maja 1971 roku, w 26. rocznicę zwycięstwa nad faszyzmem. W uroczystości wzięła udział łódzka chorągiew ZHP, wicepremier PRL Wincenty Kraśko, władze Łodzi oraz byli więźniowie obozu, którzy na ceremonię przybyli z całej Polski.

Przed pomnikiem umieszczono płytę z napisem: „Odebrano Wam życie, dziś dajemy Wam tylko pamięć[5], a obok znicz, który niegdyś palił się "wiecznym" ogniem, ale od od ok. 20 lat jest zapalany (z przyczyn finansowych) tylko podczas uroczystości pod pomnikiem[potrzebne źródło].

W 1984 Poczta Polska wydała znaczek okolicznościowy z tym pomnikiem o nominale 16 zł[6].

W pobliskiej Szkole Podstawowej nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi[7], przy ul. E. Plater 28/32, znajduje się niewielka ekspozycją muzealna poświęcona dziejom tego obozu.

Przypisy

  1. Józef Witkowski, Hitlerowski Obóz Koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi, Ossolineum, Wrocław: 1975.
  2. Od tej strony pierwotnie przylegał do muru tzw. nowego cmentarza żydowskiego przy ul. Brackiej, ale w połowie lat 70. XX w. jego częścią w tym miejscu poprowadzono nową ulicę nazwaną Zagajnikową.
  3. Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pomnik Pękniętego Serca w Łodzi
  4. por. Wiesław Jażdzyński, Reportaż z pustego pola, Łódź 1965
  5. Martyrologium łódzkie. Przewodnik po Radogoszczu i Miejscach Pamięci Narodowej, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Łódź 2005.
  6. Znaczek pocztowy "Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi".
  7. Szkoła Podstawowa Nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi