Pornokracja
Pornokracja (gr. porne, prostytutka i kratein rządzić) – okres historyczny w pierwszej połowie X wieku, począwszy od pontyfikatu papieża Sergiusza III (od 904 roku) i skończywszy wraz ze śmiercią papieża Jana XII (w 964), w którym silny wpływ na papiestwo miała rodzina Theophylacti, a szczególnie Teodora i jej córka Marozja.
Według niepotwierdzonych informacji Marozja była konkubiną papieża Sergiusza III, a ich synem miał być późniejszy papież Jan XI (według innego poglądu ojcem Jana XI był Alberyk I ze Spoleto)[1].
Teofilakt i jego żona Teodora zachowali silne wpływy za pontyfikatu kolejnych papieży: Anastazego III i Landa. W marcu lub kwietniu 914 roku Teofilakt doprowadził do wyboru Jana X. Ten jednak próbował uniezależnić się od wpływu rzymskich rodów i zawarł porozumienie z Hugonem z Arles, królem Italii od 926 roku. Marozja wraz ze swoim mężem Gwidonem, markizem Toskanii, zbuntowała się przeciwko papieżowi i doprowadziła do jego uwięzienia w Zamku św. Anioła, gdzie prawdopodobnie na jej polecenie Jan X został uduszony.
Kolejnym papieżem został, jeszcze za życia uwięzionego Jana X, Leon VI. Według niektórych autorów Leon VI został uwięziony i otruty na polecenie Marozji[2].
Teodora i Marozja niewątpliwie miały wpływ na obsadę papieży w tamtym okresie. W szczególności, jako przedstawicielki rodu będącego politycznym władcą Rzymu miały efektywną kontrolę nad wyborem nowych papieży. Jednak trwają spory czy wszystkie z oskarżeń, jakie im się zarzuca mogą być udowodnione. Większość z nich to tylko domniemania, a informacje o pornokracji pochodzą z historii spisanej przez Liutpranda – biskupa Cremony. Liutprand brał udział w zgromadzeniu biskupów, którzy usunęli papieża Jana XII i był też politycznym nieprzyjacielem Rzymu. Jest opisywany przez katolicką encyklopedię jako "stronniczy i często niesprawiedliwy dla swoich przeciwników".
Lista papieży okresu pornokracji [edytuj]
- Sergiusz III (904–911), domniemany kochanek Marozji
- Anastazy III (911–913)
- Lando (913–914)
- Jan X (914–928), rzekomo zabity przez Marozję
- Leon VI (928–928)
- Stefan VII (928–931)
- Jan XI (931–935), przypuszczalny syn Marozji i Sergiusza III
- Leon VII (936–939)
- Stefan VIII (939–942)
- Maryn II (942–946)
- Agapit II (946–955)
- Jan XII (955–963 i ponownie 964)
- Leon VIII (963–965)
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- McBrien R., Leksykon papieży. Pontyfikaty od Piotra Apostoła do Jana Pawła II, Warszawa 2003, ISBN 83-7311-764-4
- Church and Society in a Crisis Age: Tenth and Eleventh Century Europe, Harlie Kay Gallatin. Online (ang.)
- The Catholic Encyclopedia (ang.)
