Toskania

Toskania
Flaga regionu
Podstawowe dane:
Stolica:	Florencja
Powierzchnia:	22 990 km²
Ludność:	3 516 296
Gęstość zalud.:	153 os./km²
Dane administracyjne:
Prowincje:	10 Arezzo Florencja Grosseto Livorno Lukka Massa-Carrara Pistoia Piza Prato Siena
Gminy:	287
Położenie regionu

Toskania (wł. Toscana) – kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech.

Informacje ogólne

• stolica: Florencja (wł. Firenze) (425,8 tys. mieszkańców)
• liczba mieszkańców: około 3,5 mln.
• powierzchnia: 22 990 km²
• gęstość zaludnienia: 155 os./km²
• ważniejsze miasta: wszystkie stolice prowincji oraz Volterra

Geografia

Toskania graniczy na północy z Ligurią i Emilią-Romanią, na wschodzie z Umbrią i Marche, na południu z Lacjum a od zachodu sięga do wybrzeży Morza Tyrreńskiego.

Do Regionu należą także wyspy archipelagu toskańskiego, m.in.: Elba (223,5 km²), Montecristo, Capraia, Gorgona, Pianosa, Giglio (21,2 km²).

Toskania obejmuje zachodnie zbocza Apeninów, Kotlinę Toskańską, oraz Pogórze Toskańskie, przecięte licznymi dolinami rzek. Większość regionu to teren wyżynny (67%) i górski (25%), niziny zajmują jedynie 8% powierzchni.

• Najwyższe szczyty: Monte Prado 2050 m, Monte Pisanino 1946 m, Corno alle Scale 1945 m
• Rzeki: Arno (241 km), Ombrone (161 km), Serchio (111 km), Albegna, Cecina, Magra, Sieve
• Najważniejsze jeziora: Laguna di Orbetello (26,2 km²), Lago di Massaciuccoli (6,9 km²), Lago di Chiusi (3,9 km²), Lago di Montepulciano (1,9 km²)

Toskania – widok

Toskania – prowincje

Castiglioncello

Florencja

Katedra w Sienie

Piza

Prowincje

Toskania dzieli się na 10 prowincji:

• prowincja Livorno
• prowincja Piza (Pisa)
• prowincja Arezzo
• prowincja Pistoia
• prowincja Florencja (Firenze)
• prowincja Lukka (Lucca)
• prowincja Grosseto
• prowincja Massa-Carrara (Massa i Carrara)
• prowincja Prato
• prowincja Siena

Gospodarka

Region ma charakter przemysłowo-rolniczy. Uprawiane są głównie: zboża, ziemniaki, bób, karczochy, winorośl, oliwki, brzoskwinie, śliwki, rośliny pastewne i inne. Znacząca jest produkcja wina (zobacz wina włoskie) i oliwy z oliwek. Hoduje się: bydło, trzodę chlewną, kozy i owce. Praktykowane są także rybołówstwo oraz leśnictwo.

Dominuje przemysł drobny i średni (z bardzo wysoko postawionym rzemiosłem) głównie włókienniczy, maszynowy, metalowy i hutnictwo. Wydobycie pirytów, rudy rtęci, marmuru, cynku, ołowiu.

Historia

Toskania to także kraina historyczna, zwana początkowo Etrurią i zamieszkana przez Etrusków, podbita przez Rzymian weszła w skład Imperium Rzymskiego (281 p.n.e.). Od 406 n.e. podbijana przez najeżdżające kolejno na Italię plemiona germańskie. Od 553 pod panowaniem Bizancjum, od 568 – Longobardów, od 776 – Franków jako marchia. Od wieku X do XI wyodrębniały się komuny Lukki, Sieny, Florencji i inne. Od XV w. podporządkowana Florencji i władającym w niej Medyceuszom. Od 1569 Wielkie Księstwo Toskanii. Po wygaśnięciu dynastii Medyceuszy w 1737 władza przeszła w ręce dynastii habsbursko-lotaryńskiej, co związało kraj z Austrią. Po podboju w 1801 Napoleon Bonaparte utworzył Królestwo Etrurii. W latach 1807-1809 Toskania była częścią Francji. W 1809 Wielkie Księstwo Toskanii Napoleon nadał Elizie Bonaparte, a w 1814 na tron powróciła dynastia habsbursko-lotaryńskia. Od 22 marca 1860 roku weszła w skład zjednoczonych Włoch.

Dialekt toskański stał się podstawą dla języka włoskiego.

Turystyka

Region jest jednym z najważniejszych centrów turystyki na świecie. Regionalna kuchnia i wina cieszą się dużą popularnością, szeroko rozwinięta agroturystyka dysponuje bogatą bazą noclegową. Zabytki i światowej sławy muzea przyciągają zwiedzających z całego świata. Łagodny klimat zezwala na dość długi sezon turystyczny, który trwa od Wielkanocy do października.

Prezydenci Toskanii

• 1970–1978: Lelio Lagori (PSI)
• 1978–1983: Mario Leone (PSI)
• 1983–1990: Gianfranco Bartolini (PCI)
• 1990–1992: Marco Marcucci (PCI/PDS)
• 1992–2000: Vannino Chiti (PDS/DS)
• 2000–2010: Claudio Martini (DS/PD)
• od 2010: Enrico Rossi (PD)

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa regionu Toskania (wł.)