Spoleto

	Spoleto
	Herb
	; Panorama miasta
Państwo	Włochy
Region	Umbria
Prowincja	Perugia
Powierzchnia	349 km²
Populacja (2004); • liczba ludności; • gęstość	; 35 286; 101,1/km²
Numer kierunkowy	0743
Kod pocztowy	06049
Kod ISTAT	054051
	Położenie na mapie Włoch ; Spoleto
	42°44′N 12°44′E / 42.733333333333, 12.733333333333Na mapach: 42°44′N 12°44′E / 42.733333333333, 12.733333333333
	Multimedia w Wikimedia Commons

Katedra w Spoleto

Spoleto (łac. Spoletium) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia.

Historia [edytuj]

Miasto założone w VI w. p.n.e. przez Umbrów, których zastąpili Etruskowie. Od 241 p.n.e. rzymska kolonia Spoletium. W 217 p.n.e. Spoletium oparło się oblężeniu Hannibala. W 82 p.n.e. w czasie wojen domowych pod Spoleto legaci Krassus i Pompejusz pobili oddziały Mariusza. W 572 miasto zostało stolicą księstwa longobardzkiego, a pierwszym księciem, który zamieszkał w Spoleto był Faroald I. Miasto weszło w skład Księstwa Spoleto. W 1198 przeszło pod władanie papieża Innocentego III. Kolejni papieże mianowali tu swoich gubernatorów, którymi z reguły stawali się kardynałowie. W XIII i XIV wieku Spoleto prowadziło, z różnym skutkiem, szereg lokalnych wojen z sąsiednimi miastami: Perugią i Terni. W 1414 król Neapolu Władysław Andegaweński ogłosił się władcą miasta. Papież Eugeniusz IV na gubernatora miasta mianował opata z Monte Cassino Piero Tomacelliego, którego rządy zakończyły się buntem mieszkańców Spoleto. Na pomoc opatowi w 1438 przybył słynny kondotier Niccolo Piccinino. W czasi kampanii 1860 roku miasto było bronione przez irlandzkiego pułkownika O'Reilly, który służył papieżowi. 22 sierpnia 1760 r. w Spoleto prawdopodobnie narodził się Annibale Sermattei della Genga, przyszły papież Leon XII.

Zabytki [edytuj]

W Spoleto znajdują się pozostałości rzymskich murów Porta della Fuga, ruiny teatru z I w. p.n.e., łuk triumfalny Druzusa i Germanika (I w.) oraz ruiny amfiteatru (II w.). Bazylika S. Salvatore (IV-VI w., przebudowana w IX w.), kościoły romańskie: S. Eufemia (X w.), SS. Giovanni e Paolo (XI w.), S. Gregorio Maggiore (XI-XII w., XIV w.), S. Pietro (XI, XIII w.). Najważniejszym zabytkiem Spoleto jest katedra (XII, XV-XVII w.). Fasada katedry ozdobiona jest poprzez dużą mozaikę, będąca dziełem Solsernusa. Wnętrze katedry zostało pw 1640 przebudowane przez Berniniego. Na ścianach znajdują się freski Pinturicchio i Fra Filippo Lippiego, którego grób znajduje się w kościele. Kościoły gotyckie: S. Domenico (XIII w.), S. Nicolo (XIV w.). Kościoły renesansowe (XVI w.): Tempietto della Manna d'Oro, Madonna di Loreto. Kościół barokowy S. Filippo (XVII w.), w którym znajdują się cztery kolumny z zielonego porfiru ze świątyni Klitumnusa. Most, Ponte Sanguinario, o długości 230 m z XIV w., zamek kardynała Albornoza (XIV-XV w.), Palazzo Aroni, Palazzo Comunale (XII, XVIII w.), pałace i domy (XV-XVIII w.).