Portal:Norwegia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

 < Portale < Geografia < Europa < Norwegia

WIKIPORTAL NORWEGIA

Królestwo Norwegii
Herb Norwegii

(bokmål Norge, Kongeriket Norge, nynorsk Noreg, Kongeriket Noreg) – państwo położone w Europie Północnej na Półwyspie Skandynawskim. Graniczy ze Szwecją, Finlandią i Rosją. Administracyjnie podlegają Norwegii też Jan Mayen, archipelag Svalbard, Wyspa Bouveta, Wyspa Piotra I i Ziemia Królowej Maud na Antarktydzie. (Dwie ostatnie zgodnie z traktatem antarktycznym). Norwegia jest monarchią konstytucyjną. Według konstytucji, król ma bardzo szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, w skład której wchodzi premier i co najmniej siedmiu członków, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier. Władza ustawodawcza jest w rękach Stortingu, składającego się z dwóch izb: Lagtingu (¼) i Odelstingu (¾). Wybierany jest na kadencję czteroletnią, zasiada w nim łącznie 165 deputowanych. Projekty ustaw wnoszone są do Odelstingu przez jego członków lub rząd za pośrednictwem członka Rady Państwa. Konstytucja Norwegii obowiązuje od 17 maja 1814 roku, z późniejszymi zmianami.

Więcej na temat Norwegii...

Artykuł na medal edytuj

Karabin Krag-Jørgensen

Krag-Jørgensen - karabin powtarzalny zaprojektowany przez norweskich konstruktorów Olego Hermana Johannesa Kraga i Erika Jørgensena w końcu XIX wieku. Broń ta została przyjęta na uzbrojenie armii Danii, Stanów Zjednoczonych i Norwegii.

Najbardziej wyróżniającą cechą karabinu Krag-Jørgensen był magazynek będący integralną częścią broni trwale połączoną z komorą zamkową i posiadający otwieraną pokrywę z prawej strony broni. Naboje były wkładane pod pokrywę magazynka i dosyłane do komory zamkowej przez popychającą je sprężynę.

Takie rozwiązanie posiadało zarówno wady i zalety. Najpoważniejszą wadą w porównaniu do magazynków pudełkowych była niemożność używania dostępnych systemów szybkiego ładowania np. łódek. Z drugiej strony, w przeciwieństwie do innych karabinów ładowanych "od góry", w rozwiązaniu Krag-Jørgensen, aby załadować broń nie było konieczne otwieranie zamka. Ponadto ze względu na małą złożoność i prostotę karabinu został on przyjęty na uzbrojenie wielu krajów.

Obecnie karabin Krag-Jørgensen jest cenioną bronią przez kolekcjonerów na całym świecie.

Kultura i sztuka edytuj

Jaga Jazzist (Hamburg, Kampnagel 2011-04-03).jpg

Jaga Jazzistnorweski zespół muzyczny, grający muzykę eksperymentalną z pogranicza jazzu, rocka i muzyki elektronicznej. Został założony w 1994 r. przez braci Larsa i Martina Horntvethów.


Zabytki edytuj

Stavkirke heddal 02.jpg

Kościół klepkowy w Heddal (Heddal stavkirke) – kościół klepkowy (słupowy), znajdujący się w norweskiej miejscowości Heddal, w gminie Notodden, w regionie Telemark.

Trójnawowa świątynia jest największym zachowanym kościołem klepkowym (słupowym) w Norwegii. Powstała w 1242 roku. Kościół nazywany jest "drewnianą katedrą". W skład tej niezwykłej konstrukcji wchodzą trzy wieże, 64 powierzchnie dachowe, portyk i apsyda. W wystroju wnętrza uwagę zwraca bogato rzeźbiony fotel biskupi, malowidło ołtarzowe i malowidła ścienne z końca XVII wieku. W latach 1849 - 1851 przeprowadzono gruntowną renowację kościoła.


Geografia Norwegii edytuj

Rzeka Nidelva płynąca przez Trondheim

Nidelva (nynorsk) lub Nidelven (bokmål) – rzeka w okręgu Sør-Trøndelag w Norwegii. Rozpoczyna swój bieg w jeziorze Bjørsjøen (w pobliżu Selbusjøen). Przepływa przez Tiller i Trondheim, uchodząc w tym ostatnim do Trondheimsfjordu. Długość rzeki wynosi 30 km, posiada jeden dopływ - Neę. Na Nidelvie znajduje się sześć elektrowni wodnych.

Krótko o Norwegii edytuj

Królestwo Norwegii

Wybrany artykułedytuj

Royal Guardsmans (Hans Majestet Kongens Garde) in Oslo.JPG

Hans Majestet Kongens Garde (HMKG) (Gwardia Jego Królewskiej Mości) – elitarny batalion lekkiej piechoty z Oslo. Batalion odgrywa podwójną rolę – jest norweską gwardią królewską strzegącą bezpieczeństwa rodziny monarszej, ochrania główną rezydencję króla – Pałac Królewski w Oslo (Slottet), rezydencję następcy tronu – Skaugum (na przedmieściach stolicy), Dwór Królewski na półwyspie Bygdøy oraz Twierdzę Akershus, jest również główną jednostką wojskową w Oslo.

Nominalnie głównodowodzącym batalionu jest panujący król Norwegii. Od 1972 maskotką oraz patronem batalionu jest pingwin królewski Nils Olav (obecnie Nils Olav II), żyjący w ZOO w Edynburgu. Główną siedzibą gwardii królewskiej jest Huseby Leir położone w dawnym gospodarstwie będącym własnością norweskiego rządu od XVIII wieku.

W jednostce służy ok. 900 żołnierzy oraz 250–400 rekrutów. Składa się z trzech kompanii strzelców (1., 2. i 4. Kompania, każda ma pięć plutonów: dowodzenia, eskortowy, zmechanizowany, wartowniczy, rozpoznania), kompanii dowodzenia i wsparcia (5. Kompania), orkiestry wojskowej i oddziału łączności (3. Kompania) oraz jednostki szkolnej (6. Kompania).

Dewiza batalionu brzmi Alt for Kongen – "Wszystko dla króla".


Biografieedytuj

Liv Ullmann.jpg

Liv Johanne Ullmann (ur. 16 grudnia 1938 w Tokio) − norweska aktorka i reżyserka.

Jako aktorkę teatralną - Królewskiego Teatru w Oslo - poznał ją Ingmar Bergman. Zagrała potem główne role w 10 filmach Bergmana, z którym ma córkę, norwesko-szwedzką dziennikarkę Linn Ullmann. Grała też na scenach Nowego Jorku. Uznawana, obok Bibi Andersson, Harriet Andersson oraz Ingrid Thulin, za najwybitniejszą aktorkę w filmach Bergmana.

Zobacz artykuł ...


Podobne portaleedytuj

Oslo komm.svg Oslo