Powstanie Taysonów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powstanie tajsonów (Tây Sơn) w Wietnamie
Powstania w Wietnamie
TaySonSoldiers.jpg
Bojownik ruchu Tây Sơn
Czas 1772-1802
Miejsce Wietnam
Terytorium Wietnam
Wynik Porażka powstańców
Strony konfliktu
Ród Nguyễnów Bracia Nguyễn[1] (Dynastia Tây Sơn)
Dowódcy
Nguyễn Phúc Ánh (Gia Long) Nguyễn Huệ (Quang Trung)
Nguyễn Nhạc (Thái Đức)
Nguyễn Quang Toản (Cảnh Thịnh)
Nguyễn Lữ
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Powstanie Taysonów – masowy bunt antymandaryński w Wietnamie w latach 1771-1802[2] skierowany przeciw władającym klanom Nguyễn na południu i Trịnhów na północy oraz cudzoziemcom, zwłaszcza chińskim kupcom.

Bunt wziął swą nazwę od wioski i pasma górskiego Tây Sơn w pobliżu miejscowości Quy Nhơn. W ciągu trzech lat Taysonowie opanowali całe południe kraju, a do roku 1776 ich armia dotarła do granicy Chin. Z rodu Nguyễn rzeź przeżył jedynie książę Nguyễn Ánh, który uciekając przed wojskami Taysonów, w 1784 roku spotkał księdza Pigneau de Behaine, za którego pośrednictwem uzyskał obietnicę pomocy ze strony Francji.

Pomoc francuska skończyła się na prywatnej pomocy księdza Pigneau, a powstanie upadło nie tylko dzięki niej i dowódczym talentom Ánha, ale również z powodu zniechęcenia społeczeństwa, które nie widziało poprawy swego losu. W roku 1799 Taysonowie zostali pobici przez wojska Ánha pod Quy Nhơn, czyli tam, gdzie rewolta się rozpoczęła. Ostateczna ofensywa Nguyễnów w lipcu 1802 r. zakończyła się zdobyciem Thăng Long (obecnie Hanoi). Nguyễn Ánh już 1 czerwca 1802 r. nie czekając na zdobycie stolicy koronował się w Huế jako cesarz Wietnamu Gia Long[2].

Przypisy

  1. Mimo takiego samego nazwiska bracia Nguyễn nie byli spokrewnieni z arystokratycznym rodem Nguyễnów
  2. 2,0 2,1 Wiesław Olszewski, "Historia Wietnamu", Ossolineum, 1991

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]