Pozdrowienie harcerskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pozdrowienie harcerskie (również motto, zawołanie harcerskie, skautowe) – zawołanie którym pozdrawiają się harcerze (skauci) najczęściej podczas powitania i pożegnania. Wprowadzone zostało przez twórcę skautingu Roberta Baden Powella. Hasło przez niego stosowane be prepared (z ang. bądź gotów) zostało w Polsce przekształcone, na wzór zawołania średniowiecznych rycerzy, na Czuwaj. Zawołanie używane jest przez miliony skautów na całym świecie od 1907 roku. Większość organizacji członkowskich należących do WOSM i WAGGGS używa tego samego zawołania.

Baden-Powell i "Be Prepared"[edytuj | edytuj kod]

W krajach anglojęzycznych jest to najczęściej używane zawołanie. Nie jest zbiegiem okoliczności, że może być ono skrócone do B. P. i Robert Baden-Powell, założyciel ruchu, skracał swoje nazwisko do B.-P.

W trzeciej części książki Scouting for Boys Robert Baden Powell wyjaśniał znaczenie zdania:

Mottem skautów jest: BYĆ GOTOWYM, które oznacza, że jesteś zawsze w stanie gotowości umysłu i ciała do wypełnienia twojego OBOWIĄZKU

  • Być gotowym w myśli poprzez bycie gotowym na wypełnienie każdego rozkazu, a także przemyślany każdy wypadek, każdą możliwą sytuację zatem wiesz, co masz robić w danej chwili i chcesz to zrobić
  • Być gotowym w ciele poprzez bycie silniejszym i aktywniejszym oraz możliwym do podjęcia właściwych działań, we właściwym momencie, i zrobisz to

Także pierwszy podręcznik dla przewodniczek, How Girls Can Help to Build Up the Empire, napisany przez Agnes i Roberta Baden-Powell, wyjaśnia podobnie:

Mottem przewodniczek jest "Być gotów". Dlaczego tak jest? Jest tak, ponieważ (...) macie obowiązek być gotowym w każdym momencie do stanięcia wobec trudności i niebezpieczeństwa poprzez wiedzę co i jak zrobić wtedy.

Akronim[edytuj | edytuj kod]

W książce Hilary Saint George Saunders Uścisk lewych dłoni: Ruch skautów podczas wojny, 1939-1945' autorka stworzyła rozwinięcie hasła Be prepared. Wybrała słowa: Bravery (odwaga), Enterprise (inicjatywa), Purpose (cel), Resolution (zdecydowanie), Endurance (wytrzymałość), Partnership (partnerstwo), Assurance (pewność siebie), Reformation (poprawa), Enthusiasm (entuzjazm) and Devotion (poświęcenie).

Czuwaj[edytuj | edytuj kod]

Pozdrowienie Czuwaj! wprowadzone do polskiego harcerstwa jako zamiennik angielskiego zawołania, w ramach przystosowywania skautingu do warunków polskich.

Zawołanie to znane było i używane w średniowiecznej Polsce. Podobno strażnicy murów miejskich i bram, gdy nocą pełnili swoją służbę, nawoływali się przeciągłym "Czu – waj!" Miało to zapobiec zasypianiu strażników. Z chwilą, gdy straciły swą wartość mury miasta a technika życia pomknęła naprzód, wraz ze zniknięciem straży miejskich znikło to zawołanie. Dopiero w 500 lat po pogromie Krzyżaków pod Grunwaldem, słowo to stało się hasłem zlotu organizacji "Sokół". Zlot ten odbył się w Krakowie w roku 1910, w pięćsetlecie bitwy. Jako słowo pozdrowienia wprowadziła je do polskiego skautingu w 1912 roku 3 Lwowska Drużyna żeńska im. Emilii Plater, założona (1911) przez Olgę Drahonowską. Drużyna ta zorganizowała w lipcu 1912 roku obóz, na którym postanowiono zastąpić używane wówczas "Czołem!", przejęte od Towarzystwa Sokół, obowiązującym do dzisiaj "Czuwaj!". Uznano bowiem, że w pozdrowieniu sokolim jest element czołobitności, uległości, że pochodzi ono od "chylę czoła". Pozdrowienie używane przez 3 LDŻ szybko rozpowszechniło się w pozostałych organizacjach skautowych i przyjęto zostało jako oficjalne przez cały skauting. Przejął je powstały w 1918 roku Związek Harcerstwa Polskiego. Pozdrowienie "Czuwaj" ma przypominać o konieczności stałej gotowości do czynu, służby dla Ojczyzny, pracy dla innych i nad sobą. Wymieniają je między sobą harcerze na powitanie i pożegnanie, w niektórych wypadkach również przy oddawaniu honorów.

Bądź gotów[edytuj | edytuj kod]

Bądź gotów! – pozdrowienie harcerskie, stosowane niegdyś jako powitanie i pożegnanie w Czerwonym Harcerstwie Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, mające zastąpić Czuwaj!. Zawołanie miało przypominać o konieczności stałej gotowości do walki o sprawę proletariatu.

Kryptonim Bądź Gotów nosiła też podczas II wojny światowej Organizacja Harcerek ZHP.

Motto w różnych językach[edytuj | edytuj kod]

Wiele języków ma męski i żeński rodzaj gramatyczny. Różnice zostały tutaj zaznaczone. Języki regionalne, bez kraju zostały zaznaczone przez gwiazdkę (*).

Kraj Język Skauci Skautki Warianty Znaczenie (jeśli inne niż "bądź gotów") Transliteracja lub wymowa
Afganistan paszto Tayar Osay تیار اوسی Uwaga
Albania albański Ji Gati Pergatitu Zawsze gotowy
Algieria arabski كن مستعدين kun mustʌʕidʌn
Andora kataloński Sempre a punt Sempre a punt
Angola portugalski Sempre alerta! Sempre alerta! Zawsze czujny!
Antyle Holenderskie papiamento Sea prepará! Sea prepará! Weest Paraat!
Arabia Saudyjska arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Argentyna hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów!
Armenia armeński Միշտ պատրաստ Միշտ պատրաստ Partsratsir Partsratsour Zawsze gotów, wznosić Ciebie i innych z Tobą Misht Badrast
Aruba papiamento Wees Bereid Wees Bereid
Australia angielski Be Prepared Be Prepared
Austria niemiecki Allzeit bereit! Allzeit bereit! Zawsze gotów
Autonomia Palestyńska arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Azerbejdżan azerski Daima Hazır
Bahamy angielski Be Prepared Be Prepared
Bahrajn arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Bangladesz bengalski সেবার জন্য সদা প্রস্তুত থাকতে যথাসাধ্য চেষ্টা করা সদা প্রস্তুত Rób co najlepsze by być przygotowanym do służby Sebar jannoa sada prastut thakte jathasadhya chesta kara; Sada prastut
Barbados angielski Be Prepared Be Prepared
Belgia holenderski Wees Paraat! Wees Paraat! Steeds bereid!
francuski Sois Prêt! Sois Prêt!
Belize angielski Be Prepared Be Prepared
Benin francuski Toujours Prêt! Toujours Prête! Zawsze gotów!
Białoruś białoruski Напагатове! Будзь гатоў!, Будь готов! Napahatove, Budz' Hatoǔ
Bhutan dzongka གྲ་འགྲིག་འབད་ གྲ་འགྲིག་འབད་ Dra drig Bay
Birma birmański အဆင်သင့် အဆင်သင့် Zawsze gotów A-sin-thint
Boliwia hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów!
Bośnia i Hercegowina bośniacki Буди спреман! Budi Spreman
Botswana tswana Nna oi pokoulse! Nna o ipaakantse!
Brazylia portugalski Sempre Alerta! Zawsze czujny
Brunei malajski Selalu Bersedia! Selalu Sedia!
Bułgaria bułgarski Бъди Готов Бъди Готова Bădi gotov
Burkina Faso francuski Prêt à servir Prête à servir Gotowy do służby
Burundi rundi Ube Maso Toujours prête à servir Zawsze gotów do służby
Chile hiszpański ¡Siempre Listo! ¡Siempre Lista! Zawsze gotów
Chorwacja chorwacji Budi Pripravan!
Cypr grecki Έσo έτοιμος! Ésso étimi! Ésso étimos
Czad francuski Toujours Prêt! Toujours Prêtes! Zawsze gotów
Czarnogóra czarnogórski Буди спреман Budi Spreman
Czechy czeski Buď připraven Buď připravena
Dania duński Vær beredt! Vær beredt! Værn og tjen! Bronić i służyć
Demokratyczna Republika Konga francuski Sois Prêt Toujours Prêt Zawsze gotów
Dominika angielski Be Prepared Be Prepared
Dominikana hiszpański Siempre listo! Siempre lista! Zawsze gotów
Dżibuti somalijski Diyaar Ahaaw Diyaar Ahaaw
Egipt arabski كن مستعدين Koony mostaeda! Kun Musta'idan
Ekwador hiszpański Siempre listo! Siempre listas! Zawsze gotów
El Salvador hiszpański Siempre Listo Siempre Listas Zawsze gotów
Estonia estoński Ole valmis! Ole valmis!
Etiopia amharski ዝግጁ Gotowy [zə.ɡə.dʒu]
Fidżi fidżyjski Tu Vakarau, Meda Tu Vakarau, or Tu Vakarau ena Vei Gauna Tu Vakarau, Meda Tu Vakarau, or Tu Vakarau ena Vei Gauna
Filipiny tagalog Laging Handâ! Laging Handâ! Zawsze gotów!
Finlandia fiński Ole valmis! Ole valmis! Var redo!
Francja francuski Sois Prêt! Toujours Prête! Toujours Prêt! Zawsze gotów
Gabon francuski Toujours Prêt
Gambia angielski Be Prepared Be Prepared
Gruzja gruziński იყავი მზად იყავი მზად ikavi mzad
Ghana angielski Be Prepared Be Prepared
Grecja grecki Έσo έτοιμος! Ésso étimi! Ésso étimos
Grenada angielski Be Prepared Be Prepared
Gwatemala hiszpański Siempre listo para servir Siempre lista! Zawsze gotów do służby
Gwinea francuski Sois Prêt
Gwinea Bissau portugalski Sempre Alerta
Gwinea Równikowa hiszpański, francuski Toujours Prêt Siempre Listo
Gujana angielski Be Prepared Be Prepared
Haiti francuski Etre Prêt! Etre Prête!
Holandia niderlandzki Weest Paraat! Wees Bereid!
Honduras hiszpański Siempre Listo Zawsze gotów
Hongkong kantoński 準備 準備 Prepare Joen bey
Islandia islandzki Ávallt viðbúinn! Ávallt viðbúinn! Zawsze gotów
Indie hindi तैयार Zawsze gotów Taiyar
Indonezja indonezyjski Sentiasa Bersedia
Irak arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Iran perski آماده باش Aamaadeh Baash
Irlandia irlandzki Bí ullamh! Bí ullamh!
Izrael hebrajski היה נכון heye nachon
Jamajka angielski Be Prepared Be Prepared
Japonia japoński そなえよつねに そなえよつねに Sonae-yo tsuneni
Jemen arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Jordania arabski و أعدوا Wa ai'doo
Kambodża khmerski ត្រៀមខ្លួន ត្រៀមខ្លួន Triam Kloun
Kamerun francuski Sois Prêt! Sois Prête!
Kanada angielski, francuski Be Prepared!'Toujours Prêt! Zawsze gotów
Katar arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Kazachstan kazachski Дайын бол! Дайын бол! Будь готов! Dayyin Bol
Kolumbia hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów
Kostaryka hiszpański Siempre listos para servir Zawsze gotów do służby
Komory suahili Uwe Tayari
Kongo francuski Sois Prêt Toujours Prêt Zawsze gotów
Kenia suahili Uwe Tayari! Uwe Tayari!
Kiribati kiribati Mena tauraoi Mena tauraoi
Korea Południowa koreański ㅈㅜㄴㅂㅣ ㅈㅜㄴㅂㅣ Przygotowanie Junbi
Kuwejt arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Kirgistan kirgiski Даяр Бол Даяр Бол Будь готов Dayar Bol
Kuba hiszpański Siempre Listo Zawsze gotów
Laos laotański ຕຣຽມພຣ້ອມ Gotów /tliaːm˨ pʰlɔːm˦˩/
Liban arabski كن مستعدين Être Prête! Kun Musta'idan
Lesotho sotho Dula O Lokile Dula O Lokile
Liberia angielski Be Prepared Be Prepared
Libia arabski و أعدوا Wa a'eddou
Liechtenstein niemiecki Allzeit bereit! Allzeit bereit! Zawsze gotów!
Litwa litewski Budek
Luksemburg luksemburski Ëmmer bereet! Ëmmer bereet! Trei zum Land! Lojalny dla kraju
Łotwa łotewski Esi Modrs!; odpowiedź Arvien Modrs! Esi Modra!; odpowiedź Arvien Modra! Bądź czujny, odpowiedź Zawsze czujny
Makau kantoński 準備 準備 Prepare Joen bey
Macedonia macedoński Биди Спремен Bidi Spremen
Madagaskar malgaski Vonona hatrany hatrany! Vonona hatrany hatrany! Toujours Prêt!, Prêt! Zawsze gotów
Malawi cziczewa Konzekerani Konzekerani
Malezja malajski Sentiasa Bersedia! Selalu sedia!
Malediwy malediwski އަބަދުވެސް ތައްޔާރްށް އަބަދުވެސް ތައްޔާރްށް Abadhuves Thayyarah
Mali francuski Sois Prêt
Malta maltański Kun lest! Kun lesta!
Mauretania arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Mauritius francuski Sois Prêt
Meksyk hiszpański Siempre Listo! Bien Preparadas! Zawsze gotów
Mołdawia rumuński Gata Oricând Zawsze gotów
Monako francuski Scouts Toujours Prêt Être Prête! Skaut zawsze gotów
Mongolia Mongolski Хэзээд бэлхэн! Бэлэн бол! Bądź gotów Belen Bol, Hezeed belhen
Maroko arabski كن مستعدين Sois Prêt! Kun Musta'idan
Mozambik portugalski Sempre alerta! Sempre alerta! Zawsze czujny!
*Nunavut Netsilik Inuit ᐃᔈᓗᐊᖖᓯᓯᒪᐃᓐᓇᓗᑎᑦ ᐃᔈᓗᐊᖖᓯᓯᒪᐃᓐᓇᓗᑎᑦ
Namibia afrikanns, angielski, niemiecki Be Prepared! Wees geréed! Seid bereit!
Nepal nepalski तयार होऊ तयार होऊ Tayar Hou
Nowa Kaledonia francuski Sois Prêt! Toujours Prête! Toujours Prêt! Zawsze gotów
Niemcy niemiecki Allzeit bereit! Allzeit bereit! Zawsze gotów
Nikaragua hiszpański Siempre Listos! Siempre Activas! Zawsze gotów, Zawsze aktywny
Nigeria angielski Be Prepared Be Prepared
Niue niue Kia mautali Kia mautali
Norwegia norweski Vær Beredt! Vær Beredt! odpowiedź Alltid Beredt! Zawsze gotów
Oman arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Pakistan urdu ١ڶمستعد Teyar raho! Gotów Almustaid
Panama hiszpański Siempre Listo! Siempre Listas! Zawsze gotów!
Papua-Nowa Gwinea tok pisin Stap redi Stap redi
Paragwaj hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów!
Peru hiszpański Siempre Listo! Estar Preparadas! Zawsze gotów!
Polska polski Czuwaj! Czuwaj! Czuwaj
Portugalia portugalski Sempre alerta! Sempre alerta!
Portoryko hiszpański Estar Preparados! Siempre Lista
Republika Zielonego Przylądka portugalski Alerta Alarm
Republika Środkowoafrykańska francuski Toujours Prêt
Rumunia rumuński Gata Oricând! Zawsze gotów
Rosja rosyjski Будь готов! Будь готова! Bud' gotov
*Tuwa tuwiński Бэлэн бол! Бэлэн бол! Become prepared Belen Bol
*Jakucja jakucki Бэлэм буол! Бэлэм буол! Belem Buol
Rwanda ruanda-rundi Ube Maso!
Sahara Zachodnia arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Saint Kitts i Nevis angielski Be Prepared Be Prepared
Saint Lucia angielski Be Prepared Be Prepared
Saint Vincent i Grenadyny angielski Be Prepared Be Prepared
San Marino włoski Sii Preparato
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca portugalski Sempre alerta! Sempre alerta!
Senegal francuski Toujours tout droit Zawsze rób dobrze
Serbia serbski Буди спреман Budi Spreman
Seszele francuski Sois Prêt
Sierra Leone angielski Be Prepared Be Prepared
Singapur malajski Bersedia! Selalu sedia!
Słowacja słowacki Buď Pripravený
Słowenia słoweński Bodi pripravljen! Vedno pripravljen! Z naravo k boljšemu človeku! Z naturą do lepszej osoby
Wyspy Salomona angielski Be Prepared Be Prepared
Somalia somalijski Diyaar Ahaaw Diyaar Ahaaw
Republika Południowej Afryki afrikaans, angielski, Be Prepared!'Wees geréed!'
Republika Chińska (Tajwan) Standardowy mandaryński 準備 準備 Gotów Zhǔnbèi
Hiszpania hiszpański Siempre listos! Siempre listos! Zawsze gotów
Sri Lanka syngaleski, tamilski සූදානම්ව!, தயார் நிலையில் இரு! Sudhanamva sittinna! Sudhanamva, Thayaar Nilayil Iru
Sudan arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Surinam holenderski, sranan tongo Weest Paraat!, Sete sete! Bądź gotów
Suazi suazi Hlala ulungele! Hlala ulungele!
Szwecja szwedzki Var redo! – Alltid redo! Var redo! Bądź gotów, Zawsze gotów
Szwajcaria niemiecki, francuski, włoski, romansz Allzeit bereit!, Toujours Prêt!, Adina Pronto! Allzeit bereit!, Toujours Prête!, Adina Pronta!
Syria arabski و أعدوا Wa-a-iddoo
Tadżykistan tadżycki Тайёр бош Тайёр бош Будь готов! Taiyor bosh
Tanzania suahili Uwe Tayari! Uwe Tayari!
Tajlandia tajski จงเตรียมพร้อม Lepiej umrzeć, niż skłamać Triam prom smer
Togo francuski Toujours Prêt! Toujours Prête!
Tonga tonga Toka mateuteu Toka mateuteu
*Tybet (ChRL) tybetański gtan gyi thugs rje gtan gyi thugs rje
Trynidad i Tobago angielski Be Prepared Be Prepared
Tunezja arabski كن مستعدين Daimen mostaed! Sois Prêt! Kun Musta'idan
Turcja turecki Daima Hazır! Daima Hazırız!, İzci daima Hazırdır! Zawsze gotów
Turkmenistan turkmeński Daima Hazır! Daima Hazırız! Будь готов Zawsze gotów
Uganda suahili Uwe Tayari! Uwe Tayari!
Ukraina ukraiński Будь Готовий! Будь Готовий! СКОБ! akronim od Сильно! Красно! Обережно! Бистро! Z siłą! Z pięknem! Z ostrożnością! Z szybkością! Bud' Hotovyi, Skob
Zjednoczone Emiraty Arabskie arabski كن مستعدين Daimen mostaed! Kun Musta'idan
Węgry węgierski Légy Résen! Jó Munkát! Be on the Breach
Wielka Brytania angielski Be Prepared Be Prepared
Włochy włoski, łaciński Sii Preparato! Sii Preparata! Łacińskie Estote Parati jest także często używane
Wyspy Owcze farerski Ver til reiðar
Stany Zjednoczone angielski Be Prepared Be Prepared
*Hawaje hawajski Hoʻomākaukau! Hoʻomākaukau!
Urugwaj hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów
Uzbekistan uzbecki Tayyor bo‘l, Тайёр бўл Tayyor bo‘l, Тайёр бўл Будь готов
Wenezuela hiszpański Siempre Listo! Siempre Listas! Zawsze gotów
Wietnam wietnamski Sắp Sẵn Sắp Sẵn
Wyspy Cooka Māori Wysp Cooka Kia vai teateamamao! Kia vai teateamamao!
Wybrzeże Kości Słoniowej francuski Sois Prêt! Toujours Prêt!, Prête à servir Toujours Prêt! Zawsze gotów, Gotowy do służy
*Xinjiang (ChRL) ujgurski تەييار بول تەييار بول Teyyar Bol
Zambia angielski Be Prepared Be Prepared
*Zamboanga chavacano Pirmi Alisto! Pirmi Alisto! Zawsze gotów!
Zimbabwe angielski Be Prepared Be Prepared
żadne, używane przez Skolta Esperanto Ligo esperanto Estu preta Estu preta
żadne interlingua Sempre Preste Sempre Preste

Podobne motta w innych organizacjach[edytuj | edytuj kod]

  • Mottem pionierów było Zawsze gotów w różnych narodowych językach. Pionierzy byli alternatywą dla ruchu skautowego w krajach komunistycznych, gdzie ten był zakazany.
  • Motto jezuitów, to Estote Parati po łacinie
  • Motto Straży Wybrzeża Stanów Zjednoczonych, to Semper Paratus lub Zawsze gotów'.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]