Pozdrowienie harcerskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pozdrowienie harcerskie (również motto, zawołanie harcerskie, skautowe) – zawołanie którym pozdrawiają się harcerze (skauci) najczęściej podczas powitania i pożegnania. Wprowadzone zostało przez twórcę skautingu Roberta Baden Powella. Hasło przez niego stosowane be prepared (z ang. bądź gotów) zostało w Polsce przekształcone, na wzór zawołania średniowiecznych rycerzy, na Czuwaj. Zawołanie używane jest przez miliony skautów na całym świecie od 1907 roku. Większość organizacji członkowskich należących do WOSM i WAGGGS używa tego samego zawołania.

Baden-Powell i "Be Prepared"[edytuj | edytuj kod]

W krajach anglojęzycznych jest to najczęściej używane zawołanie. Nie jest zbiegiem okoliczności, że może być ono skrócone do B. P. i Robert Baden-Powell, założyciel ruchu, skracał swoje nazwisko do B.-P.

W trzeciej części książki Scouting for Boys Robert Baden Powell wyjaśniał znaczenie zdania:

Mottem skautów jest: BYĆ GOTOWYM, które oznacza, że jesteś zawsze w stanie gotowości umysłu i ciała do wypełnienia twojego OBOWIĄZKU

  • Być gotowym w myśli poprzez bycie gotowym na wypełnienie każdego rozkazu, a także przemyślany każdy wypadek, każdą możliwą sytuację zatem wiesz, co masz robić w danej chwili i chcesz to zrobić
  • Być gotowym w ciele poprzez bycie silniejszym i aktywniejszym oraz możliwym do podjęcia właściwych działań, we właściwym momencie, i zrobisz to

Także pierwszy podręcznik dla przewodniczek, How Girls Can Help to Build Up the Empire, napisany przez Agnes i Roberta Baden-Powell, wyjaśnia podobnie:

Mottem przewodniczek jest "Być gotów". Dlaczego tak jest? Jest tak, ponieważ (...) macie obowiązek być gotowym w każdym momencie do stanięcia wobec trudności i niebezpieczeństwa poprzez wiedzę co i jak zrobić wtedy.

Akronim[edytuj | edytuj kod]

W książce Hilary Saint George Saunders Uścisk lewych dłoni: Ruch skautów podczas wojny, 1939-1945' autorka stworzyła rozwinięcie hasła Be prepared. Wybrała słowa: Bravery (odwaga), Enterprise (inicjatywa), Purpose (cel), Resolution (zdecydowanie), Endurance (wytrzymałość), Partnership (partnerstwo), Assurance (pewność siebie), Reformation (poprawa), Enthusiasm (entuzjazm) and Devotion (poświęcenie).

Czuwaj[edytuj | edytuj kod]

Pozdrowienie Czuwaj! wprowadzone do polskiego harcerstwa jako zamiennik angielskiego zawołania, w ramach przystosowywania skautingu do warunków polskich.

Zawołanie to znane było i używane w średniowiecznej Polsce. Podobno strażnicy murów miejskich i bram, gdy nocą pełnili swoją służbę, nawoływali się przeciągłym "Czu – waj!" Miało to zapobiec zasypianiu strażników. Z chwilą, gdy straciły swą wartość mury miasta a technika życia pomknęła naprzód, wraz ze zniknięciem straży miejskich znikło to zawołanie. Dopiero w 500 lat po pogromie Krzyżaków pod Grunwaldem, słowo to stało się hasłem zlotu organizacji "Sokół". Zlot ten odbył się w Krakowie w roku 1910, w pięćsetlecie bitwy. Jako słowo pozdrowienia wprowadziła je do polskiego skautingu w 1912 roku 3 Lwowska Drużyna żeńska im. Emilii Plater, założona (1911) przez Olgę Drahonowską. Drużyna ta zorganizowała w lipcu 1912 roku obóz, na którym postanowiono zastąpić używane wówczas "Czołem!", przejęte od Towarzystwa Sokół, obowiązującym do dzisiaj "Czuwaj!". Uznano bowiem, że w pozdrowieniu sokolim jest element czołobitności, uległości, że pochodzi ono od "chylę czoła". Pozdrowienie używane przez 3 LDŻ szybko rozpowszechniło się w pozostałych organizacjach skautowych i przyjęto zostało jako oficjalne przez cały skauting. Przejął je powstały w 1918 roku Związek Harcerstwa Polskiego. Pozdrowienie "Czuwaj" ma przypominać o konieczności stałej gotowości do czynu, służby dla Ojczyzny, pracy dla innych i nad sobą. Wymieniają je między sobą harcerze na powitanie i pożegnanie, w niektórych wypadkach również przy oddawaniu honorów.

Bądź gotów[edytuj | edytuj kod]

Bądź gotów! – pozdrowienie harcerskie, stosowane niegdyś jako powitanie i pożegnanie w Czerwonym Harcerstwie Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, mające zastąpić Czuwaj!. Zawołanie miało przypominać o konieczności stałej gotowości do walki o sprawę proletariatu.

Kryptonim Bądź Gotów nosiła też podczas II wojny światowej Organizacja Harcerek ZHP.

Motto w różnych językach[edytuj | edytuj kod]

Wiele języków ma męską i żeńską formę słów, gdzie rodzaj zmienia motto skautową. Różnice zostały tutaj zaznaczone. Języki regionalne, bez kraju zostały zaznaczone przez gwiazdkę (*).

Kraj Język Skauci Skautki Warianty Znaczenie (jeśli inne niż "bądź gotów") Transliteracja lub wymowa
Afganistan paszto Tayar Osay تیار اوسی Uwaga Tayar Osay تیار اوسی
Albania albański Ji Gati Pergatitu Zawsze gotowy Ji Gati
Algieria arabski كن مستعدين kun mustʌʕidʌn
Andora kataloński Sempre a punt Sempre a punt Sempre a punt
Angola portugalski Sempre alerta! Sempre alerta! Zawsze czujny! Sempre alerta
Antyle Holenderskie papiamento Sea prepará! Sea prepará! Weest Paraat! Sea prepará
Arabia Saudyjska arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Argentyna hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów! Siempre Listo
Armenia armeński Միշտ պատրաստ Միշտ պատրաստ Partsratsir Partsratsour Zawsze gotów, wznosić Ciebie i innych z Tobą Misht Badrast
Aruba papiamento Wees Bereid Wees Bereid Wees Bereid
Australia angielski Be Prepared Be Prepared
Austria niemiecki Allzeit bereit! Allzeit bereit! Zawsze gotów Allzeit bereit
Autonomia Palestyńska arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Azerbejdżan azerski Daima Hazır Daima Hazır
Bahamy angielski Be Prepared Be Prepared
Bahrajn arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Bangladesz bengalski সেবার জন্য সদা প্রস্তুত থাকতে যথাসাধ্য চেষ্টা করা সদা প্রস্তুত Rób co najlepsze by być przygotowanym do służby Sebar jannoa sada prastut thakte jathasadhya chesta kara; Sada prastut
Barbados angielski Be Prepared Be Prepared
Belgia holenderski Wees Paraat! Wees Paraat! Steeds bereid! Wees Paraat,
francuski Sois Prêt! Sois Prêt! Sois Prêt! Sois Prêt
Belize angielski Be Prepared Be Prepared
Benin francuski Toujours Prêt! Toujours Prête! Zawsze gotów! Toujours Prêt
Białoruś białoruski Напагатове! Будзь гатоў!, Будь готов! Napahatove, Budz' Hatoǔ
Bhutan dzongka གྲ་འགྲིག་འབད་ གྲ་འགྲིག་འབད་ Dra drig Bay
Birma birmański အဆင်သင့် အဆင်သင့် Zawsze gotów A-sin-thint
Boliwia hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów! Siempre Listo
Bośnia i Hercegowina bośniacki Буди спреман! Budi Spreman
Botswana tswana Nna oi pokoulse! Nna o ipaakantse! Nna oi pokoulse
Brazylia portugalski Sempre Alerta! Semper Parata! (Latin) Zawsze czujny Sempre Alerta
Brunei malajski Selalu Bersedia! Selalu Sedia! Selalu Bersedia
Bułgaria bułgarski Бъди Готов Бъди Готова Bădi gotov
Burkina Faso francuski Prêt à servir Prête à servir Gotowy do służby Prêt à servir
Burundi rundi Ube Maso Toujours prête à servir Zawsze gotów do służby Ube Maso
Chile hiszpański ¡Siempre Listo! ¡Siempre Lista! Zawsze gotów Siempre Listo
Chorwacja chorwacji Budi Pripravan! Uvijek spreman! Budi Pripravan
Cypr grecki Έσo έτοιμος! Ésso étimi! Ésso étimos
Czad francuski Toujours Prêt! Toujours Prêtes! Zawsze gotów Toujours Prêt
Czarnogóra czarnogórski Буди спреман Budi Spreman
Czechy czeski Buď připraven Buď připravena Buď připraven
Dania duński Vær beredt! Vær beredt! Værn og tjen! Bronić i służyć Vær beredt
Demokratyczna Republika Konga francuski Sois Prêt Toujours Prêt Zawsze gotów Sois Prêt
Dominika angielski Be Prepared Be Prepared
Dominikana hiszpański Siempre listo! Siempre lista! Zawsze gotów Siempre listo, Siempre lista
Dżibuti somalijski Diyaar Ahaaw Diyaar Ahaaw Diyaar Ahaaw
Egipt arabski كن مستعدين Koony mostaeda! Kun Musta'idan
Ekwador hiszpański Siempre listo! Siempre listas! Zawsze gotów Siempre listo
El Salvador hiszpański Siempre Listo Siempre Listas Zawsze gotów Siempre Listo, Siempre Listas
Estonia estoński Ole Valmis! Ole Valmis! Ole Valmis
Etiopia amharski ዝግጁ Gotowy [zə.ɡə.dʒu]
Fidżi fidżyjski Tu Vakarau, Meda Tu Vakarau, or Tu Vakarau ena Vei Gauna Tu Vakarau, Meda Tu Vakarau, or Tu Vakarau ena Vei Gauna Tu Vakarau, Meda Tu Vakarau, Tu Vakarau ena Vei Gauna
Filipiny tagalog Laging Handâ! Laging Handâ! Zawsze gotów! Laging Handâ
Finlandia fiński Ole Valmis! Ole Valmis! Var redo! Ole Valmis
Francja francuski Sois Prêt! Toujours Prête! Toujours Prêt! Zawsze gotów Sois Prêt
Gabon francuski Toujours Prêt Zawsze gotów Toujours Prêt
Gambia angielski Be Prepared Be Prepared
Gruzja gruziński იყავი მზად იყავი მზად ikavi mzad
Ghana angielski Be Prepared Be Prepared
Grecja grecki Έσo έτοιμος! Ésso étimi! Ésso étimos
Grenada angielski Be Prepared Be Prepared
Gwatemala hiszpański Siempre listo para servir Siempre lista! Zawsze gotów do służby Siempre listo para servir
Gwinea francuski Sois Prêt
Gwinea Bissau portugalski Sempre Alerta Sempre Alerta
Gwinea Równikowa hiszpański, francuski Toujours Prêt Siempre Listo Zawsze gotów Toujours Prêt
Gujana angielski Be Prepared Be Prepared
Haiti francuski Etre Prêt! Etre Prête! Etre Prêt!
Holandia niderlandzki Weest Paraat! Wees Bereid!
Honduras hiszpański Siempre Listo Zawsze gotów
Hongkong kantoński 準備 準備 Prepare Joen bey
Islandia islandzki Ávallt viðbúinn! Ávallt viðbúinn! Zawsze gotów Ávallt viðbúinn
Indie hindi तैयार Zawsze gotów Taiyar
Indonezja indonezyjski Sentiasa Bersedia Sentiasa Bersedia
Irak arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Iran perski آماده باش Aamaadeh Baash
Irlandia irlandzki Bí ullamh! Bí ullamh! Bí ullamh
Izrael hebrajski היה נכון heye nachon
Jamajka angielski Be Prepared Be Prepared
Japonia japoński そなえよつねに そなえよつねに Sonae-yo tsuneni
Jemen arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Jordania arabski و أعدوا Wa ai'doo
Kambodża khmerski ត្រៀមខ្លួន ត្រៀមខ្លួន Triam Kloun
Kamerun francuski Sois Prêt! Sois Prête! Sois Prêt
Kanada angielski, francuski Be Prepared! Be Prepared!, Toujours Prêt! Sois Prêt! Zawsze gotów Sois Prêt
Katar arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Kazachstan kazachski Дайын бол! Дайын бол! Будь готов! Dayyin Bol
Kolumbia hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów Siempre Listo
Kostaryka hiszpański Siempre listos para servir Zawsze gotów do służby Siempre listos para servir
Komory suahili Uwe Tayari Uwe Tayari
Kongo francuski Sois Prêt Toujours Prêt Zawsze gotów Sois Prêt
Kenia suahili Uwe Tayari! Uwe Tayari! Uwe Tayari
Kiribati kiribati Mena tauraoi Mena tauraoi Mena tauraoi
Korea Południowa koreański ㅈㅜㄴㅂㅣ ㅈㅜㄴㅂㅣ Przygotowanie Junbi
Kuwejt arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Kirgistan kirgiski Даяр Бол Даяр Бол Будь готов Dayar Bol
Kuba hiszpański Siempre Listo Zawsze gotów Siempre Listo
Laos laotański ຕຣຽມພຣ້ອມ Gotów /tliaːm˨ pʰlɔːm˦˩/
Liban arabski كن مستعدين Être Prête! Kun Musta'idan
Lesotho sotho Dula O Lokile Dula O Lokile Dula O Lokile
Liberia angielski Be Prepared Be Prepared
Libia arabski و أعدوا Wa a'eddou
Liechtenstein niemiecki Allzeit bereit! Allzeit bereit! Zawsze gotów! Allzeit bereit
Litwa litewski Budek Budek
Luksemburg luksemburski Ëmmer bereet! Ëmmer bereet! Trei zum Land! Lojalny dla kraju Trei zum Land
Łotwa łotewski Esi Modrs!; odpowiedź Arvien Modrs!, Zawsze czujny! Esi Modra!; odpowiedź Arvien Modra!, Zawsze czujny! bądź czujny Esi Modrs
Makau kantoński 準備 準備 Prepare Joen bey
Macedonia macedoński Биди Спремен Bidi Spremen
Madagaskar malgaski Vonona hatrany hatrany! Vonona hatrany hatrany! Toujours Prêt!, Prêt! Zawsze gotów Vonona hatrany hatrany
Malawi cziczewa Konzekerani Konzekerani Konzekerani
Malezja malajski Sentiasa Bersedia! Selalu sedia! Sentiasa Bersedia
Malediwy malediwski އަބަދުވެސް ތައްޔާރްށް އަބަދުވެސް ތައްޔާރްށް Abadhuves Thayyarah
Mali francuski Sois Prêt Sois Prêt
Malta maltański Kun lest! Kun lesta! Kun lest
Mauretania arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Mauritius francuski Sois Prêt Sois Prêt
Meksyk hiszpański Siempre Listo! Bien Preparadas! Zawsze gotów Siempre Listo
Mołdawia rumuński Gata Oricând Zawsze gotów Gata Oricând
Monako francuski Scouts Toujours Prêt Être Prête! Skaut zawsze gotów Scouts Toujours Prêt
Mongolia Mongolski Хэзээд бэлхэн! Бэлэн бол! Bądź gotów Belen Bol, Hezeed belhen
Maroko arabski كن مستعدين Sois Prêt! Kun Musta'idan
Mozambik portugalski Sempre alerta! Sempre alerta! Zawsze czujny! Sempre alerta
*Nunavut Netsilik Inuit ᐃᔈᓗᐊᖖᓯᓯᒪᐃᓐᓇᓗᑎᑦ ᐃᔈᓗᐊᖖᓯᓯᒪᐃᓐᓇᓗᑎᑦ
Namibia afrikanns, angielski, niemiecki Be Prepared! Wees geréed! Seid bereit! Wees geréed
Nepal nepalski तयार होऊ तयार होऊ Tayar Hou
Nowa Kaledonia francuski Sois Prêt! Toujours Prête! Toujours Prêt! Zawsze gotów Sois Prêt
Niemcy niemiecki Allzeit bereit! Allzeit bereit! Zawsze gotów Allzeit bereit
Nikaragua hiszpański Siempre Listos! Siempre Activas! Zawsze gotów, Zawsze aktywny Siempre Listos
Nigeria angielski Be Prepared Be Prepared
Niue niue Kia mautali Kia mautali
Norwegia norweski Vær Beredt! Vær Beredt! odpowiedź Alltid Beredt! Zawsze gotów Vær Beredt
Oman arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Pakistan urdu ١ڶمستعد Teyar raho! Gotów Almustaid
Panama hiszpański Siempre Listo! Siempre Listas! Zawsze gotów! Siempre Listo
Papua-Nowa Gwinea tok pisin Stap redi Stap redi Stap redi
Paragwaj hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów! Siempre Listo
Peru hiszpański Siempre Listo! Estar Preparadas! Zawsze gotów! Siempre Listo
Polska polski Czuwaj! Czuwaj! Czuwaj Czuwaj
Portugalia portugalski Sempre alerta! Sempre alerta! Sempre alerta
Portoryko hiszpański Estar Preparados! Siempre Lista
Republika Zielonego Przylądka portugalski Alerta Alarm Alerta
Republika Środkowoafrykańska francuski Toujours Prêt Zawsze gotów Toujours Prêt
Rumunia rumuński Gata Oricând! Fi Pregatit(a)! Zawsze gotów Gata Oricând
Rosja rosyjski Будь готов! Будь готова! Bud' gotov
*Tuwa tuwiński Бэлэн бол! Бэлэн бол! Become prepared Belen Bol
*Jakucja jakucki Бэлэм буол! Бэлэм буол! Belem Buol
Rwanda ruanda-rundi Ube Maso! Toujours Prête! Ube Maso
Sahara Zachodnia arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Saint Kitts i Nevis angielski Be Prepared Be Prepared
Saint Lucia angielski Be Prepared Be Prepared
Saint Vincent i Grenadyny angielski Be Prepared Be Prepared
San Marino włoski Sii Preparato
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca portugalski Sempre alerta! Sempre alerta! Sempre alerta
Senegal francuski Toujours tout droit Zawsze rób dobrze Toujours tout droit
Serbia serbski Буди спреман Budi Spreman
Seszele francuski Sois Prêt Sois Prêt
Sierra Leone angielski Be Prepared Be Prepared
Singapur malajski Bersedia! Selalu sedia! Bersedia
Słowacja słowacki Buď Pripravený Buď Pripravený
Słowenia słoweński Bodi pripravljen! Vedno pripravljen! Z naravo k boljšemu človeku! Z naturą do lepszej osoby Bodi pripravljen
Wyspy Salomona angielski Be Prepared Be Prepared
Somalia somalijski Diyaar Ahaaw Diyaar Ahaaw Diyaar Ahaaw
Republika Południowej Afryki afrikaans, angielski, Be Prepared! Wees geréed! Wees geréed
Republika Chińska (Tajwan) Standardowy mandaryński 準備 準備 Gotów Zhǔnbèi
Hiszpania hiszpański Siempre listos! Siempre listos! Zawsze gotów Siempre listos
Sri Lanka syngaleski, tamilski සූදානම්ව!, தயார் நிலையில் இரு! Sudhanamva sittinna! Sudhanamva, Thayaar Nilayil Iru
Sudan arabski كن مستعدين Kun Musta'idan
Surinam holenderski, sranan tongo Weest Paraat!, Sete sete! Bądź gotów Weest Paraat
Suazi suazi Hlala ulungele! Hlala ulungele! Hlala ulungele
Szwecja szwedzki Var redo! – Alltid redo! Var redo! Bądź gotów, Zawsze gotów Var redo, Alltid redo
Szwajcaria niemiecki, francuski, włoski, romansz Allzeit bereit!, Toujours Prêt!, Adina Pronto! Allzeit bereit!, Toujours Prête!, Adina Pronta! Allzeit bereit, Toujours Prête, Adina Pronta
Syria arabski و أعدوا Wa-a-iddoo
Tadżykistan tadżycki Тайёр бош Тайёр бош Будь готов! Taiyor bosh
Tanzania suahili Uwe Tayari! Uwe Tayari! Uwe Tayari
Tajlandia tajski จงเตรียมพร้อม Triam prom smer! Lepiej umrzeć, niż skłamać Triam prom smer
Togo francuski Toujours Prêt! Toujours Prête! Toujours Prête
Tonga tonga Toka mateuteu Toka mateuteu toka mateuteu
*Tybet (ChRL) tybetański gtan gyi thugs rje gtan gyi thugs rje gtan gyi thugs rje
Trynidad i Tobago angielski Be Prepared Be Prepared
Tunezja arabski كن مستعدين Daimen mostaed! Sois Prêt! Kun Musta'idan
Turcja turecki Daima Hazır! Daima Hazırız!, İzci daima Hazırdır! Zawsze gotów Daima Hazır
Turkmenistan turkmeński Daima Hazır! Daima Hazırız! Будь готов Zawsze gotów Daima Hazır
Uganda suahili Uwe Tayari! Uwe Tayari! Uwe Tayari
Ukraina ukraiński Будь Готовий! Будь Готовий! СКОБ! akronim od Сильно! Красно! Обережно! Бистро! Z siłą! Z pięknem! Z ostrożnością! Z szybkością! Bud' Hotovyi, Skob
Zjednoczone Emiraty Arabskie arabski كن مستعدين Daimen mostaed! Kun Musta'idan
Węgry węgierski Légy Résen! Jó Munkát! Be on the Breach Légy Résen
Wielka Brytania angielski Be Prepared Be Prepared
Włochy włoski, łaciński Sii Preparato! Sii Preparata! Łacińskie Estote Parati jest także często używane Semper parati!
Wyspy Owcze farerski Ver til reiðar
Stany Zjednoczone angielski Be Prepared Be Prepared
*Hawaje hawajski Ho{{okina}}omākaukau! Ho{{okina}}omākaukau! E ho’omakaukau
Urugwaj hiszpański Siempre Listo! Siempre Lista! Zawsze gotów Siempre Listo
Uzbekistan uzbecki Tayyor bo‘l, Тайёр бўл Tayyor bo‘l, Тайёр бўл Будь готов Tayor Bol
Wenezuela hiszpański Siempre Listo! Siempre Listas! Zawsze gotów Siempre Listo
Wietnam wietnamski Sắp Sẵn Sắp Sẵn Sắp Sẵn
Wyspy Cooka Māori Wysp Cooka Kia vai teateamamao! Kia vai teateamamao! Kia vai teateamamao
Wybrzeże Kości Słoniowej francuski Sois Prêt! Toujours Prêt!, Prête à servir Toujours Prêt! Zawsze gotów, Gotowy do służy Sois Prêt
*Xinjiang (ChRL) ujgurski تەييار بول تەييار بول Teyyar Bol
Zambia angielski Be Prepared Be Prepared
*Zamboanga chavacano Pirmi Alisto! Pirmi Alisto! Zawsze gotów! Pirmi Alisto
Zimbabwe angielski Be Prepared Be Prepared
żadne, używane przez Skolta Esperanto Ligo esperanto Estu preta Estu preta Estu preta
żadne interlingua Sempre Preste Sempre Preste Sempre Preste

Podobne motta w innych organizacjach[edytuj | edytuj kod]

  • Mottem pionierów było Zawsze gotów w różnych narodowych językach. Pionierzy byli alternatywą dla ruchu skautowego w krajach komunistycznych, gdzie ten był zakazany.
  • Motto jezuitów, to Estote Parati po łacinie
  • Motto Straży Wybrzeża Stanów Zjednoczonych, to Semper Paratus lub Zawsze gotów'.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]