Przystanek autobusowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy elementu infrastruktury drogowej. Zobacz też: Film „Przystanek autobusowy”.
Znak informacyjny polski przystanek autobusowy (D15).
Przystanek autobusowy w Holandii, widoczny wydzielony pas rowerowy
Przystanek z informacją pasażerską w miejscowości Nijmegen
Słupek warszawskiego przystanku autobusowego w Ursusie

Przystanek autobusowy – element infrastruktury punktowej systemu transportu zbiorowego. Jest to wyznaczone miejsce oczekiwania przez pasażerów oraz zatrzymania i postoju autobusu w celu umożliwienia pasażerom wejścia/opuszczenia pojazdu.

Przystanki autobusowe mogą posiadać wiaty chroniące oczekujących pasażerów przed warunkami atmosferycznymi oraz barierki zabezpieczające przed wejściem na jezdnię. Mogą posiadać również elementy ułatwiające dostęp osobom niepełnosprawnym. Przystanki autobusowe zazwyczaj są również odpowiednio oznakowane i posiadają informacje o rozkładzie jazdy linii, których autobusy zatrzymują się na danym przystanku.

W miastach, przystanek ten może pełnić również funkcję przystanku trolejbusowego albo, w przypadku, gdy jezdnia drogowa jest wspólna z jezdnią tramwajową przystanki te mogą pełnić też funkcję przystanków tramwajowych.

Przystanki, na których jest możliwość przesiadki do autobusów innych relacji, nazywane są przystankami węzłowymi lub przesiadkowymi.

Rodzaje przystanków autobusowych[edytuj | edytuj kod]

  • stałe / zwykłe (rozkładowe ang. scheduled stop) – autobus przyjeżdża i zatrzymuje się na przystanku o określonym czasie
  • warunkowe, tzw. na żądanie – autobus nie zatrzymuje się na przystanku, jeżeli taka potrzeba nie zostanie zasygnalizowana przez podróżnych oczekujących na przystanku lub znajdujących się w pojeździe
  • końcowe lub początkowe niektóre przystanki końcowe są początkowymi, lub same końcowe czy początkowe, na niektórych końcowych obowiązuje wysiadka, czasami możliwe jest wsiadanie, gdy drzwi od autobusu są otwarte
  • obojętne są to przystanki, że dla niektórych linii jest np. na żądanie, stały lub początkowy, a nawet końcowy

Istnieją także przystanki pojedyncze, podwójne, a także potrójne, czyli takie, na których może jednocześnie zatrzymywać się kilka pojazdów.

  • zastępcze – zastępują dany przystanek z powodu prac remontowych itp.
  • dla wysiadających/dla wsiadających – na przystanku pasażerowie mogą tylko wysiąść/na przystanku pasażerowie mogą tylko wsiąść. Tego typu przystanki używa się przy remontach pętli autobusowych(krańcówek).

Wiaty przystankowe[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Wiata przystankowa.

Zadaniem wiat przystankowych jest osłanianie podróżnych oczekujących na środek lokomocji przed warunkami atmosferycznymi. Zwykle są to konstrukcje stalowo-szklane, jednakże niektórzy najwięksi producenci posiadają w swoich ofertach również wersje bardziej ekskluzywne wykonane z aluminium. Dawniej wiaty wykonywano również w całości z betonu, tworzywa sztucznego lub blachy.

Pętle autobusowe[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Pętla (transport publiczny).

Na końcowych przystankach linii autobusowych (głównie komunikacji miejskiej) buduje się często pętle autobusowe w postaci placów lub zawracającej jezdni. Przy pętlach tym mogą znajdować się obiekty służące celom eksploatacyjnym, takie jak zabudowania socjalne dla kierowców lub dyspozytornie.

Dworce autobusowe[edytuj | edytuj kod]

Obszary zgrupowania większej ilości przystanków nazywane są dworcami autobusowymi. Znajduje się przy nich budynek zawierający infrastrukturę służącą podróżnym i pracownikom firmy transportowej, np. poczekalnię, punkt sprzedaży biletów, czy też punkt handlowy.

Dworce autobusowe występujące w komunikacji podmiejskiej i dalekobieżnej można podzielić na:

  • czołowe – będące punktami początkowymi lub końcowymi dla danych tras autobusowych
  • tranzytowe – autobusy zatrzymują się na nich przejazdem

Inny podział tychże dworców dokonywany jest ze względu na liczbę odprawianych dziennie autobusów. Wyróżnia się trzy kategorie. Dworce kategorii I odprawiają ponad dwieście autobusów, natomiast kategorii III do 150 autobusów/dzień.

Przystanki dworcowe[edytuj | edytuj kod]

Przystanki dworcowe stanowią formy pośrednie między przystankami autobusowym a dworcami autobusowym. Niektóre przystanki dworcowe są zdecydowanie bliższe dworcom (wyglądają wręcz tak samo), inne z kolei bardziej przypominają zwykłe przystanki. Przystanki dworcowe mogą posiadać poczekalnię oraz punkt sprzedaży biletów. Mogą być to zgrupowania większej ilości przystanków przesiadkowych. Termin przystanek dworcowy funkcjonuje w komunikacji autobusowej międzyregionalnej lub podmiejskiej. W komunikacji miejskiej stosuje się raczej wyłącznie termin dworzec autobusowy.

Przystanki dworcowe w PKS[edytuj | edytuj kod]

Przystanki dworcowe istnieją w miejscowościach, które nie są siedzibami oddziałów/przedsiębiorstw PKS, lecz są ważnymi punktami komunikacyjnymi, wymagają większej przestrzeni dla obsługi ruchu pasażerskiego, miejsc postojowych dla autobusów kończących kurs, czasem warsztatów, budynków na kasy, poczekalnie. Przykładem miejscowości posiadającej przystanek dworcowy jest Pińczów, który należy terytorialnie do przedsiębiorstwa PKS Busko-Zdrój (nie ma autobusów oznaczonych identyfikatorem „PKS Pińczów”, wszystkie autobusy posiadają oznaczenie „PKS Busko Zdrój”). Można powiedzieć, że miejscowości z przystankami dworcowymi są w pewnym sensie siedzibami filii PKS ważniejszych ośrodków.

Badania naukowe[edytuj | edytuj kod]

Przystanki są przedmiotem badań naukowych. Badania te prowadzone są w dwóch aspektach:

  1. projektowania i wymiarowania przystanków – geometrii i przepustowości
  2. lokalizacji przystanków – optymalizacja odległości międzyprzystankowych i zapewnienie bezpieczeństwa ruchu

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg