Psylotowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Psylotowe
Psilotum nudum
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Klad monilofity
Klasa psylotowe
Nazwa systematyczna
Psilotopsida D.H. Scott
Stud. Foss. Pl., ed. 2: 616, 631, 632. 1909
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Psylotowe, psyloty (Psilotopsida) – grupa roślin o różnej randze w różnych systemach. Stanowi najstarszą linię rozwojową w obrębie kladu monilofitów obejmującego współcześnie występujące rośliny zaliczane do skrzypów i paproci. Smith i in. (2006) przypisują psylotowym rangę klasy[1], bywają też one wyodrębniane dodatkowo w postaci monotypowej podgromady Psilotophytina[2][3]. Do niedawna zaliczano tu tylko kilka gatunków współczesnych z rodzajów psylot Psilotum i tmezypterys Tmesipteris. Po uwzględnieniu badań molekularnych w filogenetyce tej grupy[4], zaliczono tu także nasięźrzałowce (Ophioglossales)[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Poszczególne linie rozwojowe psylotowych, mimo nielicznej reprezentacji we współczesnej florze są znacznie zróżnicowane morfologicznie. Pokolenie płciowe – gametofit przypomina nieco kłącze – rozwija się jako twór podziemny, wydłużony i zaokrąglony. Jest myko-heterotrofem i ma wyraźnie zredukowany charakter (posiada np. zdolność do podjęcia fotosyntezy przy umożliwieniu dostępu światła oraz zredukowane tkanki przewodzące. Pokolenie bezpłciowe, czyli sporofity są roślinami bylinowymi o podziemnym kłączu i różnie ukształtowanym pędzie nadziemnym. Kłącze pozbawione jest korzeni lub są one słabo rozwinięte, organy podziemne są przerośnięte strzępkami grzybni (mikoryza). Łodyga wzniesiona jest nierozgałęziona lub rozgałęzia się dichotomicznie. Liście są drobne, łuskowate (psylotowce) lub pojedyncze, choć podzielone (nasięźrzałowce). Zarodnie są duże (do kilku mm średnicy), dochodzą do nich wiązki przewodzące. Zawierają bardzo liczne, jednakowe zarodniki.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna tej grupy nie jest jednoznaczna. W niektórych wynikach analiz molekularnych wskazywana jest jako siostrzana dla wszystkich pozostałych monilofitów (w tym skrzypów i strzelichowych)[4][5], według innych bardziej bazalną pozycję zajmują skrzypy[6].

Pozycja systematyczna psylotowych w obrębie roślin telomowych według Smitha i in. (2006)[1]


glewiki (Anthocerotophyta)




wątrobowce (Marchantiophyta)




mchy (Bryophyta)




widłaki (Lycopodiophyta)


Euphyllophyta

rośliny nasienne (Spermatophyta)


monilofity

psylotowe (Psilotopsida)





skrzypowe (Equisetopsida)



strzelichowe (Marattiopsida)




paprociowe (Pteridopsida)









Różna pozycja filogenetyczna psylotowych według badań molekularnych
Pryer & Schuettpelz, 2009[7]


psylotowe

Ophioglossales



Psilotales







Equisetopsida



Marattiopsida





Polypodiopsida





Rai & Graham, 2010[6]




Equisetopsida





psylotowe

Ophioglossales



Psilotales





Marattiopsida



Polypodiopsida





Lehtonen, 2011[5]


psylotowe

Ophioglossales



Psilotales







Marattiopsida





Equisetopsida



Polypodiopsida





Podział psylotowych[1]
  • Klasa: psylotowe (Psilotopsida)
    • Rząd: psylotowce (Psilotales Prantl, Lehrb. Bot., ed. 5: 183. 5 Jan 1884)
      • Rodzina: psylotowate (Psilotaceae J. W. Griff. & Henfr., Microgr. Dict.: 540. 1 Nov 1855)
    • Rząd: nasięźrzałowce (Ophioglossales Link, Hort. Berol. 2: 151. Jul-Dec 1833)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-11].
  2. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Systematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 83-01-13945-2.
  3. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 10 października 2008].
  4. 4,0 4,1 Kathleen M. Pryer, Eric Schuettpelz, Paul G. Wolf, Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill. Phylogeny and evolution of ferns (monilophytes) with a focus on the early leptosporangiate divergences. „American Journal of Botany”. 91, 10, s. 1582–1598, 2004. doi:10.3732/ajb.91.10.1582. 
  5. 5,0 5,1 Samuli Lehtonen. Towards Resolving the Complete Fern Tree of Life. „PLoS ONE”. 6, 10, s. e24851, 2011. 
  6. 6,0 6,1 Hardeep S. Rai, Sean W. Graham. Utility of a large, multigene plastid data set in inferring higher-order relationships in ferns and relatives (Monilophytes). „American Journal of Botany”. 97, 9, s. 1444–1456, 2010. doi:10.3732/ajb.0900305. 
  7. Kathleen M. Pryer & Eric Schuettpelz: Ferns (ang.). W: The Timetree of Life [on-line]. Oxford Biology, 2009. [dostęp 2013-12-29].