Włośniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Włośniki (h)

Włośniki – cienkościenne i rurkowate uwypuklenia komórek skórki (ryzodermy) występujące w strefie różnicowania korzenia (zwanej też strefą włośnikową). Przez włośniki rośliny wchłaniają wodę z roztworu glebowego wraz z rozpuszczonymi w niej jonami soli mineralnych[1]. Włośniki wyrastać mogą w wielkim zagęszczeniu na skórce korzenia, np. u kukurydzy jest ich ok. 420 na 1 mm². Dzięki nim korzenie roślin znacznie powiększają powierzchnię, przez którą mogą pobierać wodę (np. u grochu 12-krotnie). Włośniki nie wykształcają się na korzeniach wielu roślin wodnych i błotnych oraz tych żyjących w mikoryzie ektotroficznej z grzybami[2].

Powstawanie i budowa[edytuj | edytuj kod]

Włośniki wyrastają z komórek skórki korzenia zwanych trichoblastami, które wyróżniają się od innych komórek skórki mniejszymi rozmiarami i gęstszą protoplazmą. Ich jądrapoliploidalne ponieważ przechodzą szereg podziałów mitotycznych bez podziału komórki. Czasem komórki te jednak ulegają licznym podziałom i wówczas z wielu sąsiadujących ze sobą komórek potomnych wyrasta pęczek włośników. Zwykle jednak wyrastają one pojedynczo i otoczone są normalnymi, diploidalnymi komórkami[2]. Włośniki powstają jako uwypuklenie komórki, do którego przechodzi jądro komórkowe. W miarę wzrostu włośnika wnętrze komórki wypełnia się zajmującą coraz większą objętość wakuolą[1]. Wypustki tworzą się w miarę różnicowania się budowy korzenia, zwykle w odległości kilku mm od wierzchołka korzenia[2] w strefie różnicowania (zwanej też strefą dojrzałości lub włośnikową)[1]. W miarę starzenia się poszczególnych odcinków korzenia, w strefie różnicowania w leżącej pod skórką korze pierwotnej powstaje korkowaciejąca egzoderma zastępująca w starszych odcinkach korzenia komórki skórki z włośnikami. Włośniki obumierają po kilku dniach, jednak zastępowane są sukcesywnie przez kolejne, wyrastające w młodszej części korzenia. Cała strefa włośnikowa ma długość od kilku mm do kilku cm[2].

Włośniki osiągają długość od 0,1 do 8 mm, pozbawione są kutykuli – okryte są śluzem powstającym w wyniku śluzowacenia zewnętrznej części ściany komórkowej[2].

Funkcja[edytuj | edytuj kod]

Włośniki służą do pobierania przez rośliny wody i soli mineralnych z roztworu glebowego. Rosnąc ściśle przywierają do cząstek gleby otoczonych warstewką wody i dzięki siłom kapilarnym korzystają także z wody kapilarnej. By pokonać opór (zależny od siły adsorpcyjnej gleby, siły pęcznienia jej cząstek oraz wartości osmotycznej gleby) komórki włośnikowe różnych roślin na różnych siedliskach mają różną wartość osmotyczną, wynoszącą od kilku atmosfer (np. u pelargonii czy fasoli) do ponad 20 u roślin solniskowych i ponad 100 u roślin pustynnych[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 83-01-13946-23.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Strasburger E., Noll F., Schenck H., Schimper A. F. W.: Botanika. Szczecin: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1972, s. 131-132, 234.