RMS Republic (1903)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
RMS Republic
RMS Republic.jpg
Data wodowania luty 1903
Data zatonięcia 24 stycznia 1909
Typ transatlantyk
Stocznia Harland and Wolff
Armator White Star Line
Bandera  Wielka Brytania
Wyporność 15 400 T
Liczba członków załogi 300
Liczba pasażerów 2830
Długość całkowita (L) 173,7 m
Szerokość (B) 20,7 m
Zanurzenie (D) 10,4 m
Prędkość maks. 16 w

RMS Republic – jednokominowy transatlantyk brytyjskiej linii White Star Line. Zbudowany został przez stocznię Harland and Wolff w Belfaście i zwodowany w 1903 roku. Pływał sześć lat, aż do zderzenia 23 stycznia 1909 roku z włoskim liniowcem SS "Florida" we mgle niedaleko przylądka Nantucket w Massachusetts. W katastrofie – dzięki zastosowaniu telegrafu bezprzewodowego – zginęło jedynie 6 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przejęcie przez White Star[edytuj | edytuj kod]

Statek został zbudowany w Belfaście dla Dominion Line (siostrzanej kompanii armatorskiej White Star Line) i nazwany SS Columbus. Po dwóch podróżach w barwach linii Dominion został sprzedany White Star, gdzie przechrzczono go na Republic (pierwszy Republic linii White Star z roku 1872 został sprzedany dziesięć lat wcześniej).

Kolizja z SS Florida[edytuj | edytuj kod]

Zmiażdżony dziób SS Florida

We wczesnych godzinach rannych 23 stycznia 1909 roku dowodzony przez kapitana Inmana Sealby'ego transatlantyk, idący z Nowego Jorku do Gibraltaru i portów Morza Śródziemnego (742 pasażerów + załoga), wszedł w gęstą mgłę na wysokości wyspy Nantucket.

Parowiec zmniejszył szybkość i zaczął oznajmiać swą obecność syreną. O godzinie 5.47 usłyszano z bardzo bliska dźwięk syreny innego statku. Kapitan RMS Republic nakazał maszynom całą wstecz, a sternikowi ostro w lewo. Po krótkim jednak czasie z mgły wyłonił się włoski liniowiec SS Florida i wbił dziobem w śródokręcie Republic. Dwoje pasażerów zginęło na miejscu, trzeci, poważnie ranny, zmarł 26 stycznia w szpitalu uniwersyteckim w Brooklynie. Na SS Florida zginęło trzech członków załogi przebywających w pomieszczeniach na dziobie[1].

Maszynownię i kotły Republic zaczęła zalewać woda, a statek pochylać się na burtę. Kapitan Sealby zarządził przygotowanie pasażerów do ewakuacji. Republic był wyposażony w telegraf bezprzewodowy Marconiego i był pierwszym statkiem w historii, z którego wysłano sygnał CQD[2]. Florida, mimo że uszkodzony, pospieszył na pomoc, odpowiedział również na sygnał kuter US Coast Guard USCGC Gresham[3]. Pasażerowie zostali przeniesieni na oba statki, ale Florida, na którym znalazła się większość z nich (a było tam już 900 włoskich imigrantów) stał się niebezpiecznie przeładowany.

Sygnał CQD odebrał również inny liniowiec White Star, RMS Baltic, ale z powodu gęstej mgły dopiero pod wieczór zlokalizował dryfujący Republic. Gdy wreszcie włączył się do akcji, przyjął wszystkich uratowanych pasażerów z USCGC Gresham i SS Florida. W związku z tym, że włoski statek był uszkodzony, postanowiono przenieść na Baltic także przewożonych przezeń imigrantów, przy czym o mało nie doszło do zamieszek, gdy imigranci zorientowali się, że muszą czekać, aż przetransportowani zostaną pasażerowie pierwszej klasy. Gdy w końcu wszyscy zostali przeniesieni, Baltic skierował się do Nowego Jorku.

Szkieletowa załoga pod wodzą kapitana Sealby'ego została na pokładzie starając się ratować Republic. Załoga kutra Gresham próbowała – używając specjalnych mat – zatkać otwór, ale bez powodzenia[4]. Na miejsce przybyły jeszcze dwa parowce, New York i Lucania Cunarda, ale mogły się tylko przypatrywać akcji ratunkowej, która nie była udana i 24 stycznia Republic zatonął[5][6].

Tajemnica ładunku[edytuj | edytuj kod]

Wokół Republic krąży wiele pogłosek dotyczących cennego ładunku statku. Według jednej teorii miał on przewozić 250 000 – 265 000 USD w złocie na wypłaty dla załóg okrętów Great White Fleet[5][7]. Druga teoria mówi, że statek wiózł pieniądze na pomoc dla ofiar trzęsienia ziemi, jakie w roku 1908 dotknęło Mesynę[8]. Trzecia, lansowana przez kapitana Martina Bayerle'ego, zakłada, że statek przewoził 3 000 000 USD w złotych monetach jako część pożyczki dla władz Imperium Rosyjskiego[9]. Wszystkie wielkości podane zostały w dolarach z roku 1909, kiedy uncja złota kosztowała 20 dolarów. Dzisiaj wartość takiego ładunku to co najmniej wiele setek milionów dolarów, a zdaniem niektórych ekspertów nawet ponad 5 miliardów, co czyniłoby skarb RMS Republic największą zdobyczą wszech czasów[10].

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Wrak RMS Republic został odnaleziony przez kapitana Bayerle'ego w roku 1981. Statek stoi na równej stępce około 50 mil na południe od Nantucket[5][9], na pozycji 40°26'N, 69°46'W na głębokości około 90 metrów. Dwie ekspedycje poszukiwawcze próbowały odnaleźć złoto w latach osiemdziesiątych, ale bezskutecznie.

W roku 2005 Federalny Sąd Okręgowy stanu Massachusetts przyznał Bayerle'emu wyłączne prawo do wraku i znalezisk[11]. Badanie wraku miało być przeprowadzone w roku 2010, a wydobycie skarbu latem 2011. Bayerle nosił się z zamiarem podnoszenia statku sekcjami, ale ekspertyza z roku 2009 ujawniła, że wrak jest w tak złym stanie, że może się w każdej chwili rozpaść na kawałki. W tej sytuacji Bayerle postanowił spenetrować tę część statku, gdzie winien się mieścić skarbiec[12].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]