Robert J. Flaherty
Robert Joseph Flaherty (ur. 16 lutego 1884 w Michigan, zm. 23 lipca 1951 r.) – podróżnik i kartograf amerykański, jeden z pierwszych, obok J. Griersona w Anglii i D. Wiertowa w Rosji, dokumentalistów. Prekursor (nieświadomy) filmu etnograficznego.
Flaherty współpracował z przedsiębiorstwami budującymi linie kolejowe i poszukującymi minerałów. Z tego powodu, uczestniczył w wielu wyprawach badawczych. Po raz pierwszy zabrał ze sobą kamerę w 1913 r.
[edytuj] Pierwszy film: Nanook of the North
Niedługo potem powstał pierwszy film i jeden z pierwszych filmów dokumentalnych w historii: trwający ok. 56 minut "Nanook of the North" (Nanuk z Północy), nakręcony na wschodnim wybrzeżu Zatoki Hudsona) i przedstawiający zmagających się z naturą tubylców - Innuitów. Celem reżysera i scenarzystu filmu w jednej osobie było uchwycenie życia codziennego tubylców - bohaterem filmu jest mężczyzna o imieniu Nanuk, kamera towarzyszy jemu i jego rodzinie w ich codziennym życiu (najsłynniejszym epizodem filmu jest scena budowania igloo). W czasie długiego pobytu w Arktyce Innuici z klanu Nanuka nadali Fleherty`emu imię Kabloonak co oznacza Biały Człowiek. Film był fabularyzowany, a część wydarzeń (np. polowanie na foki) była reżyserowana, np. Flaherty kazał Nanukowi budować dużo większe niż normalnie igloo, z scenie polowania Inuici używają oszczepów, mimo iż już od dawna polowano za pomocą strzelb. Film wszedł na ekrany kin w 1922 roku i cieszył się dużą popularnością.
[edytuj] Filmografia
- Nanook of the North, 1922
- Moana, 1923
- The Potterymaker, 1925
- The Twenty-Four-Dollar Island, 1927
- Tabu, 1931
- Art of the English Craftsman, 1933
- The English Potter, 1933
- The Glassmakers of England, 1933
- Industrial Britain, 1933
- Człowiek z Aran (Man of Aran), 1934
- Elephant Boy, 1937
- The Land, 1942
- Louisiana Story, 1948
- The Titan: Story of Michelangelo, 1950
[edytuj] Ciekawostki
W 1994 roku Claude Massot nakręcił film biograficzny o Robercie Flahertym pt. Kabloonak. Film kręcony był na Czukotce ale w rolach głównych obsadzono amerykańskich Innuitów, m.in. rolę Nanuka zagrał jego autentyczny wnuk. Film porusza kwestię "pionierskości" dokonań Fleherty`ego, oddaje ducha wielkiej przygody, piękna przyrody i walki człowieka w skrajnie trudnych warunkach. Porusza też sprawę wątpliwych etycznie zabiegów "poprawiania rzeczywistości". Film kończy się w dniu premiery i tryumfu "Nanuka z Północy" sceną gdy Flaherty otrzymuje wiadomość o śmieci Nanuka (zmarł z głodu podczas nieudanego polowania na renifery).
