Rycerzyk czerwonozłoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rycerzyk czerwonozłoty
Tricholomopsis rutilans 20070925wb.JPG
Systematyka[1]
Królestwo grzyby
Gromada podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Podklasa podstawczaki pieczarkopodobne
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj rycerzyk
Gatunek rycerzyk czerwonozłoty
Nazwa systematyczna
Tricholomopsis rutilans (Schaeff.) Singer[2]
Schweiz. Z. Pilzk. 17: 56 (1939)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Charakterystyczne żółto-czerwone ubarwienie kapelusza
Typowe miejsce wyrastania owocników

Rycerzyk czerwonozłoty (Tricholomopsis rutilans (Schaeff.) Singer) – gatunek grzyba z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).

Morfologia [edytuj]

Kapelusz
Średnica 3-15 cm, u młodych okazów jest półokrągły, łukowaty z podwiniętym bzegiem, u starszych rozpostarty, czasami z tępym garbem[3]. Skórka delikatnie filcowata, żółte tło pokryte jest liliowo-czerwonymi łuseczkami[4]. Gatunek ten ma bardzo zmienne ubarwienie kapelusza; u młodych okazów kapelusz może być całkowicie purpurowofioletowy, zaś u starszych jednolicie żółty[5].
Blaszki
Dość gęste, przy trzonie ząbkowato wykrojone lub szeroko przyrośnięte oraz nieco płatkowate. Mają zawsze żółtawy kolor, ale u młodszych okazów są jaśniejsze, z wiekiem ciemnieją[3].
Trzon
Wysokość 5-12 cm, grubość 1-3 cm[3]. Jest cylindryczny, koloru kapelusza, czasem tylko żółty, przy samym kapeluszu odcinający się białawo lub żółtawo, wkrótce staje się pusty[4].
Miąższ
Żółty. Zapach i smak trochę mdłe[4].
Wysyp zarodników
Biały, nieamyloidalny. Zarodniki gładkie, eliptyczne, o rozmiarach 6,5-8 x 4,5-5,5 μm, bez pory rostkowej[4].

Występowanie [edytuj]

Występuje od lipca do listopada, pojedynczo lub w kępach na pniach drzew[4]. Czasami występuje gromadnie. Rośnie przy podstawie pni lub na martwym drewnie[3]. Niekiedy pozornie rośnie na ziemi, w rzeczywistości jednak grzybnia wyrastająca z podstawy jego trzonu wyrasta na korzeniach drzew. Rośnie na różnych gatunkach drzew, zarówno liściastych, jak iglastych, zaobserwowano jednak, że w Europie Środkowej rośnie głównie na drzewach iglastych, w Europie Południowej natomiast na drzewach liściastych[5].

Znaczenie [edytuj]

Nie jest trujący, jest jednak mało smaczny i z tego powodu uważany jest za niejadalny[6][3]. Przez niektórych autorów jest uważany za grzyb jadalny, jako domieszka w małych ilościach do potraw mieszanych, może bowiem wywoływać dolegliwości żołądkowe, ma również niezbyt przyjemny smak i zapach[4].

Ciekawostki [edytuj]

Rekordowy okaz znaleziono we Włoszech na pniu dęba korkowego – jego kapelusz miał średnicę 56 cm[5].

Przypisy

  1. Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 24 maja 2013].
  2. CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-01-02].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 100. ISBN 83-7404-513-2.
  5. 5,0 5,1 5,2 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.