Skoki łyżwiarskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łyżwiarstwo figurowe
Zawody łyżwiarskie
Organizacje łyżwiarskie

Skoki są jednym z ważniejszych elementów łyżwiarstwa i wrotkarstwa figurowego. Ich nazwy zazwyczaj pochodzą od nazwisk osób, które je wymyśliły. W trakcie skoku, zawodnik obraca się wokół własnej osi (zwykle przez lewe ramię), wykonując od jednego do czterech obrotów.

Skoki mogą być wykonywane solo oraz w kombinacjach (kilka skoków jeden po drugim) lub sekwencjach (kilka skoków połączonych obrotami, kroczkami itp). Pary sportowe wykonują dodatkowo skoki wyrzucane[1]

Podstawowe skoki łyżwiarskie dzielone są na dwie grupy:

  • skoki kopane (odbicie z wykorzystaniem ząbków łyżwy): toeloop, flip, lutz
  • krawędziowe (wyskok bezpośrednio z krawędzi): salchow, rittberger, axel.

Oprócz wyżej wymienionych, istnieją inne skoki, z ilością obrotów od pół do nawet kilku. Z powodu niskiego punktowego zakwalifikowania ich, są spotykane najczęściej w ramach elementów łączących.

Skoki[edytuj | edytuj kod]

Różnica pomiędzy podstawowymi skokami wykonywanymi przez łyżwiarzy pojawia się w momencie najazdu, a właściwie wybicia – obroty i lądowanie wyglądają w nich tak samo. Wszystkie z podstawowych skoków lądowane są tyłem, na zewnętrznej krawędzi prawej łyżwy.

Tabela opisuje je w kolejności od powszechnie uważanego za najłatwiejszy, do najtrudniejszego. Definicje są, jak dla łyżwiarzy wykonujących rotację w tradycyjnym kierunku tzn. przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.

Skoki podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Budowa łyżwy do jazdy figurowej:
F: forewards – przód; B: backwards – tył
1: toe-pick – ząbek, czubek
L – lewa; R – prawa
2: outside edge – krawędź zewnętrzna; 3: inside edge – krawędź wewnętrzna
przygotowanie do odbicia (Mutsumi Takayama)
lądowanie (Jamal Othman)
Skok Charakterystyka
Toeloop
(Mapes)
wybicie następuje w momencie, gdy zawodnik „jedzie” tyłem na zewnętrznej krawędzi prawej nogi. Nogę lewą wbija natomiast w lód.
Zdarza się, że zawodnicy wyskakują z krawędzi wewnętrznej. Nazywa się to Toe walley i jest traktowane na równi z toeloopem.
Salchow [2] Zawodnik jest odwrócony tyłem na wewnętrznej krawędzi lewej nogi. Prawą zamachuje się nabierając w ten sposób rotacji. Ląduje jadąc tyłem, na zewnętrznej krawędzi prawej łyżwy.
Rittberger [3] (Loop) Łyżwiarz wyskakuje do tyłu, z zewnętrznej krawędzi prawej nogi. Najazd tyłem, jedna noga przed drugą.
Flip [4] Zawodnik jest odwrócony tyłem. Znajduje się na wewnętrznej krawędzi lewej łyżwy. Prawą wbija ząbkiem w lód.

Sporadycznie zawodnicy zmieniają w ostatniej chwili krawędź z wewnętrznej za zewnętrzną, co sprawia, że skaczą właściwie lutza. Błąd ten określa się mianem lipa.
Lutz [5] Zawodnik jest ustawiony tyłem – na zewnętrznej krawędzi lewej nogi. Ząbki prawej wbija w lód. Ląduje na zewnętrznej krawędzi prawej łyżwy.

Dość często, łyżwiarze ułatwiają sobie skok, zmieniając krawędź z zewnętrznej na łatwiejszą wewnętrzną i skaczą w zasadzie flipa. Określa się to mianem flutza i uznaje za błąd.
Axel [6] jest jedynym z podstawowych skoków, w których zawodnik wyskakuje do przodu. Znajduje się w tym momencie na zewnętrznej krawędzi lewej łyżwy. Prawą nogą natomiast się zamachuje. Trudność skoku wynika z tego, że wyskakiwanie do przodu, a lądowanie tyłem, powoduje konieczność wykonania o pół obrotu więcej, niż wskazuje nazwa skoku.

Inne skoki[edytuj | edytuj kod]

Skok Charakterystyka
Skakana trójka zawodnik, podobnie jak w Axlu wyskakuje do przodu. Wykonuje jednak tylko pół obrotu i ląduje tyłem
Waltz podobny do skakanej trójki, jednakże noga wolna (zamachująca) jest w trakcie skoku maksymalnie wyprostowana i uniesiona do góry
Walley [7] zawodnik wyskakuje z jazdy tyłem na prawej zewnętrznej krawędzi, wykonuje obrót i ląduje w ten sam sposób. Choć możliwe jest wykonanie walleya z większą ilością obrotów, to w praktyce się one nie pojawiają. Walleye występują zwykle w sekwencjach kroków.
Euler [8]
(half loop)
zawodnik wyskakuje tak, jak do Rittbergera i ląduje na wewnętrznej krawędzi lewej nogi (inaczej, niż większość skoków). Wbrew angielskiej nazwie, w skoku tym wykonuje się pełną liczbę obrotów. Podobnie, jak w Walleyu – rzadko więcej, niż jeden. Eulery pojawiają się w sekwencjach kroków, jednakże najczęściej widuje się je w sekwencjach skoków, pozwalają bowiem zmienić nogę i wykonać jako drugi skok coś innego, niż toeloopa i rittbergera (do których wyskakuje się z tej samej nogi, na którą ląduje się większość skoków).
Half Flip najazd tyłem na wewnętrznej krawędzi lewej nogi. Prawa jest uniesiona nad lodem i wyciągnięta to tyłu. Łyżwiarz wbija jej ząbek w lód i wykonuje pół obrotu. Lądowanie następuje przodem, na ząbku lewej łyżwy, po czym następuje natychmiastowe przejście do jazdy na prawej nodze.
Skoki szpagatowe (żaby, żabki) Wejście i lądowanie są jak w wyżej omówionym pół flipie. Różnica wynika ze sposobu ułożenia nóg.

Split [9] – nogi są w pozycji szpagatu i wraz z twarzą, ustawione w kierunku jazdy.

Russian split [10] – nogi w szpagacie, ale i one, i twarz, ustawione w kierunku prostopadłym do jazdy.

Stag [11]- noga wyciągnięta do przodu jest ugięta, a pozostająca z tyłu – wyprostowana.
Jelonek [12] łyżwiarz najeżdża przodem, na obojętnie której nodze. Wykonuje zamach drugą i wyskakuje w powietrze. W skoku tym nie wykonuje się obrotu, lecz od razu ląduje na ząbku zamachującej nogi i natychmiast przechodzi do jazdy na drugiej.

Jelonek, to także potoczna nazwa dla nieudanego (nieściągniętego) skoku, w trakcie którego łyżwiarz rezygnuje z obrotów i ląduje po wykonaniu maksymalnie jednego.
Mazurek najazd następuje po kole, tyłem na zewnętrznej krawędzi prawej łyżwy. Zawodnik odwrócony jest na zewnątrz koła. Odbicie następuje z ząbka lewej łyżwy. Nogę prawą łyżwiarz krzyżuje przed lewą (jak w nożyczkach) i wykonuje pół obrotu. Lądowanie następuje na ząbku prawej łyżwy, z której szybko przechodzi się do jazdy na lewej.
Skok baletowy [13] najazd tyłem, po kole, na zewnętrznej krawędzi prawej nogi. Łyżwiarz odwrócony jest na zewnątrz koła. Odbicie jest z ząbka lewej nogi. Wykonuje się pół obrotu i ląduje na ząbku lewej łyżwy, z którego następuje przejście do jazdy na prawej.
Falling Leaf najazd po kole, tyłem na zewnętrznej krawędzi, przy odwróceniu ciała na zewnątrz koła. Noga lewa jest wyciągnięta w kierunku jazdy. Wyskok następuje z prawej nogi, bez odbicia z ząbka lewej. Następnie wykonuje się pół obrotu i ląduje, na ząbku lewej łyżwy i przechodzi na prawą.

Istnieje odmiana zwana Split Falling Leaf, w której noga wolna jest wyprostowana i wyciągnięta do przodu, a lewa do tyłu.
Salto w tył wyskok następuje, jak do flipa (stąd nazwa angielska – back flip), tj. z jazdy tyłem, na wewnętrznej krawędzi lewej nogi, przy wbiciu w lód ząbka nogi prawej. Łyżwiarz ciągnie nogi w górę, wykonując obrót równolegle do lodu i ląduje na obu nogach, a następnie natychmiast przechodzi do jazdy na prawej.

Salto jest elementem zabronionym i widuje się je jedynie w programach pokazowych.

Historia skoków[edytuj | edytuj kod]

element mężczyźni kobiety
toeloop
1 1920 – Bruce Mapes
2
3 1964 – Thomas Litz
4 1988 – Kurt Browning (pierwszy poczwórny skok na zawodach w historii)
salchow
1 1909 – Ulrich Salchow 1920 – Theresa Weld (pierwszy skok wykonany przez kobietę)
2 1926 – Gillis Grafström 1937 – Cecelia Colledge (pierwszy podwójny skok wykonany przez kobietę)
3 1955 – Ronnie Robertson 1962 – Petra Burka (pierwszy potrójny skok wykonany przez kobietę)
4 1998 – Tim Goebel 2003 – Miki Andō (pierwszy poczwórny skok wykonany przez kobietę)
rittberger
1 1910 – Werner Rittberger
2 1925 – Karl Schäfer
3 1952 – Dick Button (pierwszy potrójny skok w historii) 1968 – Gaby Seyfert
flip
1 1913 – Bruce Mapes
2
3 1974 – Terry Kubicka[1] 1981 – Katarina Witt
lutz
1 1913 – Alois Lutz  ???? – Sonja Henie
2 1925 – Karl Schäfer 1942 – Barbara Ann Scott
3 1962 – Donald Jackson 1978 – Denise Biellman
4 2011 – Brandon Mroz
axel
1 1882 – Axel Paulsen 1920 – Sonja Henie (nie był to czysty axel)
2 1948 – Dick Button 1953 – Carol Heiss
3 1978 – Vern Taylor 1988 – Midori Itō

Źródło:Skating First

kombinacja lub sekwencja mężczyźni kobiety
3 / 3 1980 --- Grzegorz Filipowski (3toe/3toe) 1982 --- Midori Itō (3toe/3toe)
3 / 3 /2 2001 – Irina Słucka (3sal/3rittb/2toe)
3 / 3 / 3 2007 – Nobunari Oda (3axel/3toe/3toe) 2002 – Mao Asada (3flip/3toe/3toe)
4 / 2 1991 – Elvis Stojko (4toe/2toe)
4 / 3 1997 – Elvis Stojko (4toe/3toe)
4 / 3 / 2
4 / 3 / 3 2002 – Jewgienij Pluszczenko (4toe/3toe/3lutz)

Źródło:Skating First

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]