Sobór Narodzenia Matki Bożej w Suzdalu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobór Narodzenia Matki Bożej
Богородице-Рождественский собор
Rejestr zabytków historii i kultury narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 3310127004[1] z 30.08.1960
Widok ogólny
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód włodzimierski
Miejscowość Suzdal
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia Eparchia włodzimierska
Położenie na mapie obwodu włodzimierskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu włodzimierskiego
Sobór Narodzenia Matki Bożej
Sobór Narodzenia Matki Bożej
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Sobór Narodzenia Matki Bożej
Sobór Narodzenia Matki Bożej
Ziemia 56°25′00,16″N 40°26′34,31″E/56,416711 40,442864Na mapach: 56°25′00,16″N 40°26′34,31″E/56,416711 40,442864
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sobór Narodzenia Matki Bożej w Suzdaluprawosławny sobór w Suzdalu, w obrębie Kremla suzdalskiego. Najstarsza budowla w mieście[2].

Sobór w Suzdalu powstał na miejscu starszej cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej, której fundatorem był Włodzimierz Monomach, a która z powodu zbyt słabych fundamentów musiała zostać rozebrana za rządów Jurija Dołgorukiego[2]. Nowy sobór zbudowano w całości z białego kamienia, przyjmując za wzór sobór Zaśnięcia Matki Bożej w Ławrze Pieczerskiej w Kijowie. Obiekt był wzniesiony na planie czworoboku, z trzema cebulastymi kopułami[2].

W 1222 Latopis Laurentego podaje, iż na miejscu soboru zbudowanego za rządów Dołgorukiego zaczęto wznosić kolejną świątynię. Była to cerkiew na planie czworoboku z trzema przedsionkami, wsparta na rzędzie przypór, zdobiona zewnętrznie płaskorzeźbami z motywem masek, łuków i półkolumn. W 1225 prace budowlane zostały ukończone; w czasie poświęcenia obiektu biskup Symeon zmienił wezwanie cerkwi z Zaśnięcia na Narodzenie Matki Bożej. W 1233 we wnętrzu wykonano freski oraz położono terakotową podłogę[2]. Wejście do przebudowanej świątyni prowadziło przez trzy bramy z ozdobnymi skrzydłowymi drzwiami, na których wypalono kwasem w blasze miedzianej, a następnie pozłocono sceny z Ewangelii[3].

W 1445 obiekt ucierpiał w czasie najazdu tatarskiego. Dopiero w 1530, z polecenia Wasyla III, rozebrane zostały zniszczone górne partie budynku, które następnie odbudowano i podwyższono. W miejsce trzech kopuł wzniesiono wówczas pięć takich konstrukcji[2]. W 1634 na polecenie biskupa suzdalskiego Serapiona we wnętrzu wykonano nowy zespół malowideł ściennych oraz dobudowano do głównej bryły budynku kaplicę św. św. Teodora i Jana[2].

Sobór pozostawał czynną świątynią do lat 30. XX wieku. Jeszcze w 1938 rozpoczęto w nim prace konserwatorskie i archeologiczne, do lat 60. XX wieku dokonano również przebudowy, która przywróciła obiektowi wygląd z XVI stulecia. Na ścianach soboru zostały odkryte fragmenty jego najstarszej, trzynastowiecznej dekoracji malarskiej[2], zaś w jego sąsiedztwie fundamenty cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej wzniesionej przez Włodzimierza Monomacha[4]. W 2005 obiekt został przywrócony do użytku liturgicznego[2].

W sąsiedztwie soboru znajduje się siedemnastowieczna dzwonnica, połączona gankiem z kompleksem pałacu biskupiego[2].

Razem z całym kompleksem Kremla suzdalskiego sobór został w 1992 wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO[5].

W soborze służył, przed przyłączeniem się do ruchu staroobrzędowego i wykluczeniem z Cerkwi, Nikita Dobrynin, jeden z najważniejszych teologów pierwszego pokolenia starowierców[6].

Przypisy

  1. Strona rejestru
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Суздаль. Кремль.
  3. J. Byczkow, W. Diesiatnikow, Wzdłuż..., s.202–204
  4. J. Byczkow, W. Diesiatnikow, Wzdłuż..., s.199
  5. White Monuments of Vladimir and Suzdal
  6. ДОБРЫНИН Никита Константинович

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Byczkow, W. Diesiatnikow, Wzdłuż Złotego Pierścienia Rosji, Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza 1986