Sobór Narodzenia Matki Bożej w Suzdalu
| Sobór Narodzenia Matki Bożej | |||||||||||||
_03.jpg) Widok ogólny |
|||||||||||||
| Państwo |  Rosja |
||||||||||||
| Miejscowość | Suzdal | ||||||||||||
| Wyznanie | prawosławne | ||||||||||||
| Kościół | Rosyjski Kościół Prawosławny | ||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
|
Położenie na mapie obwodu włodzimierskiego
  Sobór Narodzenia Matki Bożej
|
|||||||||||||
|
Położenie na mapie Rosji
 Sobór Narodzenia Matki Bożej
|
|||||||||||||
 56°20′N 40°26′E / 56.333333333333, 40.433333333333Na mapach: 56°20′N 40°26′E / 56.333333333333, 40.433333333333 |
|||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||
Sobór Narodzenia Matki Bożej w Suzdalu – prawosławny sobór w Suzdalu, w obrębie Kremla suzdalskiego. Najstarsza budowla w mieście[1].
Sobór w Suzdalu powstał na miejscu starszej cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej, której fundatorem był Włodzimierz Monomach, a która z powodu zbyt słabych fundamentów musiała zostać rozebrana za rządów Jurija Dołgorukiego[1]. Nowy sobór zbudowano w całości z białego kamienia, przyjmując za wzór sobór Zaśnięcia Matki Bożej w Ławrze Pieczerskiej w Kijowie. Obiekt był wzniesiony na planie czworoboku, z trzema cebulastymi kopułami[1].
W 1222 Latopis Laurentego podaje, iż na miejscu soboru zbudowanego za rządów Dołgorukiego zaczęto wznosić kolejną świątynię. Była to cerkiew na planie czworoboku z trzema przedsionkami, wsparta na rzędzie przypór, zdobiona zewnętrznie płaskorzeźbami z motywem masek, łuków i półkolumn. W 1225 prace budowlane zostały ukończone; w czasie poświęcenia obiektu biskup Symeon zmienił wezwanie cerkwi z Zaśnięcia na Narodzenie Matki Bożej. W 1233 we wnętrzu wykonano freski oraz położono terakotową podłogę[1]. Wejście do przebudowanej świątyni prowadziło przez trzy bramy z ozdobnymi skrzydłowymi drzwiami, na których wypalono kwasem w blasze miedzianej, a następnie pozłocono sceny z Ewangelii[2].
W 1445 obiekt ucierpiał w czasie najazdu tatarskiego. Dopiero w 1530, z polecenia Wasyla III, rozebrane zostały zniszczone górne partie budynku, które następnie odbudowano i podwyższono. W miejsce trzech kopuł wzniesiono wówczas pięć takich konstrukcji[1]. W 1634 na polecenie biskupa suzdalskiego Serapiona we wnętrzu wykonano nowy zespół malowideł ściennych oraz dobudowano do głównej bryły budynku kaplicę św. św. Teodora i Jana[1].
Sobór pozostawał czynną świątynią do lat 30. XX wieku. Jeszcze w 1938 rozpoczęto w nim prace konserwatorskie i archeologiczne, do lat 60. XX wieku dokonano również przebudowy, która przywróciła obiektowi wygląd z XVI stulecia. Na ścianach soboru zostały odkryte fragmenty jego najstarszej, trzynastowiecznej dekoracji malarskiej[1], zaś w jego sąsiedztwie fundamenty cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej wzniesionej przez Włodzimierza Monomacha[3]. W 2005 obiekt został przywrócony do użytku liturgicznego[1].
W sąsiedztwie soboru znajduje się siedemnastowieczna dzwonnica, połączona gankiem z kompleksem pałacu biskupiego[1].
Razem z całym kompleksem Kremla suzdalskiego sobór został w 1992 wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO[4].
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- J. Byczkow, W. Diesiatnikow, Wzdłuż Złotego Pierścienia Rosji, Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza 1986
