Stężenie pośmiertne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stężenie pośmiertne (łac. rigor mortis) – sztywność mięśni występująca po śmierci wskutek wyczerpania energii mięśni zgromadzonej w postaci cząsteczek ATP i fosfokreatyny. W prawidłowo funkcjonującym mięśniu poprzecznie prążkowanym nieustannie następują skurcze i rozkurcze włókien mięśniowych, przy czym energia chemiczna zmagazynowana w ATP potrzebna jest do rozkurczu[styl do poprawy]. Gdy jej zabraknie, włókna pozostają w fazie skurczu, powodując sztywność mięśni i co za tym idzie, sztywność całego ciała.

Mikroskopowo, skurcz i rozkurcz włókna mięśniowego powodowany jest łączeniem i rozdzielaniem się kompleksów dwóch białek – miozyny i aktyny. W skurczonym włóknie mięśniowym tworzą one kompleks aktomiozyny. Kompleks ten hydrolizuje cząsteczki ATP, a przy tym sam dysocjuje do postaci niezwiązanych białek aktyny i miozyny – następuje rozkurcz włókna. Bez dostępu ATP cząsteczki aktyny i miozyny pozostają związane.

Stężenie pośmiertne dotyczy mięśni szkieletowych oraz mięśnia sercowego. Opisany mechanizm powoduje również efekt tzw. gęsiej skórki, związany z napięciem mięśni stroszycieli włosów.

Stężenie pośmiertne powstaje zwykle około 2–4 godz. po śmierci, ale może powstać zaraz po śmierci, gdy osobnik wykonywał wcześniej intensywny wysiłek fizyczny, miał drgawki lub gorączkę (zwykle w samej chwili śmierci mięśnie tracą napięcie – tzw. efekt wypadającego przedmiotu). Zaczyna się od mięśnia serca a kolejnie obejmuje najbardziej rozwinięte mięśnie[1].

Ustępuje po 3-4 dniach od śmierci na skutek enzymatycznego rozkładu, pojawienia się substancji gnilnych oraz rozmiękania mięśni.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nauka o śmierci. W: Andrzej Jakliński, Jan Kobiela, Kazimierz Jaegermann, Zdzisław Marek, Zofia Tomaszewska, Bożena Turowska: Medycyna sądowa. Warszawa: PZWL, 1979, s. 26-27. ISBN 8320001765.
  • Ustalenie czasu śmierci. W: Vincent J. DiMaio, Dominik DiMaio: Medycyna sądowa. Wrocław: Urban&Partner, 2003, s. 27-30. ISBN 8387944599.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.